Washington News: છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધના વાદળો વચ્ચે આખરે કૂટનીતિના નવા પવન ફૂંકાયા છે. વિશ્વના ઓઈલ માર્કેટ અને સુરક્ષા સમીકરણોને હચમચાવી દેનારા અમેરિકા અને ઈરાનના સંઘર્ષમાં હવે એક આશાનું કિરણ દેખાઈ રહ્યું છે. વિશ્વના પાવર કોરિડોરમાંથી મળતા અહેવાલો મુજબ, બંને દેશો વચ્ચે 60 દિવસના યુદ્ધવિરામ અને પરમાણુ મંત્રણા ફરી શરૂ કરવા માટે એક પ્રાથમિક સમજૂતી સધાઈ છે. જોકે, આ કરાર પર અંતિમ મહોર લાગવાની હજુ બાકી છે.
આ સમજૂતી માત્ર ભૌગોલિક તણાવ ઘટાડવા માટે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને સ્થિરતા આપવા માટે પણ અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલી સૈન્ય ગતિવિધિઓ વચ્ચે, આ સંવાદની શરૂઆત એ વાતનો સંકેત આપે છે કે બંને પક્ષો કૂટનીતિ દ્વારા સમાધાન ઈચ્છે છે. જોકે, આ કરાર કેટલો લાંબો સમય ટકશે તે અંગે દુનિયાભરના નિષ્ણાતોની નજર ટકેલી છે.
60 દિવસનો સીઝફાયર અને પરમાણુ મંત્રણાનું દ્વાર
અમેરિકન મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ સમજૂતીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આગામી 60 દિવસ સુધી તમામ પ્રકારના સૈન્ય સંઘર્ષને રોકવાનો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, બંને દેશો ઈરાનના વિવાદાસ્પદ પરમાણુ કાર્યક્રમ અને યુરેનિયમના સંગ્રહ અંગે ગંભીર વાટાઘાટો શરૂ કરશે. આ કરારનું સૌથી મહત્વનું પાસું એ છે કે ઈરાન પરમાણુ હથિયાર વિકસાવવાની દિશામાં આગળ નહીં વધે તેવી પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરે તેવી શક્યતા છે. આ મંત્રણાઓ પરમાણુ સંધિને પુનર્જીવિત કરવા માટે એક નિર્ણાયક પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: વિશ્વમાં સૌથી વધુ વીજળીનો વપરાશ કરતા 5 દેશો: જાણો ભારત આ યાદીમાં છે કે નહીં?
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ બનશે મુક્ત: વૈશ્વિક ઓઈલ સપ્લાયને રાહત
વિશ્વના ઓઈલ સપ્લાય માટે સૌથી સંવેદનશીલ અને મહત્વના જળમાર્ગ ગણાતા 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' ને લઈને પણ મોટી શરતો રાખવામાં આવી છે. કરાર મુજબ, આ જળમાર્ગ પર શીપિંગને સંપૂર્ણપણે મુક્ત કરવામાં આવશે. ઈરાનને આદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે તે આગામી 30 દિવસમાં આ વિસ્તારમાંથી પોતાની માઈન્સ (વ્યૂહાત્મક વિસ્ફોટકો) હટાવી લે. બદલામાં, અમેરિકા તેના નૌકાદળ દ્વારા લાદવામાં આવેલા બ્લોકેડ અને આર્થિક પ્રતિબંધોને તબક્કાવાર હળવા કરવાનું વચન આપ્યું છે.
હજુ પણ અનિશ્ચિતતાના વાદળો: સંઘર્ષ ચાલુ
એક તરફ શાંતિની વાતો ચાલી રહી છે, તો બીજી તરફ જમીની વાસ્તવિકતા હજુ પણ ગંભીર છે. બુધવારે અને ગુરુવારે પણ બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય સંઘર્ષના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા, જેમાં કુવૈતમાં અમેરિકન બેઝ પર ઈરાન દ્વારા મિસાઈલ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો અને અમેરિકાએ પણ વળતો પ્રહાર કર્યો હતો. હાલમાં આ સમજૂતી માત્ર એક 'કામચલાઉ' વ્યવસ્થા છે. આ શાંતિ કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે અમેરિકી પ્રમુખ ટ્રમ્પની સત્તાવાર મહોર લાગવી હજુ બાકી છે. આ સમજૂતી લાંબા ગાળાની શાંતિ લાવશે કે પછી માત્ર એક વિરામ બની રહેશે, તે તો સમય જ કહેશે.
