સમુદ્રની અદ્રશ્ય સરહદો: શું છે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની UNCLOS સંધિ?
જમીન પરની સરહદો તો આપણે નકશામાં જોઈ શકીએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે વિશાળ સમુદ્રમાં કયા દેશની હદ ક્યાં પૂરી થાય છે? આ માટે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એક ખાસ સંધિ છે, જેને 'યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન ધ લો ઓફ ધ સી' (UNCLOS) કહેવામાં આવે છે. આ કાયદો દરિયાઈ સંસાધનો અને સીમાઓના ઉપયોગ માટે વૈશ્વિક માળખું પૂરું પાડે છે.
સીમાના ત્રણ મહત્વના ભાગ: 12 અને 200 Nautical Miles ના અધિકારો
UNCLOS મુજબ, દરિયાઈ સીમાને મુખ્ય ત્રણ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે. પ્રથમ છે 'ટેરિટોરિયલ સી' (Territorial Sea), જે દેશના દરિયાકિનારાથી 12 Nautical Miles સુધી લંબાય છે. આ વિસ્તાર પર તે દેશની સંપૂર્ણ સાર્વભૌમ સત્તા હોય છે. બીજો મહત્વનો ભાગ 'એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોન' (EEZ) છે, જે 200 Nautical Miles સુધી હોય છે. આ ક્ષેત્રમાં જે-તે દેશને માછીમારી, તેલ અને કુદરતી ગેસના ખોદકામ માટે વિશેષ અધિકારો મળે છે.
