“એક પૈસો પણ નહીં મળે" : મોજતબા ખામેનાઈના આરોપો બાદ ભડક્યા ટ્રમ્પ! ઈરાનને આપી કડક ચેતવણી

Trump: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઓછો થવાના બદલે ફરી એકવાર ઉગ્ર સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાના પૂર્વ અને હાલના રાજકીય વલણમાં સતત ચર્ચામાં રહેલા નેતા Donald Trump એ ઈરાનને લઈને કરેલા તાજા નિવેદનોથી આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં નવી ગરમી ફેલાઈ છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે ઈરાન હવે “નબળું પડી ગયું છે” અને તેને અમેરિકા તરફથી “એક પૈસો પણ નહીં મળે”. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા Mojtaba Khamenei દ્વારા ટ્રમ્પ પર સીધા આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા કે અમેરિકી નેતા સમજૂતી માટે “ઉતાવળા” હતા.

ટ્રમ્પનો ઉગ્ર પ્રતિસાદ અને સોશિયલ મીડિયા નિવેદનો

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર એક પછી એક પોસ્ટ કરીને ઈરાન અને અમેરિકન રાજકીય વિરોધીઓ બંને પર કડક પ્રહાર કર્યો. તેમણે દાવો કર્યો કે તાજેતરના સંઘર્ષો અથવા સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ ઈરાનની ક્ષમતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગઈ છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ ઈરાન પાસે હવે હવાઈ દળ, નૌકાદળ, રડાર સિસ્ટમ અથવા અદ્યતન સંરક્ષણ સાધનો જેવી શક્તિઓ બાકી રહી નથી.

ટ્રમ્પે લખ્યું કે, “અમે ભયભીત નહોતા, ઈરાન હતું. હવે તેઓ સમાપ્ત થઈ ગયા છે.” તેમના આ નિવેદનને આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો રાજકીય દબાણ અને જાહેર સમર્થન મેળવવા માટેનું નિવેદન ગણાવી રહ્યા છે.

મોજતબા ખામેનાઈના આરોપો અને ઈરાનની સ્થિતિ

ઈરાન તરફથી આ નિવેદનોની પૃષ્ઠભૂમિમાં, મોજતબા ખામેનાઈએ દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા કરાર માટે ઉતાવળું હતું અને વિવિધ રાજકીય દાવપેચોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવિત યુએસ-ઈરાન કરાર પહેલા તેઓ વ્યક્તિગત રીતે તેની વિરુદ્ધ હતા, પરંતુ પછી રાષ્ટ્રપતિ Masoud Pezeshkian અને સુરક્ષા પરિષદના આશ્વાસન બાદ તેને મંજૂરી આપવામાં આવી.

ઈરાનમાં આ પ્રકારના નિવેદનો દેશની અંદરની રાજકીય ચર્ચાને પણ દર્શાવે છે, જેમાં કટ્ટરપંથી અને મધ્યમ માર્ગી વલણ વચ્ચે સતત મતભેદ જોવા મળે છે.

અમેરિકા-ઈરાન તણાવનો ઐતિહાસિક સંદર્ભ

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંબંધ છેલ્લા ઘણા દાયકાઓથી તણાવપૂર્ણ રહ્યો છે. પરમાણુ કાર્યક્રમ, પ્રતિબંધો (sanctions), અને મધ્ય પૂર્વની ભૂ-રાજનીતિને કારણે બંને દેશો વારંવાર સામસામે આવ્યા છે. અગાઉના સમયમાં પણ વિવિધ કરારો અને ચર્ચાઓ થઈ છે, પરંતુ લાંબા ગાળાની સ્થિરતા મેળવવામાં બંને દેશો નિષ્ફળ રહ્યા છે.

ટ્રમ્પના કાર્યકાળ દરમિયાન પણ ઈરાન પર કડક પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યા હતા, જેને કારણે આર્થિક દબાણ વધ્યું હતું. વર્તમાન નિવેદનો ફરી એ જ તણાવને તાજું કરે છે, જેમાં બંને પક્ષો એકબીજાને નબળા પાડવાના દાવા કરી રહ્યા છે.

વૈશ્વિક રાજનીતિ પર અસર અને મહત્વ શું છે?

આ નિવેદનો માત્ર બે દેશો વચ્ચેની ચર્ચા નથી, પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ અને વૈશ્વિક રાજનીતિ માટે મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે. જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધે છે, તો તે તેલ બજાર, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને સુરક્ષા સ્થિતિ પર સીધી અસર કરી શકે છે.

ટ્રમ્પના આ પ્રકારના નિવેદનો અમેરિકાની અંદરની રાજકીય સ્થિતિને પણ પ્રભાવિત કરે છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ ડેમોક્રેટ્સ પર પણ હુમલો કરે છે. તેઓ દાવો કરે છે કે વિરોધી પક્ષ ઈરાનની સ્થિતિને “વધુ સારી” બતાવી રહ્યો છે, જે ટ્રમ્પ મુજબ વાસ્તવિકતા સાથે મેળ ખાતું નથી.

આ બધાની વચ્ચે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આ નિવેદનો ખરેખર નીતિમાં ફેરફાર દર્શાવે છે કે પછી માત્ર રાજકીય રણનીતિનો ભાગ છે.

આ પણ વાંચો: અફઘાનિસ્તાનનો બદલો: પાકિસ્તાન પર ધડાધડ ડ્રોન એટેક : ISISના ઠેકાણાઓ પર વરસાવ્યા બોમ્બ

ઈરાન મુદ્દો અમેરિકી રાજકારણમાં હજી પણ કેન્દ્રસ્થાને

આ ઘટનાક્રમ મહત્વનો છે કારણ કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો માત્ર બે દેશોની બાબત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્થિરતા સાથે જોડાયેલા છે. પરમાણુ કાર્યક્રમ, મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષો અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો જેવી બાબતોમાં બંને દેશોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ છે.

ટ્રમ્પના આ નિવેદનોએ ફરી એકવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન મુદ્દો અમેરિકી રાજકારણમાં હજી પણ કેન્દ્રસ્થાને છે. બીજી તરફ ઈરાનની અંદર પણ નીતિગત ચર્ચાઓ અને આંતરિક મતભેદો આ પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી રહ્યા છે.