દેશમાં સતત વધી રહેલી સ્પામ કોલ અને છેતરપિંડીયુક્ત મેસેજની સમસ્યાને ડામવા માટે ભારતીય દૂરસંચાર નિયામક (TRAI) એ ટેલિકોમ કંપનીઓને અત્યંત કડક સૂચનાઓ આપી છે. હવેથી કોઈપણ શંકાસ્પદ નંબરની ઓળખ થતા જ તેના પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી અનિવાર્ય બનશે અને વિલંબ માટે કોઈ અવકાશ રહેશે નહીં. 27 ફેબ્રુઆરીના રોજ જાહેર કરાયેલા આદેશ મુજબ, તમામ ટેલિકોમ ઓપરેટરોએ તેમની AI અને મશીન લર્નિંગ પ્રણાલીને વધુ સજ્જ બનાવી શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ પર ત્વરિત એક્શન લેવા પડશે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ છેતરપિંડી પર મજબૂત અને ઝડપી લગામ લગાવવાનો છે.
શંકાસ્પદ નંબરની વિગતો 2 કલાકમાં શેર કરવી પડશે
નવા નિયમો મુજબ, જો કોઈ કંપનીની AI સિસ્ટમ કોઈ મોબાઈલ નંબરને શંકાસ્પદ તરીકે ચિહ્નિત કરે છે, તો તે માહિતી વધુમાં વધુ 2 કલાકની અંદર અન્ય સંબંધિત ઓપરેટર સાથે શેર કરવી પડશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા બ્લોકચેન આધારિત DLT (ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ લેજર ટેકનોલોજી) પ્લેટફોર્મ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવશે, જેથી ડેટા સુરક્ષિત રહે અને તેમાં કોઈ છેડછાડ ન થઈ શકે. આનાથી ફરિયાદની રાહ જોયા વગર જ શંકાસ્પદ નંબરો પર દેખરેખ શરૂ થઈ જશે અને ટેલિકોમ કંપનીઓએ 30 દિવસની અંદર જરૂરી કાર્યવાહી પૂર્ણ કરવાની રહેશે.
બંને ઓપરેટરોની સંયુક્ત જવાબદારી અને CLI લેવલ પર નજર
હવે છેતરપિંડી રોકવાની જવાબદારી માત્ર એક કંપની પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે. જે નેટવર્ક પરથી શંકાસ્પદ કોલ કરવામાં આવ્યો અને જે નેટવર્ક પર કોલ પ્રાપ્ત થયો, તે બંને કંપનીઓએ મળીને એક્શન લેવા પડશે. AI સિસ્ટમ હવે કોલ લાઈન આઈડેન્ટિફિકેશન (CLI) સ્તર પર જ શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓને ઓળખી લેશે, જેનાથી બનાવટી કોલ કરનારાઓની ઓળખ સરળ બનશે. વારંવાર ફરિયાદના કિસ્સામાં, એટલે કે જો 10 દિવસમાં 5 થી વધુ ફરિયાદો નોંધાશે, તો તે નંબરને કાયમી ધોરણે બ્લોક કરવામાં આવી શકે છે.
ગ્રાહકો માટે સુરક્ષિત ટેલિકોમ અનુભવ
ભારતમાં 1 અબજથી વધુ મોબાઈલ યુઝર્સ છે, જેઓ લાંબા સમયથી ફેક બેંક મેસેજ, લોન ઓફર અને નકલી KYC અપડેટ જેવા ફ્રોડથી પરેશાન છે. UPI છેતરપિંડીના વધતા કેસો વચ્ચે TRAI ના આ કડક વલણથી સામાન્ય જનતાને મોટી રાહત મળશે. AI આધારિત ઝડપી મોનિટરિંગને કારણે ડિજિટલ ફ્રોડના કિસ્સાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો આવવાની આશા છે, જેનાથી ગ્રાહકોનો ટેલિકોમ સેવાઓ પર વિશ્વાસ વધશે.
