જો તમે ઉજ્જૈન જવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો તમારે ત્યાંના 10 મુખ્ય અને લોકપ્રિય સ્થળોની મુલાકાત લેવાનું બિલકુલ ચૂકવું જોઈએ નહીં. આ સ્થળો ધાર્મિક આસ્થાની સાથે અદ્ભુત સ્થાપત્ય કલાનો પણ નમૂનો છે.
1. મહાકાલેશ્વર જ્યોતિર્લિંગ (Mahakaleshwar Jyotirlinga)
ઉજ્જૈનનું સૌથી મુખ્ય આકર્ષણ ભગવાન શિવનું મહાકાલેશ્વર મંદિર છે. આ ભારતના 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એકમાત્ર દક્ષિણામુખી જ્યોતિર્લિંગ છે. અહીં વહેલી સવારે થતી 'ભસ્મ આરતી' વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે અને તેના દર્શન માટે શ્રદ્ધાળુઓ મહિનાઓ પહેલા બુકિંગ કરાવે છે.
2. મહાકાલ લોક કોરિડોર (Mahakal Lok Corridor)
મહાકાલેશ્વર મંદિર પરિસરમાં બનેલો આ ભવ્ય કોરિડોર સ્થાપત્ય કલાનો અજોડ નમૂનો છે. અહીં ભગવાન શિવની વિવિધ લીલાઓ અને કથાઓને સુંદર મૂર્તિઓ અને ભીંતચિત્રો દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. રાત્રિના સમયે રોશનીથી ઝળહળતો આ કોરિડોર જોવો એક અદભુત લહાવો છે.
3. કાલ ભૈરવ મંદિર (Kaal Bhairav Temple)
આ મંદિર ઉજ્જૈનના સૌથી ચમત્કારિક અને રહસ્યમય સ્થળોમાંનું એક છે. અહીં ભગવાન કાલ ભૈરવને મદિરા (દારૂ) નો ભોગ ચડાવવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે મૂર્તિની સામે રાખવામાં આવેલો મદિરાનો પ્યાલો પળવારમાં ખાલી થઈ જાય છે.
4. રામ ઘાટ (Ram Ghat)
ક્ષિપ્રા નદીના કિનારે આવેલો રામ ઘાટ ઉજ્જૈનનું ખૂબ જ પવિત્ર સ્થળ છે. અહીં દર 12 વર્ષે પ્રખ્યાત સિંહસ્થ કુંભ મેળો યોજાય છે. સાંજના સમયે અહીં થતી ક્ષિપ્રા નદીની આરતી અને દીપદાનનો નજારો મનને શાંતિ આપે છે.
5. હરસિદ્ધિ શક્તિપીઠ (Harsiddhi Temple)
મહાકાલ મંદિરની નજીક આવેલું હરસિદ્ધિ માતાનું મંદિર ભારતની 51 શક્તિપીઠોમાંનું એક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં સતી માતાની કોણી પડી હતી. નવરાત્રિ દરમિયાન આ મંદિરની સજાવટ અને અહીં સળગાવવામાં આવતા દીવાઓના સ્તંભો જોવાલાયક હોય છે.
6. સાંદીપનિ આશ્રમ (Sandipani Ashram)
આ એ જ ઐતિહાસિક અને પવિત્ર સ્થળ છે જ્યાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, તેમના ભાઈ બલરામ અને મિત્ર સુદામાએ ગુરુ સાંદીપનિ પાસેથી શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. આ આશ્રમમાં આજે પણ તે સમયની યાદો અને અંક ગણિતની પાટી જોવા મળે છે.
7. મંગલનાથ મંદિર (Mangalnath Temple)
ઉજ્જૈનને પૃથ્વીનું કેન્દ્રબિંદુ માનવામાં આવે છે અને મંગલનાથ મંદિર બરાબર તે જ જગ્યાએ આવેલું છે. આ મંદિરને મંગળ ગ્રહનું જન્મસ્થળ માનવામાં આવે છે. જે લોકોની કુંડળીમાં મંગળ દોષ હોય છે, તેઓ અહીં આવીને વિશેષ પૂજા કરાવે છે.
8. ગઢકાલિકા મંદિર (Gadkalika Temple)
આ મંદિર મહાકવિ કાલિદાસના આરાધ્ય દેવી ગઢકાલિકા માતાને સમર્પિત છે. એવું કહેવાય છે કે કાલિદાસ અભણ હતા, પરંતુ માતા ગઢકાલિકાની ભક્તિથી જ તેમને અદ્ભુત જ્ઞાન અને કાવ્યશક્તિ પ્રાપ્ત થઈ હતી.
આ પણ વાંચો: માતા વૈષ્ણો દેવીની યાત્રા માટે કયો સમય છે સૌથી શ્રેષ્ઠ? | જાણો અહીં | Offbeat Stories
9. જંતર મંતર અથવા વેધશાળા (Jantar Mantar - Vedhshala)
ખગોળશાસ્ત્ર અને વિજ્ઞાનમાં રસ ધરાવતા લોકો માટે આ સ્થળ શ્રેષ્ઠ છે. જયપુરના મહારાજા સવાઈ જયસિંહ દ્વારા 18મી સદીમાં આ વેધશાળા બનાવવામાં આવી હતી. અહીં આજે પણ સૂર્યની સ્થિતિ અને તારાઓની ગતિ માપવા માટેના પ્રાચીન યંત્રો કાર્યરત છે.
10. ભર્તૃહરિ ગુફાઓ (Bhartrihari Caves)
ક્ષિપ્રા નદીના કિનારે આવેલી આ પ્રાચીન ગુફાઓ રાજા ભર્તૃહરિની તપોભૂમિ છે. રાજા ભર્તૃહરિએ વૈભવ છોડીને અહીં વર્ષો સુધી તપસ્યા કરી હતી. આ ગુફાઓની શાંતિ અને તેની અંદરની રચના પ્રવાસીઓને આકર્ષિત કરે છે.
