ભારતીય વાયુસેનાની પ્રખ્યાત એરોબેટિક ટીમ ‘સૂર્યકિરણ’ આગામી 26 મે 2026ના રોજ પોતાના સ્થાપનાના 30 વર્ષ પૂર્ણ કરવા જઈ રહી છે. ભારતીય વાયુસેનાના ગૌરવ સમાન ગણાતી આ ટીમના ત્રણ દાયકાના સફરને યાદગાર બનાવવા માટે કર્ણાટકના બીદર એરબેઝ ખાતે ભવ્ય કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રસંગે ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, વાયુસેનાના ટોચના અધિકારીઓ તેમજ કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સહિત અનેક મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહેવાના છે.
ભારતીય વાયુસેનાના સૂત્રો અનુસાર, આ કાર્યક્રમ દરમિયાન એક ઐતિહાસિક ક્ષણ સર્જાઈ શકે છે. એર ચીફ માર્શલ અમનપ્રીત સિંહ ખુદ હોક એમકે-132 વિમાન ઉડાવી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો આવું બને, તો ભારતીય વાયુસેનાના ઈતિહાસમાં પહેલીવાર કોઈ વર્તમાન એર ચીફ હોક વિમાનનું સંચાલન કરતા જોવા મળશે.
આ પણ વાંચો: વૈશ્વિક સંકટ વચ્ચે ભારતના અર્થતંત્રને કેવી રીતે બચાવાશે? : નિર્મલા સીતારમણનો ‘3Fs’ એક્શન પ્લાન!
'સૂર્યકિરણ'નું બીદરમાંથી શરૂ થયેલું ગૌરવપૂર્ણ અધ્યાય
ભારતીય વાયુસેનાની ‘સૂર્યકિરણ’ એરોબેટિક ટીમની રચના વર્ષ 1996માં કર્ણાટકના બીદર એરફોર્સ સ્ટેશન ખાતે કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતથી જ આ ટીમે પોતાના અદભુત હવાઈ પ્રદર્શનોથી દેશ-વિદેશમાં આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. ‘સૂર્યકિરણ’ માત્ર એક એરોબેટિક ટીમ નથી, પરંતુ ભારતીય વાયુસેનાની ક્ષમતા, શિસ્ત અને ટેકનિકલ કુશળતાનું જીવંત પ્રતિક માનવામાં આવે છે.
આ ટીમ સામાન્ય રીતે નવ વિમાનોની રચનામાં હવાઈ કરતબો રજૂ કરે છે. આ પ્રદર્શન દરમિયાન વિમાનો એકબીજાથી અત્યંત નજીક રહી ઊંચી ગતિએ ઉડાન ભરે છે, જે માટે અસાધારણ તાલીમ અને સુમેળ જરૂરી બને છે. ટીમની રચનાઓ અને આકાશમાં રંગબેરંગી ધુમાડાની મદદથી કરવામાં આવતા પ્રદર્શન લોકોમાં રોમાંચ જગાવે છે.
હોક એમકે-132 ઉડાવી એર ચીફ રચી શકે છે ઈતિહાસ
ભારતીય વાયુસેનાના સૂત્રોએ માહિતી આપી છે કે એર ચીફ માર્શલ અમનપ્રીત સિંહ આ વિશેષ પ્રસંગે હોક એમકે-132 જેટ ટ્રેનર વિમાન ઉડાવી શકે છે. જો તેઓ આ વિમાન ઉડાવશે, તો તે વાયુસેનાના ઈતિહાસમાં એક નવી સિદ્ધિ ગણાશે, કારણ કે અત્યાર સુધી કોઈ પણ એર ચીફે સત્તાવાર રીતે હોક વિમાનનું સંચાલન કર્યું નથી.
એર ચીફ માર્શલ અમનપ્રીત સિંહનો ઉડાનનો અનુભવ અત્યંત વિશાળ રહ્યો છે. તેઓ પોતાના કારકિર્દી દરમિયાન મિગ-21, મિગ-29, રફાલ અને તેજસ જેવા અદ્યતન લડાકુ વિમાનો ઉડાવી ચૂક્યા છે. તેઓ ટેક્નિકલ કુશળતા અને ઓપરેશનલ અનુભવ માટે જાણીતા છે. તેથી હોક વિમાન ઉડાવવાની શક્યતાને લઈને વાયુસેનામાં પણ ઉત્સાહનું માહોલ છે.
ભારતીય વાયુસેનાના ‘એંબેસેડર’ તરીકે ઓળખાય છે સૂર્યકિરણ
વાયુસેનાના અધિકારીઓ અનુસાર, ‘સૂર્યકિરણ’ને ભારતીય વાયુસેનાના “એંબેસેડર” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિંગ કમાન્ડર મનીષ કુમારે જણાવ્યું હતું કે આ ટીમ માત્ર હવાઈ પ્રદર્શન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે દેશના યુવાનોમાં વાયુસેના પ્રત્યે આકર્ષણ અને દેશભક્તિની ભાવના પણ પ્રેરિત કરે છે.
ટીમના પાયલોટ્સ અત્યંત જોખમી અને જટિલ હવાઈ કરતબો રજૂ કરે છે. ખાસ કરીને નીચી ઊંચાઈએ નજીકની ફોર્મેશનમાં કરવામાં આવતી ઉડાન વિશ્વસ્તરીય ગણાય છે. આ પ્રકારના પ્રદર્શન માટે પાયલોટ્સને લાંબા સમય સુધી કડક તાલીમમાંથી પસાર થવું પડે છે.
આ પણ વાંચો: "સરકાર યુવાઓ અને Gen Z થી ડરે છે" : રાહુલ ગાંધીના CBSE પર ખોટી રીતે મૂલ્યાંકનનો આરોપ!
ભવ્ય એરશો બનશે આકર્ષણનું કેન્દ્ર
બીદર ખાતે યોજાનાર આ વિશેષ કાર્યક્રમ દરમિયાન ભવ્ય એરશોનું આયોજન કરવામાં આવશે. આ એરશોમાં ‘સૂર્યકિરણ’ ટીમ પોતાની જાણીતી એરોબેટિક રચનાઓ રજૂ કરશે. ઉપરાંત ભારતીય વાયુસેનાના અન્ય લડાકુ વિમાનો અને હેલિકોપ્ટરો પણ પ્રદર્શનનો ભાગ બની શકે છે.
કાર્યક્રમમાં ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS), એરફોર્સના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, કર્ણાટક સરકારના પ્રતિનિધિઓ અને અનેક પૂર્વ સૈનિકો હાજર રહેવાના છે. સુરક્ષા અને આયોજનને ધ્યાનમાં રાખીને વાયુસેના અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા ખાસ તૈયારીઓ હાથ ધરવામાં આવી છે.
ત્રણ દાયકાની સફર: ગૌરવ અને પડકારો
'સૂર્યકિરણ' ટીમે છેલ્લા 30 વર્ષ દરમિયાન દેશ અને વિદેશમાં અનેક એરશો દ્વારા ભારતીય વાયુસેનાની પ્રતિષ્ઠા વધારી છે. જોકે, આ સફરમાં કેટલીક દુર્ઘટનાઓ અને પડકારો પણ સામે આવ્યા હતા. કેટલાક પ્રસંગોએ તાલીમ દરમિયાન અકસ્માતો પણ બન્યા હતા, છતાં ટીમે પોતાની કામગીરી અટકવા દીધી નથી.
સમયાંતરે ટીમે પોતાના વિમાનો અને ટેકનિકમાં પણ સુધારા કર્યા છે. શરૂઆતમાં કિરણ જેટ ટ્રેનર વિમાનોનો ઉપયોગ કરતી ટીમ હવે અદ્યતન હોક એમકે-132 વિમાનો સાથે પ્રદર્શન કરે છે, જે વધુ આધુનિક અને સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
યુવાનો માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત
ભારતીય વાયુસેનાની આ ટીમ આજે પણ હજારો યુવાનો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર છે. દેશના વિવિધ શહેરોમાં યોજાતા એરશો દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં લોકો ‘સૂર્યકિરણ’ના પ્રદર્શનને જોવા ઉમટી પડે છે. ખાસ કરીને બાળકો અને યુવાનોમાં પાયલોટ બનવાનો ઉત્સાહ વધારવામાં આ ટીમની મોટી ભૂમિકા રહી છે. આવતા 26 મેના રોજ જ્યારે 'સૂર્યકિરણ' પોતાની 30મી વર્ષગાંઠ ઉજવશે, ત્યારે તે માત્ર એક સૈનિક ટીમની ઉજવણી નહીં, પરંતુ ભારતીય વાયુસેનાની શક્તિ, શિસ્ત અને ગૌરવની ઉજવણી પણ બનશે.
