Nirmala Sitharaman : પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલી ભૌગોલિક-રાજકીય (geopolitical) કટોકટી અને વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત સરકાર દેશના અર્થતંત્રને સુરક્ષિત રાખવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહી છે. આ અંતર્ગત, કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે દેશમાં મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવા અને આર્થિક સ્થિરતા જાળવી રાખવા માટે એક નવો એક્શન પ્લાન રજૂ કર્યો છે. તેમણે વિદેશી હૂંડિયામણ (Forex) બચાવવા અને સ્થાનિક સ્તરે સંસાધનોનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવા માટે દેશવાસીઓને ખાસ અપીલ કરી છે, જેથી વૈશ્વિક સંકટની નકારાત્મક અસર ભારતના સામાન્ય નાગરિકો પર ઓછી થાય.
શું છે નાણામંત્રીનો 3Fs ફોર્મ્યુલા અને તેનું મહત્વ?
નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે વર્તમાન સમયમાં ભારતે આર્થિક મોરચે ટકી રહેવા માટે ત્રણ મુખ્ય સ્તંભો પર સૌથી વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે: Fuel (ઇંધણ), Fertilizer (ખાતર), અને Forex (વિદેશી હૂંડિયામણ). વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હાલમાં દેશના નાગરિકોને ફ્યુઅલ બચાવવા માટે જે અપીલ કરી હતી, તેની પાછળ આ જ ગણિત કામ કરી રહ્યું છે. જ્યારે આપણે સ્થાનિક સ્તરે ઇંધણની બચત કરીએ છીએ, ત્યારે આપોઆપ આપણું કિંમતી વિદેશી હૂંડિયામણ (ડોલર) બહાર જતું અટકે છે. કેટલાક વિશ્લેષકો આ અપીલની નકારાત્મક ટીકા કરી રહ્યા છે, પરંતુ નાણામંત્રીએ તેને વર્તમાન સમયની મોટી જરૂરિયાત ગણાવી છે.
વૈશ્વિક પડકારો અને ભારત સરકાર પર આર્થિક બોજ
નિર્મલા સીતારમણે દેશની સામે રહેલા વાસ્તવિક આર્થિક આંકડા રજૂ કરતાં જણાવ્યું કે, સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીના મારથી બચાવવા માટે સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી (ઉત્પાદન શુલ્ક) માં મોટો ઘટાડો કર્યો છે. આ નિર્ણયથી સામાન્ય લોકોને રાહત તો મળી છે, પરંતુ તેનાથી સરકારી તિજોરીને અંદાજે ₹1 લાખ કરોડનું મહેસૂલી નુકસાન (revenue loss) વેઠવું પડશે. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ખાતરના ભાવ અકલ્પનીય સપાટીએ પહોંચી ગયા છે. બીજી તરફ, સોનાના આસમાને આંબી રહેલા ભાવો પણ ભારતના બાહ્ય આર્થિક ક્ષેત્ર અને વેપાર ખાધ (trade deficit) માટે નવા પડકારો ઊભા કરી રહ્યા છે.
સોના અને ચાંદીની વધતી આયાત અંગે 'નો ટેન્શન'!: નાણામંત્રીએ સોના-ચાંદીના ભાવમાં વધારાનું કારણ પણ સમજાવ્યું
દેશમાં નકારાત્મકતા અને ભ્રમ ફેલાવનારાઓને જડબાતોડ જવાબ
આર્થિક મંદીની અફવાઓ ફેલાવનારાઓ પર પ્રહાર કરતાં નાણામંત્રીએ કહ્યું કે, દેશમાં કેટલાક લોકો જાણીજોઈને એવો ભ્રમ ફેલાવી રહ્યા છે કે, બધું જ ખાડે જઈ રહ્યું છે. આ પ્રકારનું નકારાત્મક વાતાવરણ બિલકુલ ગેરવાજબી છે. દેશની જનતા અને ઉદ્યોગો દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા સકારાત્મક કાર્યોને નજરઅંદાજ કરીને માત્ર ડરનો માહોલ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આજે આપણી સામે જે પણ આર્થિક મુશ્કેલીઓ છે, તે વૈશ્વિક અને બાહ્ય પરિબળોને આભારી છે. જ્યારે ભારતની આંતરિક આર્થિક સ્થિતિ (domestic economy) આજે પણ વિશ્વના અન્ય મોટા દેશો કરતાં વધુ મજબૂત, સ્થિર અને સકારાત્મક છે.
દરેક ઘરમાં લક્ષ્મીજી પધારે તેવી મનસા: પીએમ મોદીએ બજેટમાં આર્થિક સમૃદ્ધિ સાથે માતા લક્ષ્મીનો કર્યો ઉલ્લેખ
MSME ઉદ્યોગોની નાણાકીય કટોકટી અને સરકારની કડક તાકીદ
દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ સમાન સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ની સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતાં નાણામંત્રીએ એક મોટો ખુલાસો કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું કે, જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ અને મોટા સાહસો પાસે MSMEs ના આશરે ₹8.1 લાખ કરોડ રૂપિયા બાકી નીકળે છે. આટલી મોટી રકમ અટવાઈ જવાના કારણે નાના વેપારીઓની કાર્યકારી મૂડી (working capital) ખૂટી ગઈ છે અને તેમની પ્રગતિ અટકી પડી છે. આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે તેમણે જાહેર ક્ષેત્રના તમામ સાહસોને કડક આદેશ આપ્યો છે કે, કાયદાકીય રીતે નક્કી કરાયેલી 45 દિવસની સમયમર્યાદા પૂરી થયા પછી નાના ઉદ્યોગોની ચૂકવણીમાં કોઈ પણ સંજોગોમાં વિલંબ ન થવો જોઈએ. નાના ઉદ્યોગોને સમયસર નાણાં મળવાથી બજારમાં નાણાંનો પ્રવાહ વધશે અને આર્થિક વૃદ્ધિને મોટો વેગ મળશે.
