Surat News: સુરતને ચોમાસા દરમિયાન વારંવાર ખાડી પૂરનો સામનો કરવો પડે છે. શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ થાય ત્યારે ખાડીઓમાં પાણીની આવક વધે છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાય છે. આ વખતે પણ ભારે વરસાદના કારણે સુરતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ ગંભીર બની છે. સણિયા હેમાદ ગામમાં પાણીનો ભરાવો એટલો વધ્યો હોવાનો સ્થાનિકોનો દાવો છે કે અનેક વિસ્તારોમાં 8થી 9 ફૂટ સુધી પાણી હોવાને કારણે ગામનો મોટો હિસ્સો જાણે બેટમાં ફેરવાઈ ગયો હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
સ્થાનિક માહિતી મુજબ છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ગામમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ યથાવત છે. ભારે વરસાદનું જોર હવે ઘટ્યું હોવા છતાં અગાઉથી ભરાયેલું પાણી ઝડપથી ઓસરતું ન હોવાથી રહેવાસીઓ માટે રાહત હજુ દૂર છે. ગામમાં પ્રવેશતા અને બહાર નીકળતા રસ્તાઓ પર પણ પાણી હોવાથી વાહનવ્યવહારને અસર થઈ છે. પરિણામે રોજિંદા કામકાજ માટે બહાર જતાં લોકો, વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય મુસાફરોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
હળપતિ વાસ પાણીમાં ગરકાવ
સણિયા હેમાદના હળપતિ વાસમાં પણ પાણી ભરાઈ જતાં રહેવાસીઓની હાલત કફોડી બની છે. કાચા અને પાકા મકાનો આસપાસ પાણી ફરી વળતાં લોકો પોતાના ઘર અને ઘરવખરીને બચાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. કેટલાક મકાનોમાં પાણી ઘૂસી જવાથી અનાજ, કપડાં, ફર્નિચર અને ઘરવપરાશની વસ્તુઓને નુકસાન થવાની ભીતિ ઊભી થઈ છે. પાણી લાંબા સમય સુધી ભરાયેલું રહે તો રહેણાંક વિસ્તારોમાં આરોગ્ય સંબંધિત જોખમો પણ ઊભા થઈ શકે છે. ગંદા પાણીના ભરાવાથી મચ્છરોનો ઉપદ્રવ વધવાની સાથે પીવાના પાણીના સ્ત્રોત પ્રદૂષિત થવાની શક્યતા રહે છે. આથી સ્થાનિકો માટે માત્ર હાલની પાણી ભરાવાની સમસ્યા જ નહીં, પરંતુ પાણી ઓસર્યા બાદ સ્વચ્છતા અને આરોગ્યની વ્યવસ્થા પણ મોટો પડકાર બની શકે છે.
સણિયા હેમાદ જેવા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો ઝડપી નિકાલ ન થાય તો લોકો લાંબા સમય સુધી મુશ્કેલીમાં રહે છે. ખાસ કરીને કાચા મકાનોમાં રહેતા પરિવારો માટે આવી સ્થિતિ વધુ ચિંતાજનક બની શકે છે. પાણીનું સ્તર વધે ત્યારે ઘરની બહાર નીકળવું પણ જોખમી બને છે, જ્યારે બાળકો, વૃદ્ધો અને બીમાર વ્યક્તિઓને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: છોટાઉદેપુરનો સંપર્ક કપાયો : ભારજ નદીના પૂરમાં NH-56નું ડાયવર્ઝન ધોવાયું, લોકોને 40 કિમીનો ફેરો
ગામની સીમમાં આવેલું મંદિર પણ પાણીમાં સંપૂર્ણ ગરકાવ
સણિયા હેમાદ ગામની સીમમાં આવેલું મંદિર પણ પાણીના ભરાવાથી સંપૂર્ણપણે ગરકાવ થયું હોવાની માહિતી સામે આવી છે. સામાન્ય દિવસોમાં જ્યાં લોકો ધાર્મિક દર્શન અને પૂજા માટે પહોંચે છે, તે જ સ્થળ હાલ પાણીની વચ્ચે જોવા મળી રહ્યું છે. મંદિર આસપાસ પણ પાણી ભરાતા સ્થાનિકો માટે ત્યાં પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું છે. ગામના રહેવાસીઓ માટે મંદિર માત્ર ધાર્મિક સ્થળ નહીં પરંતુ સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે પણ મહત્વનું સ્થાન હોય છે. આવી સ્થિતિમાં મંદિર સહિત આસપાસનો વિસ્તાર પાણીમાં ગરકાવ થવો એ ગામમાં સર્જાયેલી ગંભીર જળભરાવની સ્થિતિ દર્શાવે છે. પાણીના સ્તરમાં ઘટાડો થયા બાદ જ મંદિર અને અન્ય જાહેર સ્થળોની સ્થિતિનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન થઈ શકશે. પાણી ઓસર્યા બાદ કાદવ, ગંદકી અને કચરો દૂર કરવા માટે પણ વિશાળ સફાઈ કામગીરીની જરૂર પડી શકે છે.
વરસાદ ઘટ્યો છતાં પાણી કેમ નથી ઓસરતું?
સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, સુરત શહેર અને ઉપરવાસમાં વરસાદનું જોર ઘટ્યું હોવા છતાં સણિયા હેમાદમાં પાણીની સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો નથી. આ સ્થિતિ પાછળ માત્ર સ્થાનિક વરસાદ જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ડ્રેનેજ અને ખાડી પ્રણાલી પર પડતા પાણીના દબાણની પણ ભૂમિકા હોઈ શકે છે. સુરત મહાનગરપાલિકાના સત્તાવાર વરસાદ અને ખાડીના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે ભારે વરસાદ દરમિયાન શહેરની વિવિધ ખાડીઓમાં પાણીનું સ્તર નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું હતું. 22 જુલાઈના ઉપલબ્ધ સત્તાવાર આંકડાઓમાં મીઠી ખાડીનું સ્તર 8.40 મીટર સુધી પહોંચ્યું હતું, જ્યારે ભેદવાડ ખાડીનું સ્તર પણ 7 મીટરથી ઉપર નોંધાયું હતું. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ભારે વરસાદ બાદ શહેરની ખાડી પ્રણાલી પર પાણીનું દબાણ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું હતું.
ખાડીમાં પાણીનું સ્તર ઊંચું હોય ત્યારે આસપાસના વિસ્તારોમાંથી વરસાદી પાણીનો નિકાલ ધીમો પડી શકે છે. પરિણામે વરસાદ બંધ થયા પછી પણ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી લાંબા સમય સુધી ભરાયેલું રહેવાની શક્યતા રહે છે. જોકે, સણિયા હેમાદની વર્તમાન સ્થિતિ માટે ચોક્કસ કારણ અંગે સત્તાવાર સ્થાનિક અહેવાલ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેને તંત્રના સત્તાવાર મૂલ્યાંકન બાદ જ નિશ્ચિત રીતે કહી શકાય.
આ પણ વાંચો: ભરૂચમાં મોતના મુખમાંથી બચ્યો બાઈક ચાલક : ધસમસતા પાણીમાં તણાયો, ફાયર બ્રિગેડે જીવના જોખમે કર્યું રેસ્ક્યુ
વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો
ગામમાં પાણી ભરાવાના કારણે વાહનવ્યવહાર પર પણ અસર પડી છે. પાણીથી ઢંકાયેલા રસ્તા પર વાહન ચલાવવું જોખમી બન્યું છે. ખાસ કરીને પાણીની ઊંડાઈનો અંદાજ ન આવતો હોવાથી બાઈક અને નાના વાહનો માટે જોખમ વધી જાય છે. રસ્તા પર ખાડા અથવા નુકસાન થયેલા ભાગો પાણીની નીચે છુપાઈ જતાં અકસ્માતની શક્યતા પણ રહે છે. સ્થાનિક લોકો માટે રોજિંદા જીવનની જરૂરિયાતો પૂરી કરવી પણ મુશ્કેલ બની છે. દૂધ, શાકભાજી, દવાઓ અને અન્ય આવશ્યક વસ્તુઓની અવરજવર પર અસર થઈ શકે છે. જો પાણીનો ભરાવો લાંબો સમય યથાવત રહે તો સ્થાનિક વેપાર અને રોજગાર પર પણ તેની અસર પડવાની શક્યતા છે.
વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિમાં શાળા-કોલેજ જતાં વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ મુશ્કેલી ઊભી થાય છે. પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓને કારણે વાલીઓ બાળકોને બહાર મોકલવામાં પણ સંકોચ અનુભવે છે. આથી વહીવટી તંત્ર માટે માત્ર પાણીનો નિકાલ કરવો જ નહીં, પરંતુ અસરગ્રસ્ત લોકોની આવશ્યક સેવાઓ પણ ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી બને છે.
સુરત તંત્ર પહેલેથી જ એલર્ટ મોડમાં
સુરતમાં ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્ર દ્વારા સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. 24 જુલાઈના અહેવાલ મુજબ ભારે વરસાદની આગાહીને પગલે સુરતમાં ફાયર બ્રિગેડ અને SDRFની ટીમોને 24 કલાક સ્ટેન્ડબાય રાખવા સૂચના આપવામાં આવી હતી. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જરૂર પડે તો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા અને આવશ્યક સેવાઓ જાળવી રાખવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
સુરત મહાનગરપાલિકાની સત્તાવાર વરસાદી માહિતીમાં ખાડીના પાણીના સ્તર અને શહેરના વિવિધ ઝોનમાં વરસાદના આંકડા સતત અપડેટ કરવામાં આવે છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન ખાડીના સ્તર પર નજર રાખવી અને પાણી ભરાતા વિસ્તારોમાં ઝડપી પ્રતિસાદ આપવો મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.
સણિયા હેમાદમાં હાલની સ્થિતિને જોતા સ્થાનિક લોકો દ્વારા તાત્કાલિક પાણીના નિકાલ માટે પંપિંગની વ્યવસ્થા, અસરગ્રસ્ત પરિવારોની મદદ અને જરૂરી હોય તો સુરક્ષિત સ્થળે સ્થળાંતરની વ્યવસ્થા કરવાની માંગ ઉઠી શકે છે. ખાસ કરીને 8થી 9 ફૂટ પાણી હોવાના સ્થાનિક દાવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ જરૂરી છે, પરંતુ જો પાણીનું સ્તર ખરેખર આટલું ઊંચું હોય તો સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર ગણાય અને તંત્ર દ્વારા
તાત્કાલિક સ્થળ નિરીક્ષણ જરૂરી બને.
પાણી ઓસર્યા બાદ પણ પડકારો યથાવત રહેવાની શક્યતા
સણિયા હેમાદમાં પાણી ઓસર્યા બાદ પણ સ્થાનિકો માટે મુશ્કેલી તરત પૂરી થવાની નથી. ઘરોમાં ઘૂસેલા પાણીથી થયેલા નુકસાનનું મૂલ્યાંકન, કાદવ અને ગંદકીની સફાઈ, પીવાના પાણીની ગુણવત્તાની ચકાસણી અને વીજ પુરવઠાની સુરક્ષા જેવા અનેક પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને કાચા મકાનોને નુકસાન થયું હોય તો અસરગ્રસ્ત પરિવારોને તાત્કાલિક સહાયની જરૂર પડી શકે છે. પાણી ઓસર્યા બાદ ઘરોની માળખાકીય સલામતીની પણ તપાસ જરૂરી બની શકે છે. સ્થાનિક તંત્રએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આરોગ્ય ટીમો અને સફાઈ કર્મચારીઓની વ્યવસ્થા કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
સુરત શહેરમાં ખાડી પૂરનો પ્રશ્ન દર ચોમાસે સામે આવતો હોવાથી લાંબા ગાળે પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા, ખાડીઓની વહન ક્ષમતા, વરસાદી પાણીની ડ્રેનેજ અને નીચાણવાળા વિસ્તારોની સંવેદનશીલતા અંગે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ જરૂરી બને છે. જૂન 2026માં સુરત પાલિકાએ ખાડી પૂર અટકાવવા માટે રેલવે બ્રિજની નીચે ખાડી સફાઈ સહિતની કામગીરી હાથ ધરી હતી, જે દર્શાવે છે કે ખાડી પ્રણાલીમાં અવરોધો દૂર કરવાનું કામ પણ પૂર નિયંત્રણ માટે મહત્વનું છે.
હાલ સણિયા હેમાદમાં ત્રણ દિવસથી પાણી ભરાયેલા હોવાના સ્થાનિક અહેવાલો વચ્ચે સૌથી મોટો પ્રશ્ન પાણી ક્યારે સંપૂર્ણપણે ઓસરશે અને અસરગ્રસ્ત પરિવારોને કેટલી ઝડપથી રાહત મળશે તે છે. ઉપરવાસ અને સુરત શહેરમાં વરસાદનું જોર ઘટ્યું હોવા છતાં જો પાણીનો નિકાલ ધીમો રહેશે તો ગામમાં રહેનારા લોકોની મુશ્કેલી વધુ સમય સુધી યથાવત રહી શકે છે. આગામી સમયમાં તંત્ર દ્વારા પાણીના સ્તરની સતત દેખરેખ, ઝડપી નિકાલ અને અસરગ્રસ્ત લોકોની સુરક્ષા માટે લેવાતા પગલાં પર સમગ્ર વિસ્તારની નજર રહેશે.
