NEET સહિત દેશની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિ, પેપર લીક અને પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં જવાબદારીના મુદ્દે ચાલી રહેલા વિરોધ વચ્ચે જાણીતા પર્યાવરણવિદ્ અને સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકે 26 દિવસ લાંબા અનિશ્ચિત ઉપવાસનો અંત લાવ્યો છે. ગુરુવારે મધરાત બાદ ગુરુગ્રામની મેદાંતા હોસ્પિટલમાં કેન્દ્રીય મંત્રી જેપી નડ્ડા અને કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહની હાજરીમાં વાંગચુકે પારણાં કર્યા હતા. આ દરમિયાન તેમની પત્ની ગીતાંજલિ અંગમો પણ હાજર રહ્યા હતા.
હોસ્પિટલમાંથી સામે આવેલા દૃશ્યોમાં ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ વાંગચુકને પથારીમાં બેસવામાં મદદ કરતા જોવા મળ્યા હતા, જ્યારે કેન્દ્રીય મંત્રી જેપી નડ્ડાએ તેમને પાણી પીવડાવીને ઉપવાસ સમાપ્ત કરાવ્યો હતો. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા આ ઉપવાસ અને તેના કારણે સર્જાયેલી આરોગ્યની ચિંતાઓ વચ્ચે વાંગચુકને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના સ્વાસ્થ્યને લઈને સમર્થકો અને વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા લોકોમાં સતત ચિંતા જોવા મળી રહી હતી.
કેન્દ્ર સાથેની વાટાઘાટો બાદ ઉપવાસ સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય
ઉપવાસ તોડ્યા બાદ સોનમ વાંગચુકે સોશિયલ મીડિયા પર એક નિવેદન જાહેર કરીને પોતાના નિર્ણય અંગે સ્પષ્ટતા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર સાથે લાંબી વાટાઘાટો થઈ હતી અને આંદોલન આગળ વધે ત્યારે દેશમાં કોઈ પણ પ્રકારની હિંસક પરિસ્થિતિ ઊભી ન થાય તે પણ તેમના નિર્ણય પાછળનું એક મહત્વનું કારણ હતું.
વાંગચુકે દાવો કર્યો કે વિવિધ રાજકીય પક્ષોના આશરે 65 સાંસદોએ તેમની મુલાકાત લીધી હતી અથવા તો ઉપવાસ સમાપ્ત કરવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે વિવિધ મુદ્દાઓ અને શરતોને લઈને સરકાર સાથે લાંબી ચર્ચા થઈ હતી. જોકે, ઉપવાસ સમાપ્ત કરવો એટલે તેમની તમામ માંગણીઓનો અંત આવ્યો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. વાંગચુકે સંકેત આપ્યો છે કે તેઓ આગામી સમયમાં એક અલગ વીડિયો દ્વારા સરકાર સાથે થયેલી ચર્ચા અને શરતો અંગે વિગતવાર માહિતી આપશે.
તેમણે પોતાના સમર્થકોને પણ શાંતિ જાળવવાની અપીલ કરી હતી. તેમના સંદેશનો મુખ્ય ભાર એ હતો કે આંદોલન લોકશાહી અને શાંતિપૂર્ણ રીતે આગળ વધવું જોઈએ અને કોઈપણ પ્રકારની હિંસાને સ્થાન ન મળવું જોઈએ. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દેશભરમાં સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા અને પેપર લીકના મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોમાં ભારે અસંતોષ જોવા મળ્યો છે.
આ પણ વાંચો: આજે પણ પડશે મુશળધાર વરસાદ : જાણો કેટલા જિલ્લામાં ધોધમારની આગાહી?
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પણ વ્યક્ત કરી સ્વાસ્થ્યની ચિંતા
સોનમ વાંગચુકે ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યા બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સોશિયલ મીડિયા મારફતે તેમના ઝડપી સ્વાસ્થ્ય સુધારાની શુભેચ્છા પાઠવી હતી. વડાપ્રધાને વાંગચુકને તબીબોની સલાહ અનુસાર સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવા અને લાંબા ઉપવાસ દરમિયાન ઘટેલું વજન ફરીથી મેળવવા માટે જરૂરી કાળજી લેવાની અપીલ કરી હતી. લાંબા સમય સુધી ઉપવાસ કરવાથી શરીર પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે. વાંગચુકના કિસ્સામાં પણ ઉપવાસ દરમિયાન તેમના વજનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. તેથી હોસ્પિટલમાં તેમની સારવાર અને તબીબી દેખરેખને આ સમગ્ર ઘટનાક્રમનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.
28 જૂનથી શરૂ થયેલા ઉપવાસે પરીક્ષા વ્યવસ્થાના મુદ્દાને રાષ્ટ્રીય ચર્ચામાં લાવ્યો
સોનમ વાંગચુકે 28 જૂનથી અનિશ્ચિત મુદતના ઉપવાસની શરૂઆત કરી હતી. આ ઉપવાસનો મુખ્ય સંદર્ભ દેશની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિ અને પેપર લીકના મુદ્દા સાથે જોડાયેલો હતો. NEET-UG સહિત વિવિધ પરીક્ષાઓને લઈને વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં ઊભી થયેલી ચિંતાઓ વચ્ચે પરીક્ષા પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા, જવાબદારી અને વિશ્વસનીયતા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
NEET વિવાદે ખાસ કરીને લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા પરીક્ષા તંત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. પરીક્ષામાં ગેરરીતિના આરોપો બાદ તપાસ, કાનૂની કાર્યવાહી અને પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં સુધારા અંગે દેશવ્યાપી ચર્ચા થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓનો મુખ્ય સવાલ એ રહ્યો છે કે જો કોઈ પરીક્ષામાં ગેરરીતિ થાય તો નિર્દોષ ઉમેદવારોના હિતોનું રક્ષણ કેવી રીતે થશે અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે કઈ વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવશે.
આંદોલન સાથે જોડાયેલા કાર્યકરો અને વિદ્યાર્થીઓ તરફથી પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં વધુ કડક જવાબદારી, પેપર લીક સામે અસરકારક કાર્યવાહી અને સમયબદ્ધ તપાસની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, સરકાર તરફથી પણ પેપર લીક અને પરીક્ષામાં છેતરપિંડી સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની દિશામાં પગલાં લેવાની વાત કરવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: રાજકોટ જિલ્લામાં ચાંદીપુરા વાયરસનો એક કેસ પોઝિટિવ : આરોગ્ય તંત્ર એલર્ટ; 10 દિવસ સુધી ખાસ સર્વેલન્સ
પેપર લીક સામે કડક કાયદાની ચર્ચા
સોનમ વાંગચુકે ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યો તે પહેલાં કેન્દ્ર સરકાર તરફથી પેપર લીક અને પરીક્ષામાં ગેરરીતિ સામે કડક કાયદાકીય વ્યવસ્થા અંગેના સંકેતો પણ સામે આવ્યા હતા. સરકાર તરફથી પેપર લીક કરનારાઓ સામે કડક સજા અને આવા કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ જેવી જોગવાઈઓ ધરાવતા કાયદાકીય માળખા અંગે ચર્ચા થવાની માહિતી આપવામાં આવી હતી.
આ ઉપરાંત શિક્ષણ ક્ષેત્રના વહીવટી સ્તરે પણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હોવાની માહિતી સામે આવી હતી. ઉચ્ચ શિક્ષણ અને શાળા શિક્ષણ વિભાગ સાથે જોડાયેલી જવાબદારીઓમાં ફેરફારને પણ પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં સુધારા અને વહીવટી જવાબદારીના વ્યાપક સંદર્ભમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, આ પગલાંથી વિદ્યાર્થીઓ અને વિરોધ કરી રહેલા સંગઠનોની તમામ માંગણીઓ સંતોષાઈ છે કે નહીં, તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
ઉપવાસ પૂર્ણ
સોનમ વાંગચુકે 26 દિવસ બાદ ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યો છે, પરંતુ NEET અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓને લઈને દેશભરમાં ચાલી રહેલી ચર્ચાનો અંત આવ્યો નથી. પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં વિશ્વસનીયતા પુનઃસ્થાપિત કરવી, પેપર લીક સામે કડક કાર્યવાહી કરવી અને વિદ્યાર્થીઓના હિતોનું રક્ષણ કરવું. આ મુદ્દાઓ હજુ પણ કેન્દ્રસ્થાને છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં હવે સૌથી મહત્વનો પ્રશ્ન એ રહેશે કે કેન્દ્ર સરકાર અને આંદોલનકારીઓ વચ્ચે થયેલી ચર્ચામાં ખરેખર કયા મુદ્દાઓ પર સહમતી થઈ છે અને સરકાર તરફથી આપવામાં આવેલા આશ્વાસનોનો અમલ કઈ સમયમર્યાદામાં થાય છે.
સોનમ વાંગચુકે આગામી સમયમાં આ અંગે વધુ વિગતો જાહેર કરવાની વાત કરી છે. તેથી તેમના આગામી નિવેદન અને સરકારના નક્કર પગલાં બંને પર દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રની નજર રહેશે. લાંબા ઉપવાસનો અંત એક તબક્કાનો અંત છે, પરંતુ પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા અંગે ઊભા થયેલા સવાલો હજુ યથાવત છે. હવે આ મુદ્દે સરકાર દ્વારા લેવાતા કાયદાકીય અને વહીવટી પગલાં જ નક્કી કરશે કે વિદ્યાર્થીઓમાં ઊભી થયેલી અસુરક્ષા કેટલી હદે દૂર થાય છે અને દેશની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા વ્યવસ્થા પરનો વિશ્વાસ ફરી કેટલો મજબૂત બને છે.
