સોશિયલ મીડિયા પર કરેલી પોસ્ટથી બચી શકશો નહીં : જાણો પોલીસ કેવી રીતે કરે છે ટ્રેક

આજના ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ પણ મોટી અસર પેદા કરી શકે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ પોસ્ટ્સને પોલીસ કેવી રીતે ટ્રેક કરે છે? તાજેતરમાં થયેલી ઘટનાઓએ આ પ્રશ્નને ફરી ચર્ચામાં લાવ્યો છે. હવે ટેક્નોલોજી એટલી આગળ વધી ગઈ છે કે ઓનલાઇન કરેલી દરેક હરકતનો ડિજિટલ પુરાવો છોડી જાય છે.

સોશિયલ મીડિયા મોનિટરિંગથી શરૂ થાય છે તપાસ

આજકાલ દરેક રાજ્યની પોલીસ પાસે સ્પેશિયલ સેલ્સ હોય છે, જે સતત સોશિયલ મીડિયા પર નજર રાખે છે.

જ્યારે કોઈ મોટી ઘટના બને છે, ત્યારે:

• હેશટેગ્સ

• પબ્લિક પોસ્ટ્સ

• ગ્રુપ એક્ટિવિટી

આ બધું સ્કેન કરવામાં આવે છે. જો કોઈ શંકાસ્પદ અથવા ભડકાઉ પોસ્ટ મળે, તો તેની તાત્કાલિક તપાસ શરૂ થાય છે.

AI અને સર્વેલન્સ ટૂલ્સની મદદ

પોલીસ હવે એઆઈ આધારિત સર્વેલન્સ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરે છે, જે હજારો પોસ્ટ્સને એકસાથે સ્કેન કરી શકે છે.

આ ટૂલ્સ:

• શંકાસ્પદ કીવર્ડ્સ ઓળખે છે

• ટ્રેન્ડિંગ ખતરનાક કન્ટેન્ટ શોધે છે

• એકાઉન્ટ્સ વચ્ચેના કનેક્શન શોધે છે

આથી તપાસ વધુ ઝડપી અને અસરકારક બને છે.

મેટાડેટા એનાલિસિસ શું છે?

જ્યારે તમે કોઈ ફોટો, વીડિયો અથવા પોસ્ટ શેર કરો છો, ત્યારે તેની સાથે “મેટાડેટા” પણ જોડાયેલું હોય છે.

મેટાડેટામાં સામેલ હોય છે:

• સમય (Timestamp)

• ડિવાઇસની માહિતી

• લોકેશન ટેગ

પોલીસ આ માહિતીનું વિશ્લેષણ કરીને જાણી શકે છે કે પોસ્ટ ક્યાંથી અને ક્યારે કરવામાં આવી હતી.

IP એડ્રેસથી મળે છે ડિજિટલ સરનામું

IP એડ્રેસને ઇન્ટરનેટની દુનિયામાં “ડિજિટલ એડ્રેસ” કહેવામાં આવે છે.

પોલીસ IP એડ્રેસ દ્વારા:

• ડિવાઇસની ઓળખ કરી શકે છે

• અંદાજિત લોકેશન જાણી શકે છે

• ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર (ISP) સુધી પહોંચી શકે છે

આ માહિતીથી આરોપી સુધી પહોંચવું સરળ બને છે.

જિઓફેન્સિંગ ટેક્નોલોજી

જિઓફેન્સિંગ એક આધુનિક ટેક્નિક છે, જેના દ્વારા ચોક્કસ વિસ્તારની અંદર રહેલા ડિવાઇસીસનો ડેટા મેળવી શકાય છે.

આથી પોલીસ જાણી શકે છે કે:

• ચોક્કસ સમયે કયા વિસ્તારામાં કેટલા ડિવાઇસ સક્રિય હતા

• શંકાસ્પદ એક્ટિવિટી ક્યાં થઈ

આ ટેક્નોલોજી ખાસ કરીને મોટી ઘટનાઓમાં ઉપયોગી સાબિત થાય છે.

ડિજિટલ ફોરેન્સિક્સ: ડિલીટ ડેટા પણ સુરક્ષિત નથી

ઘણા લોકોને લાગે છે કે પોસ્ટ ડિલીટ કરી દીધી એટલે પુરાવો ખતમ. પરંતુ હકીકતમાં એવું નથી.

ડિજિટલ ફોરેન્સિક ટૂલ્સ દ્વારા:

• ડિલીટ કરેલા મેસેજીસ

• જૂના પોસ્ટ્સ

• મીડિયા ફાઇલો

ફરીથી રિકવર કરી શકાય છે.

આથી એકવાર પોસ્ટ કરેલું કન્ટેન્ટ સંપૂર્ણપણે મટાડવું મુશ્કેલ છે.

સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓનો સહયોગ

જરૂર પડ્યે પોલીસ કાનૂની પ્રક્રિયા હેઠળ સોશિયલ મીડિયા કંપનીઓ પાસેથી માહિતી મેળવી શકે છે.

આમાં સમાવેશ થાય છે:

• યુઝર ડિટેલ્સ

• એકાઉન્ટ એક્ટિવિટી

• લોગિન હિસ્ટ્રી

આ માહિતી તપાસને વધુ મજબૂત બનાવે છે.