SEBI : ભારતીય શેરબજાર અને મૂડી બજારના સર્વોચ્ચ નિયમનકાર એટલે કે ભારતીય સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ (SEBI) દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભરતીની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. SEBIએ પોતાના વહીવટી માળખાને વધુ મજબૂત અને કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે 'કાર્યકારી નિર્દેશક' (Executive Director) ના ઉચ્ચ પદ માટે લાયક ઉમેદવારો પાસેથી અરજીઓ મંગાવી છે. દેશના આર્થિક અને નાણાકીય ક્ષેત્રમાં આ પદ ખૂબ જ પ્રતિષ્ઠિત માનવામાં આવે છે કારણ કે કાર્યકારી નિર્દેશક સીધી રીતે બજારની નીતિઓ અને નિયમોના અમલીકરણ સાથે જોડાયેલા હોય છે. જે પ્રોફેશનલ્સ નાણાકીય બજારમાં લાંબો અનુભવ ધરાવે છે અને દેશની આર્થિક પ્રણાલીને સુરક્ષિત રાખવામાં પોતાનું યોગદાન આપવા માંગે છે, તેમના માટે આ એક સુવર્ણ તક છે.
ભરતી પ્રક્રિયા અને અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ
નવી દિલ્હીથી મળતી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, SEBIએ 29 જૂનના રોજ આ ભરતી પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. દેશના અગ્રણી નાણાકીય નિયમનકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈચ્છુક અને લાયક ઉમેદવારો 25 જુલાઈ સુધીમાં આ પદ માટે ઓનલાઈન અથવા નિયત ફોર્મેટમાં અરજી સબમિટ કરી શકે છે. આ સમયમર્યાદા પછી આવનારી કોઈપણ અરજીઓ ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે નહીં. આ પદ પર પસંદગી પામનાર ઉમેદવારની નિમણૂક શરૂઆતમાં 3 વર્ષના સમયગાળા માટે કરવામાં આવશે. આ નિમણૂક કાં તો સીધા કરાર (Contract) ના આધારે અથવા અન્ય સરકારી વિભાગોમાંથી પ્રતિનિયુક્તિ (Deputation) ના આધારે કરવામાં આવશે, જેને ભવિષ્યમાં સંસ્થાની જરૂરિયાત મુજબ લંબાવી પણ શકાય છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે 'દાદા'નો ઐતિહાસિક નિર્ણય : મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે કરી 8 નવી GIDCની જાહેરાત
જરૂરી શૈક્ષણિક લાયકાત અને ડિગ્રીઓ
SEBI દ્વારા જારી કરાયેલી સત્તાવાર માહિતી અને નોટિફિકેશન મુજબ, જે ઉમેદવારો કરારના આધારે આ પદ માટે અરજી કરવા માંગે છે તેમની પાસે ઉચ્ચ શૈક્ષણિક લાયકાત હોવી અનિવાર્ય છે. ઉમેદવાર પાસે માન્ય યુનિવર્સિટી અથવા સંસ્થામાંથી માસ્ટર ઓફ બિઝનેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન (MBA), ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA), કંપની સેક્રેટરી (CS), બેચલર ઓફ લોઝ (LLB) ની ડિગ્રી હોવી જરૂરી છે. આ સિવાય જો કોઈ ઉમેદવારે અર્થશાસ્ત્ર (Economics), ફાઇનાન્સ (Finance) અથવા SEBI દ્વારા આ પદ માટે સુસંગત ગણવામાં આવ્યા હોય તેવા કોઈપણ વિષયમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન (અનુસ્નાતક ડિગ્રી) પૂર્ણ કર્યું હોય, તો તેઓ પણ આ ભરતી પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવા માટે પાત્ર ગણાશે.
અનુભવ અને વિશેષ જ્ઞાનની અનિવાર્યતા
SEBIમાં કાર્યકારી નિર્દેશકનું પદ ખૂબ જ જવાબદારીપૂર્વકનું હોવાથી, ઉમેદવારો પાસે માત્ર શૈક્ષણિક ડિગ્રી હોવી પૂરતી નથી, પરંતુ તેમની પાસે બહોળો પ્રેક્ટિકલ અનુભવ હોવો પણ જરૂરી છે. SEBIના નિયમો અનુસાર, ઉમેદવાર પાસે સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ એટલે કે શેરબજાર સંબંધિત બાબતોમાં ઓછામાં ઓછો 20 વર્ષનો લાંબો કાર્યઅનુભવ હોવો જોઈએ. આ ઉપરાંત કાયદો (Law), આર્થિક ગુનાઓની તપાસ (Investigation), નાણાકીય બાબતો, અર્થશાસ્ત્ર અને એકાઉન્ટિંગ વગેરે જેવા જટિલ ક્ષેત્રોમાં વિશેષ જ્ઞાન અથવા ઊંડો વ્યાવસાયિક અનુભવ હોવો જરૂરી છે, જેથી તેઓ શેરબજારમાં થતી ગેરરીતિઓ રોકવામાં અને રોકાણકારોના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં સક્ષમ બને.
આ પણ ખાસ વાંચો : હવે ₹10,000થી વધુ રકમ ઓનલાઇન ટ્રાન્સફર કરવા પર થશે વિલંબ : સાયબર ફ્રોડ પર લગામ કસવા RBIનો મોટો પ્રસ્તાવ
પ્રતિનિયુક્તિ (ડેપ્યુટેશન) માટેની પાત્રતા અને નિયમો
આ ભરતીમાં માત્ર ખાનગી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો જ નહીં, પરંતુ સરકારી ક્ષેત્રમાં કામ કરતા અધિકારીઓ પણ જોડાઈ શકે છે. SEBIના જણાવ્યા અનુસાર, વિવિધ સરકારી સંગઠનો, જાહેર ક્ષેત્રની અગ્રણી બેંકો (PSUs) અને કેન્દ્રીય કે રાજ્ય સ્તરની નાણાકીય સંસ્થાઓના પાત્ર કર્મચારીઓ આ પદ માટે અરજી કરી શકે છે. જો કે, આવા કર્મચારીઓએ સીધી અરજી કરવાને બદલે તેમના વર્તમાન નિયોક્તા (Employer) એટલે કે પ્રોપર ચેનલ દ્વારા પોતાની અરજી મોકલવાની રહેશે. આનાથી સરકારી સંસ્થાઓમાં વહીવટી ક્ષમતા ધરાવતા વરિષ્ઠ અધિકારીઓને SEBI જેવા સર્વોચ્ચ નિયમનકાર બોર્ડમાં પોતાની સેવાઓ આપવાની તક મળશે.
SEBI બોર્ડનું વર્તમાન માળખું અને વ્યવસ્થા
ભારતીય શેરબજારના આ નિયમનકારી બોર્ડના વર્તમાન માળખા પર નજર કરીએ તો, આ મહિનાની શરૂઆતમાં જ સરકારે SEBIમાં 2 પૂર્ણકાલિક સભ્યોના ખાલી પદો ભરવા માટે પણ અરજીઓ આમંત્રિત કરી હતી. હાલના સમયમાં SEBIમાં 4 પૂર્ણકાલિક સભ્યો કાર્યરત છે, જેમાં કમલેશ ચંદ્ર વાર્ષ્ણેય, અમરજીત સિંહ, સંદીપ પ્રધાન અને કે. વી. આર. મૂર્તિનો સમાવેશ થાય છે. SEBIના સમગ્ર ડાયરેક્ટર બોર્ડ (નિર્દેશક મંડળ) ની રચના વિશે વાત કરીએ તો, તેમાં 1 ચેરમેન, 4 પૂર્ણકાલિક સભ્યો અને 4 અંશકાલિક સભ્યો સામેલ હોય છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય બોર્ડ ઉપરાંત, SEBIના રોજિંદા વહીવટ અને નિયમનકારી કાર્યોને સંભાળવા માટે વર્તમાનમાં 13 કાર્યકારી નિર્દેશકો (Executive Directors) સફળતાપૂર્વક પોતાની ફરજ બજાવી રહ્યા છે.
