ભારતીય દૂરસંચાર નિયમન પ્રાધિકરણ (ટ્રાઈ) દ્વારા રાજસ્થાન અને ગુજરાતને જોડતા જોધપુર–અમદાવાદ રેલવે રૂટ પર કરવામાં આવેલા સ્વતંત્ર નેટવર્ક પરીક્ષણમાં મોબાઇલ સેવા પ્રદાતાઓની કામગીરી અંગે મહત્વપૂર્ણ તારણો સામે આવ્યા છે. આ પરીક્ષણમાં રિલાયન્સ જિયોએ કવરેજ, કોલ ગુણવત્તા અને ડેટા ડાઉનલોડ સ્પીડમાં સૌથી સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, જ્યારે સરકારી કંપની બીએસએનએલનું નેટવર્ક સૌથી વધુ નબળું હોવાનું નોંધાયું છે. ટ્રાઈના આ અહેવાલથી રેલવે મુસાફરોને વિવિધ મોબાઇલ નેટવર્કની વાસ્તવિક કામગીરી અંગે સ્પષ્ટ ચિત્ર મળ્યું છે. ટ્રાઈએ મે 2026 દરમિયાન 4 મેના રોજ જોધપુરથી અમદાવાદ વચ્ચેના અંદાજે 456.9 કિલોમીટર લાંબા રેલવે માર્ગ પર સ્વતંત્ર ડ્રાઈવ ટેસ્ટ હાથ ધર્યો હતો. આ પરીક્ષણનો મુખ્ય હેતુ મુસાફરી દરમિયાન મોબાઇલ ગ્રાહકોને મળતી વાસ્તવિક વોઇસ અને ડેટા સેવાની ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવાનો હતો. પરીક્ષણ દરમિયાન એરટેલ, બીએસએનએલ, રિલાયન્સ જિયો અને વોડાફોન-આઈડિયા (Vi)ના 2G, 3G, 4G અને 5G નેટવર્કની કામગીરીનું વિવિધ ટેક્નિકલ માપદંડોના આધારે વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું.
કવરેજમાં જિયો સૌથી આગળ, બીએસએનએલ સૌથી પાછળ
ટ્રાઈના અહેવાલ મુજબ રિલાયન્સ જિયોએ નેટવર્ક કવરેજના મામલે અન્ય તમામ કંપનીઓને પાછળ છોડી દીધી છે. પરીક્ષણ દરમિયાન જિયોના કુલ 26,136 સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા હતા, જેમાં માત્ર 685 સ્થળોએ જ નબળો સિગ્નલ નોંધાયો હતો. બીજી તરફ એરટેલના 26,319 સેમ્પલમાંથી 1,843 સ્થળોએ નબળો સિગ્નલ જોવા મળ્યો હતો. વોડાફોન-આઈડિયાની સ્થિતિ એરટેલ અને જિયો કરતાં નબળી રહી હતી. Viના 25,817 સેમ્પલમાંથી 5,150 સ્થળોએ નબળું કવરેજ નોંધાયું હતું. સૌથી ચિંતાજનક સ્થિતિ બીએસએનએલની રહી હતી, જ્યાં કુલ 23,625 સેમ્પલમાંથી 7,368 સ્થળોએ નબળો સિગ્નલ મળ્યો હતો. એટલું જ નહીં, 1,271 સ્થળોએ તો બીએસએનએલનું નેટવર્ક સંપૂર્ણપણે ઉપલબ્ધ નહોતું. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે લાંબી રેલ મુસાફરી દરમિયાન સતત નેટવર્ક ઉપલબ્ધ રાખવામાં ખાનગી કંપનીઓની સરખામણીએ બીએસએનએલ હજુ પણ પાછળ છે.
કોલ ડ્રોપમાં એરટેલ અને જિયોનું ઉત્તમ પ્રદર્શન
ટ્રાઈએ કોલ સેટઅપ અને કોલ ડ્રોપની પણ વિગતવાર તપાસ કરી હતી. તેમાં એરટેલ અને રિલાયન્સ જિયોની કામગીરી સૌથી વધુ વિશ્વસનીય રહી હતી. પરીક્ષણ દરમિયાન બંને કંપનીઓના નેટવર્ક પર એકપણ કોલ ડ્રોપ નોંધાયો નહોતો.
બીજી તરફ બીએસએનએલમાં 122 સફળ કોલમાંથી 15 કોલ વચ્ચે જ તૂટી ગયા હતા, જ્યારે Viમાં 126 સફળ કોલમાંથી 4 કોલ ડ્રોપ થયા હતા. કોલ ડ્રોપના આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે સતત વાતચીત માટે એરટેલ અને જિયો વધુ સ્થિર નેટવર્ક પૂરો પાડે છે.
ડેટા સ્પીડમાં પણ જિયો નંબર-1
મોબાઇલ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ વધતા ડેટા સ્પીડ સૌથી મહત્વપૂર્ણ માપદંડ બની ગયો છે. ટ્રાઈના પરીક્ષણમાં રિલાયન્સ જિયોની સરેરાશ ડાઉનલોડ સ્પીડ 89.61 Mbps નોંધાઈ હતી, જે તમામ કંપનીઓમાં સૌથી વધુ હતી.
એરટેલ 48.53 Mbpsની સરેરાશ ડાઉનલોડ સ્પીડ સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું. વોડાફોન-આઈડિયાની સરેરાશ સ્પીડ 12.71 Mbps રહી હતી, જ્યારે બીએસએનએલ માત્ર 7.95 Mbpsની સરેરાશ ડાઉનલોડ સ્પીડ સુધી જ સીમિત રહ્યું હતું.
ડિજિટલ સેવાઓ, વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ, ઓનલાઈન મીટિંગ અને હાઈ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ માટે આ તફાવત નોંધપાત્ર માનવામાં આવે છે.
અપલોડ સ્પીડમાં એરટેલ આગળ
જ્યાં ડાઉનલોડ સ્પીડમાં જિયો પ્રથમ રહ્યું, ત્યાં અપલોડ સ્પીડમાં એરટેલે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હતું. એરટેલની સરેરાશ અપલોડ સ્પીડ 11.69 Mbps નોંધાઈ હતી. જિયોની અપલોડ સ્પીડ 9.06 Mbps અને Viની 8.81 Mbps રહી હતી. બીએસએનએલ ફરી એકવાર સૌથી પાછળ રહ્યું અને તેની સરેરાશ અપલોડ સ્પીડ માત્ર 3.76 Mbps નોંધાઈ હતી.
અનેક સ્ટેશનો અને રેલખંડ પર થયું પરીક્ષણ
ટ્રાઈએ આ પરીક્ષણ જોધપુર, ભગત કી કોઠી, લૂની જંક્શન, સમદડી, જાલોર, ભીનમાલ, રાણીવાડા, ધાનેરા, ભીલડી, પાટણ અને મહેસાણા સહિતના વિવિધ સ્ટેશનો તથા વચ્ચેના રેલખંડ પર કર્યું હતું. પરીક્ષણ દરમિયાન કોલ સેટઅપ સફળતા દર, કોલ ડ્રોપ, સિગ્નલ કવરેજ, ડાઉનલોડ અને અપલોડ સ્પીડ ઉપરાંત લેટન્સી, જિટર અને પેકેટ ડ્રોપ જેવા ટેક્નિકલ પરિમાણોનું પણ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.
કંપનીઓને સુધારણા માટે રિપોર્ટ મોકલાયો
ટ્રાઈએ જણાવ્યું છે કે પરીક્ષણના તમામ પરિણામો સંબંધિત ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓ સાથે શેર કરવામાં આવ્યા છે. જ્યાં કામગીરી નબળી રહી છે ત્યાં જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં લેવા માટે કંપનીઓને સૂચના આપવામાં આવી છે. આ પ્રકારના સ્વતંત્ર પરીક્ષણોનો હેતુ ગ્રાહકોને વધુ સારી મોબાઇલ સેવા ઉપલબ્ધ કરાવવાનો અને સેવા પ્રદાતાઓને પોતાની નેટવર્ક ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. જોધપુર–અમદાવાદ રેલવે રૂટ પર થયેલા આ પરીક્ષણના પરિણામો દર્શાવે છે કે હાલના તબક્કે રિલાયન્સ જિયો કવરેજ અને ડેટા સ્પીડમાં સૌથી મજબૂત સ્થિતિમાં છે, જ્યારે એરટેલ પણ વિશ્વસનીય કામગીરી સાથે નજીકનું સ્થાન ધરાવે છે. બીજી તરફ બીએસએનએલને પોતાના નેટવર્ક કવરેજ, કોલ ગુણવત્તા અને ડેટા સ્પીડમાં નોંધપાત્ર સુધારો કરવાની જરૂર હોવાનું ટ્રાઈના અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે સામે આવ્યું છે.
