એક લિંક અને આખું બેન્ક એકાઉન્ટ સાફ : જાણો કેવી રીતે સ્ક્રીન-શેરિંગ સ્કેમ ભારતીયોને બનાવી રહ્યું છે નિશાન

કલ્પના કરો કે એક સાંજે તમારા મોબાઈલ પર મેસેજ આવે છે કે તમારા વીજળીનું બિલ બાકી છે અને જો તાત્કાલિક પેમેન્ટ નહીં કરો તો કનેક્શન કાપી નાખવામાં આવશે. મેસેજમાં સત્તાવાર સરકારી વિભાગનું નામ હોવાથી તમને શંકા જતી નથી. સાથે જ એક મોબાઈલ નંબર અથવા લિંક આપવામાં આવી હોય છે. જ્યારે તમે તે નંબર પર સંપર્ક કરો છો, ત્યારે સામે છેડેથી માત્ર 100 રૂપિયા જેવી નાની રકમ જમા કરાવવાનું કહીને વિશ્વાસ જીતવામાં આવે છે. પરંતુ આ નાનકડો વ્યવહાર તમારા જીવનભરની કમાણી સાફ કરી શકે છે.

કેવી રીતે કામ કરે છે આ ખતરનાક સ્કેમ?

વર્ષ 2022 બાદ ભારતમાં આ પ્રકારના કિસ્સાઓ ઝડપથી વધ્યા છે, જેમાં ખાસ કરીને વૃદ્ધોને નિશાન બનાવવામાં આવે છે. આ છેતરપિંડીની કાર્યપદ્ધતિ કંઈક આવી હોય છે:

• ડર અને ઉતાવળ: ઠગ વીજળી કાપવી, KYC અપડેટ, રિફંડ અથવા એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાની ધમકી આપીને યુઝરને વિચારવાનો સમય આપતા નથી.

• રિમોટ એક્સેસ એપ્લિકેશન: ટેક સપોર્ટના નામે સ્કેમર્સ તમને કોઈ સ્ક્રીન-શેરિંગ અથવા રિમોટ એક્સેસ એપ ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે મનાવી લે છે.

• રિયલ-ટાઈમ મોનિટરિંગ: એકવાર તમે સ્ક્રીન શેર કરો એટલે સ્કેમર તમારા ફોન પર થતી દરેક પ્રવૃત્તિ લાઈવ જોઈ શકે છે. તેઓ તમારી બેન્કિંગ એપ, પાસવર્ડ અને OTP પણ જોઈ લે છે.

શા માટે આ સ્કેમ અન્ય કરતા વધુ જોખમી છે?

નિષ્ણાતોના મતે, મોબાઈલ પર સ્ક્રીન શેર કરવી એ સૌથી મોટું જોખમ છે. આ પદ્ધતિમાં ઠગને તમારી પાસેથી OTP માંગવાની જરૂર પડતી નથી કારણ કે તે તમારી સ્ક્રીન પર આવતા મેસેજ અને નોટિફિકેશન જાતે જ વાંચી શકે છે. ઘણીવાર તેઓ તમને ભ્રમિત કરીને તમારી પાસે જ ટ્રાન્ઝેક્શન અપ્રૂવ કરાવી લે છે. તાજેતરના કિસ્સાઓમાં જોવા મળ્યું છે કે માત્ર 10 થી 15 મિનિટમાં લોકોના ખાતામાંથી લાખો રૂપિયા ગાયબ થઈ જાય છે.

બચવા માટે શું કરવું?

સાયબર એક્સપર્ટ્સ આ બાબતે ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે:

• સત્તાવાર મેસેજની ઓળખ: કોઈ પણ સરકારી વિભાગ કે બેન્ક હંમેશા પોતાની ઓફિશિયલ આઈડી પરથી મેસેજ મોકલે છે, કોઈ 10 આંકડાના અંગત મોબાઈલ નંબર પરથી નહીં.

• અજાણી લિંક ટાળો: અચાનક આવેલી લિંક પર ક્લિક કરીને પેમેન્ટ ક્યારેય ના કરો.

• એપ ડાઉનલોડ ના કરો: અજાણી વ્યક્તિના કહેવા પર ક્યારેય AnyDesk, TeamViewer કે અન્ય કોઈ રિમોટ એક્સેસ એપ ડાઉનલોડ ના કરો.

• માહિતી શેર ના કરો: કોઈ પણ સંજોગોમાં તમારા ફોનની સ્ક્રીન અજાણી વ્યક્તિ સાથે શેર કરવી એ તમારા ડિજિટલ લોકરની ચાવી આપવા સમાન છે.

જો તમારી સાથે આવું કંઈ પણ થાય, તો તાત્કાલિક નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરવો અનિવાર્ય છે.