દક્ષિણ અમેરિકાના પેરુ દેશમાંથી એક દુઃખદ ઘટના સામે આવી છે. એન્ડીઝ પર્વતીય વિસ્તારમાં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપના કારણે ભારે જાનમાલનું નુકસાન થયું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આ કુદરતી આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં પાંચ લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે 20થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. ભૂકંપની તીવ્રતાના કારણે અનેક મકાનો ધરાશાયી થતાં 300થી વધુ લોકો બેઘર બન્યા છે અને તેમને તાત્કાલિક રાહત શિબિરોમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે.
યુએસ જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS)ના જણાવ્યા મુજબ શનિવારે રાત્રે સ્થાનિક સમય અનુસાર લગભગ 9:24 વાગ્યે 5.5ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. ભૂકંપના આંચકા એટલા પ્રબળ હતા કે સિકાયા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં લોકો ગભરાઈને ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા. અનેક સ્થળોએ વીજ પુરવઠો અને સંચાર સેવાઓ પર પણ અસર પડી હોવાનું સ્થાનિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
માત્ર 10 કિલોમીટર ઊંડે હતું કેન્દ્રબિંદુ
ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ હુઆનકાયો પ્રાંતના સિકાયા શહેરથી લગભગ બે કિલોમીટર પશ્ચિમ-દક્ષિણ પશ્ચિમ વિસ્તારમાં જમીનથી માત્ર 10 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતું. સામાન્ય રીતે ઓછા ઊંડાણે આવતા ભૂકંપ વધુ વિનાશક સાબિત થાય છે, કારણ કે તેના આંચકા સીધા જ સપાટી પર વધુ તીવ્રતા સાથે અનુભવાય છે. આ જ કારણસર આ વિસ્તારમાં ભારે નુકસાન થયું હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે. પેરુની નેશનલ સિવિલ ડિફેન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના જણાવ્યા અનુસાર ભૂકંપના કારણે અનેક રહેણાંક મકાનો, વેપારી સંકુલો અને ઐતિહાસિક ચર્ચને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ઇમારતો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગઈ છે, જ્યારે અન્યત્ર દીવાલોમાં મોટી તિરાડો પડી છે. કાટમાળ નીચે હજુ પણ કેટલાક લોકો ફસાયેલા હોવાની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને બચાવ કામગીરી સતત ચાલુ રાખવામાં આવી રહી છે.
બચાવ કામગીરીમાં સેના અને રાહત ટીમો જોડાઈ
ભૂકંપ બાદ સ્થાનિક પ્રશાસન, નેશનલ સિવિલ ડિફેન્સ, ફાયર સર્વિસ અને બચાવ દળોને તાત્કાલિક અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. કાટમાળ હટાવીને લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે. ઘાયલોને નજીકની હોસ્પિટલોમાં સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ગંભીર રીતે ઘાયલ દર્દીઓ માટે વિશેષ તબીબી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ખોરાક, પીવાનું પાણી, દવાઓ અને તાત્કાલિક આશ્રયની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. ભૂકંપમાં ઘર ગુમાવનારા 300થી વધુ લોકોને રાહત કેમ્પોમાં રાખવામાં આવ્યા છે. સરકાર સતત નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે અને જરૂરી સહાય પહોંચાડવા માટે તમામ વિભાગોને સતર્ક રાખવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચો: મિડલ ઈસ્ટમાં વધુ ભડકી યુદ્ધની આગ! : હોર્મુઝમાં જહાજ સળગ્યું, અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વચ્ચે વૈશ્વિક વેપાર પર સંકટ
કાચા મકાનોના કારણે વધી જાનહાનિ
સ્થાનિક સિવિલ ડિફેન્સ ઓફિસના વડા લુઈસ વાસ્કેઝે જણાવ્યું કે એન્ડીઝ પર્વતીય વિસ્તારમાં મોટા ભાગના ઘરો પરંપરાગત રીતે માટી અને કાચી ઈંટોથી બનાવવામાં આવ્યા છે. આ પ્રકારના મકાનો ભૂકંપના જોરદાર આંચકાને સહન કરી શકતા નથી, જેના કારણે ઘણી ઇમારતો પળવારમાં ધરાશાયી થઈ ગઈ. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આધુનિક ભૂકંપ પ્રતિરોધક બાંધકામની અછતને કારણે નુકસાન વધુ ગંભીર બન્યું છે. ઘણા પરિવારો પોતાના ઘરો ગુમાવી ચૂક્યા છે અને હાલમાં ખુલ્લા મેદાનો અથવા રાહત શિબિરોમાં આશરો લેવા મજબૂર બન્યા છે. સ્થાનિક તંત્ર લોકોને આફ્ટરશોક્સની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને નુકસાનગ્રસ્ત ઇમારતોમાં પરત ન જવાની સલાહ આપી રહ્યું છે.
'રિંગ ઓફ ફાયર'માં હોવાથી વારંવાર આવે છે ભૂકંપ
ભૌગોલિક રીતે પેરુ પ્રશાંત મહાસાગરના પ્રખ્યાત 'રિંગ ઓફ ફાયર' વિસ્તારમાં આવેલું છે. આ વિસ્તાર વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિ ધરાવતા વિસ્તારોમાંનો એક ગણાય છે. અહીં અનેક ટેક્ટોનિક પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાતી હોવાથી વારંવાર નાના-મોટા ભૂકંપ આવતા રહે છે. વિશ્વના કુલ ભૂકંપોમાંથી મોટી સંખ્યામાં ભૂકંપ આ જ વિસ્તારમાં નોંધાય છે. પેરુ ઉપરાંત ચિલી, જાપાન, ઇન્ડોનેશિયા, ફિલિપાઇન્સ અને અમેરિકાના પશ્ચિમ કિનારાના વિસ્તારો પણ આ ભૂકંપીય પટ્ટામાં આવે છે. તેથી આ દેશોમાં ભૂકંપ પ્રતિરોધક બાંધકામ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપનને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: આજે 20 જુલાઈ : આંતરરાષ્ટ્રિય ચેસ દિવસ, જાણો આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
2007ના વિનાશક ભૂકંપની યાદો ફરી તાજી
હાલના ભૂકંપે વર્ષ 2007માં આવેલા વિનાશક પિસ્કો ભૂકંપની યાદો ફરી તાજી કરી છે. તે સમયે 7.9ની તીવ્રતાના ભૂકંપે સમગ્ર પેરુને હચમચાવી દીધું હતું. આ દુર્ઘટનામાં અંદાજે 600 લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે હજારો લોકો ઘાયલ થયા હતા અને લાખો લોકો બેઘર બન્યા હતા. આ વખતે ભૂકંપની તીવ્રતા ઓછી હોવા છતાં તેનું કેન્દ્રબિંદુ જમીનની નજીક હોવાથી ભારે નુકસાન થયું છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આગામી કેટલાક દિવસો સુધી આફ્ટરશોક્સ આવી શકે છે, તેથી લોકોને સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
સ્થિતિ પર સતત નજર
પેરુ સરકાર, સ્થાનિક પ્રશાસન અને રાહત એજન્સીઓ સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં નુકસાનનું સર્વેક્ષણ ચાલી રહ્યું છે અને જરૂરી સાધનો તેમજ માનવબળ મોકલવામાં આવી રહ્યું છે. અધિકારીઓએ લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરી છે. ભૂકંપ બાદ સૌથી મોટો પડકાર અસરગ્રસ્ત પરિવારોને સુરક્ષિત આશ્રય, તબીબી સારવાર અને આવશ્યક સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો છે. બચાવ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ નુકસાનનું ચોક્કસ ચિત્ર સામે આવશે, પરંતુ હાલની સ્થિતિને જોતા પેરુ માટે આ કુદરતી આપત્તિ એક મોટી માનવીય અને આર્થિક પડકાર તરીકે સામે આવી છે.
