Strait of Hormuz: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ વચ્ચે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગોમાંના એક હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz) નજીક મોટી ઘટના બની છે. ઓમાનના દરિયાકાંઠા નજીક એક વ્યાપારી જહાજમાં ભીષણ આગ લાગી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં સૈન્ય તણાવ સતત વધી રહ્યો છે અને આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા વૈશ્વિક વેપાર પર તેની અસર જોવા મળી રહી છે.
ઓમાન નજીક જહાજમાં લાગી આગ
બ્રિટિશ સેનાના યુનાઇટેડ કિંગડમ મેરિટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ (UKMTO)એ ઘટનાની પુષ્ટિ કરી છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, ઓમાનના કિનારા નજીક હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થઈ રહેલા એક કોમર્શિયલ જહાજમાં અચાનક આગ ફાટી નીકળી હતી. હાલ આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ સામે આવ્યું નથી. સંબંધિત એજન્સીઓ ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે. આ ઘટનાને પગલે આ વિસ્તારમાં જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધુ વધી છે.
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે તણાવ યથાવત
આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સૈન્ય તણાવ વધુ ગંભીર બન્યો છે. અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ ઈરાનના લશ્કરી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી હવાઈ હુમલાઓ ચાલુ રાખ્યા છે.
અમેરિકાનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા વેપારી જહાજોની સુરક્ષા જાળવવા અને સમુદ્રી માર્ગોને જોખમ પહોંચાડતી ક્ષમતાઓને નિષ્ક્રિય કરવા માટે કરવામાં આવી રહી છે.
ઈરાનનો દાવો: પરમાણુ પ્રોજેક્ટ પર હુમલો
બીજી તરફ ઈરાને દાવો કર્યો છે કે અમેરિકી હુમલામાં દેશના દક્ષિણ-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં નિર્માણાધીન 'દારખોવિન' પરમાણુ ઊર્જા પ્રોજેક્ટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી (IAEA)એ જણાવ્યું છે કે તાજેતરના નિરીક્ષણ દરમિયાન આ સ્થળે કોઈ પરમાણુ સામગ્રી હાજર નહોતી. ઘટનાને લઈને વધુ તપાસ ચાલુ છે.
ઈરાનનો પલટવાર, પડોશી દેશો પણ એલર્ટ
અમેરિકાના હુમલાઓ બાદ ઈરાને મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકાના સહયોગી દેશો તરફ મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓ વધાર્યા હોવાના અહેવાલો છે.
જોર્ડને દાવો કર્યો છે કે તેણે અનેક મિસાઇલોને હવામાં જ નષ્ટ કરી દીધી હતી. ત્યારબાદ ઈરાનના રાજદૂતને સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા હતા. બીજી તરફ ઇઝરાયલે પણ સંભવિત જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક કરી છે.
કુવૈતમાં પાણી શુદ્ધિકરણ અને ડીસેલિનેશન પ્લાન્ટને પણ નુકસાન પહોંચ્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે, જેના કારણે જરૂરી સેવાઓ પર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ કેમ મહત્વનો?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંનો એક છે. વૈશ્વિક કાચા તેલ અને પ્રાકૃતિક ગેસનો મોટો હિસ્સો આ જળમાર્ગ મારફતે જ વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં પહોંચે છે.
આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય અથડામણ અથવા સુરક્ષા સંકટ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર, તેલના ભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર સીધી અસર કરી શકે છે. તેથી અહીં બનતી દરેક ઘટના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહે છે.
આ પણ વાંચો: UKમાં નેતૃત્વ બદલાયું, Andy Burnham ભારતને આપશે પ્રાથમિકતા? : નિષ્ણાતોએ વ્યક્ત કર્યો વિશ્વાસ
શા માટે મહત્વના છે આ સમાચાર?
હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં બનેલી આ ઘટના માત્ર એક જહાજ સુધી મર્યાદિત નથી. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે આ વિસ્તારની સુરક્ષા, વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા પુરવઠા અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે. આગામી દિવસોમાં આ સંઘર્ષ કઈ દિશામાં આગળ વધે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
