One Nation One Election Parliamentary Committee First Meeting Gujarat: દેશમાં “વન નેશન, વન ઇલેક્શન” અમલીકરણને લઈને કેન્દ્ર સરકારની કવાયત હવે વધુ ગતિ પકડી રહી છે. આ મુદ્દે રાજ્યોના મતો, સૂચનો અને વહીવટી તૈયારી અંગે ચર્ચા કરવા માટે સંસદીય સંયુક્ત સમિતિ (JPC)નું ડેલિગેશન આજથી ગુજરાતના ત્રણ દિવસીય પ્રવાસે આવ્યું છે. ગુજરાતમાં આ મુદ્દે યોજાતી પ્રથમ સત્તાવાર બેઠકને રાજકીય અને વહીવટી રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
આજે બપોરે અઢી વાગ્યાથી બેઠકનો પ્રથમ દોર શરૂ થશે, જેમાં રાજ્ય સરકાર તરફથી “વન નેશન, વન ઇલેક્શન” અંગે વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવામાં આવશે. મુખ્ય સચિવ સહિત રાજ્ય સરકારના કુલ 8 ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા ચૂંટણી વ્યવસ્થા, વહીવટી માળખું, નાણાકીય અસર અને અમલીકરણ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પ્રેઝન્ટેશન આપવામાં આવશે. આ બેઠકમાં JPCના સભ્યો અને કેન્દ્ર સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહેશે.
ગુજરાત સરકાર રજૂ કરશે પોતાનો અભિગમ
ગુજરાત સરકારે અગાઉથી જ “વન નેશન, વન ઇલેક્શન”ના વિચારને સમર્થન આપ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. રાજ્ય સરકારનું માનવું છે કે લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાથી ચૂંટણી ખર્ચમાં ઘટાડો થશે, વહીવટી તંત્ર પરનો ભાર ઓછો થશે અને વિકાસકાર્યોમાં વારંવાર લાગતી આચારસંહિતાની અડચણ ઘટશે. બેઠક દરમિયાન રાજ્યમાં ચૂંટણી વ્યવસ્થાની હાલની સ્થિતિ, ઇવીએમ અને માનવસંસાધન સંબંધિત તૈયારી, સુરક્ષા વ્યવસ્થા તેમજ ચૂંટણી એકસાથે યોજાય તો સર્જાનારી પડકારોની ચર્ચા પણ કરવામાં આવશે. રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ આ માટે સંભવિત વહીવટી મોડેલ અંગે પણ માહિતી આપશે તેવી શક્યતા છે.
આવતીકાલે CM, DyCM, MP અને MLA સાથે ચર્ચા
ડેલિગેશનના બીજા દિવસે મુખ્યમંત્રી, ઉપમુખ્યમંત્રી, સાંસદો અને ધારાસભ્યો સાથે બેઠક યોજાશે. આ દરમિયાન રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ પોતાના મતો રજૂ કરશે. “વન નેશન, વન ઇલેક્શન” મુદ્દે વિવિધ રાજકીય પક્ષોમાં અલગ-અલગ અભિગમ જોવા મળી રહ્યા હોવાથી આ ચર્ચાઓ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ બેઠક માત્ર ઔપચારિક ચર્ચા નથી, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર આગામી સમયમાં આ દિશામાં આગળ વધવા માટે રાજ્યોની સંમતિ અને વ્યવહારુ સૂચનો મેળવવા માગે છે. ખાસ કરીને મોટા રાજ્યોમાં ચૂંટણી વ્યવસ્થા, સંવિધાનિક સુધારા અને રાજકીય સહમતિ જેવા મુદ્દાઓ પર વિશેષ ભાર મૂકાઈ રહ્યો છે.
સામાજિક અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ સાથે પણ સંવાદ
ત્રણ દિવસીય કાર્યક્રમ દરમિયાન વિવિધ સંસ્થાઓના વડાઓ, કાનૂની નિષ્ણાતો, શિક્ષણવિદો અને સામાજિક આગેવાનો સાથે પણ ચર્ચા યોજાશે. આ મુલાકાતોનો હેતુ માત્ર રાજકીય દૃષ્ટિકોણ સુધી મર્યાદિત નહીં રહી, પરંતુ સામાન્ય જનજીવન, લોકશાહી પ્રક્રિયા અને સંવિધાનિક અસર અંગે વ્યાપક મંતવ્યો મેળવવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકાર “વન નેશન, વન ઇલેક્શન”ને દેશવ્યાપી સુધારા તરીકે રજૂ કરી રહી છે. સરકારનું કહેવું છે કે દેશમાં સતત ક્યાંક ને ક્યાંક ચૂંટણીઓ ચાલતી રહેવાના કારણે શાસન અને વિકાસકાર્યો પર અસર પડે છે. બીજી તરફ વિરોધ પક્ષોનો દાવો છે કે આ પ્રસ્તાવથી સંઘીય માળખા અને પ્રાદેશિક રાજકારણ પર અસર થઈ શકે છે.
શું છે “વન નેશન, વન ઇલેક્શન”નો પ્રસ્તાવ?
“વન નેશન, વન ઇલેક્શન”નો અર્થ દેશભરમાં લોકસભા અને તમામ રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાનો છે. હાલમાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અલગ સમયગાળે ચૂંટણી યોજાતી હોવાથી દર વર્ષે ચૂંટણી પ્રક્રિયા ચાલુ રહે છે. આ પ્રસ્તાવ અમલમાં મુકવા માટે સંવિધાનમાં અનેક સુધારાઓ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. વિશેષજ્ઞોના મતે આ પ્રણાલી અમલમાં મુકવી સરળ નથી, કારણ કે કોઈ રાજ્ય સરકાર સમય પહેલાં પતન પામે અથવા વિધાનસભા ભંગ થાય તો ચૂંટણી ચક્ર જાળવવું મોટો પડકાર બની શકે છે. છતાં કેન્દ્ર સરકાર આ મુદ્દે વ્યાપક ચર્ચા અને સહમતિના પ્રયાસો કરી રહી છે.
ગુજરાતમાં શરૂ થયેલી આ બેઠકને “વન નેશન, વન ઇલેક્શન” તરફના મહત્વપૂર્ણ રાજકીય પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી બેઠકો યોજાય તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
