ઓમાનના પૂર્વીય કિનારા નજીક સમુદ્રમાં એક મોટી દુર્ઘટના ટળી હોવાનું સામે આવ્યું છે. 14 ભારતીય નાગરિકોને લઈને જઈ રહેલી એક પરંપરાગત નાવ (ધૌ) અચાનક સંકટમાં સપડાઈ અને ડૂબવા લાગી હતી. ઘટનાની જાણ થતાં જ અમેરિકી નૌસેના, ભારતીય નૌસેના અને નજીકથી પસાર થઈ રહેલા એક વેપારી જહાજે સંયુક્ત રીતે બચાવ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. ઘટનાને કારણે ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વ્યાપી હતી, જોકે બચાવ કામગીરી ઝડપથી શરૂ થતાં રાહતની લાગણી જોવા મળી રહી છે. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર આ નાવ ઓમાનના રસ અલ હદ્દ કિનારાથી અંદાજે 80 નોટિકલ માઈલ પૂર્વમાં સમુદ્રમાં સંકટગ્રસ્ત બની હતી. નાવમાં સવાર તમામ 14 લોકો ભારતીય નાગરિક હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.
અમેરિકી નૌસેનાએ આપ્યો તાત્કાલિક એલર્ટ
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ રવિવારની સવારે અમેરિકી નૌસેનાને આ નાવ મુશ્કેલીમાં હોવાની માહિતી મળી હતી. સમુદ્રમાં સતત દેખરેખ રાખતી અમેરિકી નૌસેનાએ પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજી તરત જ ઓમાનના તટીય અધિકારીઓ તેમજ ભારતીય નૌસેનાને એલર્ટ મોકલ્યો હતો.
આ એલર્ટ બાદ વિવિધ એજન્સીઓ સક્રિય થઈ ગઈ હતી અને સમુદ્રમાં ફસાયેલા લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે સંકલિત કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. દરિયામાં સમયસર માહિતી મળવી અને ઝડપી પ્રતિસાદ આપવો આવા સંજોગોમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
P-8 વિમાને જીવનરક્ષક રાફ્ટ ઉતારી
બચાવ અભિયાન દરમિયાન અમેરિકી નૌસેનાના P-8 સમુદ્રી દેખરેખ વિમાને મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. વિમાન ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયું અને નાવ ડૂબવાની સ્થિતિ સર્જાતા સમુદ્રમાં એક લાઇફ રાફ્ટ (જીવનરક્ષક હોડી) ઉતારી હતી.
નાવમાં સવાર લોકો ત્યારબાદ આ લાઇફ રાફ્ટ સુધી પહોંચી શક્યા હતા. આ પગલાએ મુસાફરોના જીવ બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે. P-8 વિમાન સમગ્ર બચાવ કામગીરી પર સતત નજર રાખતું રહ્યું હતું.
વેપારી જહાજ પણ બચાવમાં જોડાયું
બચાવ અભિયાનમાં નજીકથી પસાર થઈ રહેલા એક વેપારી જહાજને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. સેન્ટ કિટ્સ એન્ડ નેવિસના ધ્વજ હેઠળ ચાલતું MV Jabal Ali 9 નામનું જહાજ ઓમાનના સોહાર બંદરથી મુંબઈ તરફ જઈ રહ્યું હતું.
અમેરિકી નૌસેનાની વિનંતી બાદ આ જહાજને તરત જ સંકટગ્રસ્ત નાવ તરફ દોરી દેવામાં આવ્યું હતું. વેપારી જહાજના ક્રૂએ પણ બચાવ કામગીરીમાં સહયોગ આપ્યો હતો, જેના કારણે દરિયામાં ફસાયેલા લોકો સુધી ઝડપથી મદદ પહોંચી શકી હતી.
આ પણ વાંચો: "ન અફસોસ, ન માફી..." : ત્રણ ભારતીયોના મોત બાદ રાહુલ ગાંધીનો કેન્દ્ર સરકાર પર આકરો પ્રહાર
તમામ 14 લોકો ભારતીય નાગરિક
અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે નાવમાં સવાર તમામ 14 લોકો ભારતીય નાગરિક હતા. જોકે ઘટનાના સમયે તેમની ચોક્કસ સ્થિતિ અંગે તાત્કાલિક સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નહોતી. ભારતીય નૌસેના અને સંબંધિત એજન્સીઓ સતત સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. બચાવ અભિયાન પૂર્ણ થયા બાદ તમામ લોકોની તબિયત અને સુરક્ષા અંગે વધુ વિગતો જાહેર થવાની શક્યતા છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ નજીકનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
આ ઘટના એવા વિસ્તારમાં બની છે જે વૈશ્વિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ઓમાનનો પૂર્વીય કિનારો હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Hormuz Strait)ની નજીક આવેલો છે. આ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી માર્ગોમાંનો એક ગણાય છે. વિશ્વભરના તેલ અને વેપારી જહાજો માટે આ માર્ગ મહત્વનો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા તણાવ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોને કારણે આ વિસ્તાર વધુ સંવેદનશીલ બન્યો છે.
આ પણ વાંચો: ઉત્તરાખંડના સહસપુરમાં પાણીના વિવાદ બાદ હિંસા : 1 વ્યક્તિનું મોત; વિસ્તારમાં તણાવ વચ્ચે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત
સમુદ્રી પરિવહન પર પહેલેથી જ દબાણ
વિસ્તારમાં ચાલી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવના કારણે સમુદ્રી પરિવહન પહેલેથી જ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓ પોતાના જહાજો માટે વધારાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અપનાવી રહી છે. અહેવાલો મુજબ ખાડી વિસ્તાર અને હોર્મુઝ જળમાર્ગની આસપાસ હજારો નાવિકો અને સેંકડો જહાજો સતત બદલાતી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં બનેલી કોઈપણ સમુદ્રી દુર્ઘટના આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ મહત્વ ધરાવે છે.
ડૂબવાનું કારણ હજુ સ્પષ્ટ નથી
હાલ સુધી નાવ સંકટમાં કેવી રીતે સપડાઈ અને ડૂબવાની સ્થિતિ કેમ સર્જાઈ તે અંગે કોઈ સત્તાવાર માહિતી સામે આવી નથી. અધિકારીઓ સમગ્ર ઘટનાની તપાસ કરી રહ્યા છે. બચાવ અભિયાન પૂર્ણ થયા બાદ નાવની સ્થિતિ, તકનીકી ખામી, હવામાન અથવા અન્ય કોઈ કારણ જવાબદાર હતું કે કેમ તે અંગે વધુ વિગતો બહાર આવી શકે છે. હાલમાં તમામનું ધ્યાન 14 ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા અને સફળ બચાવ કામગીરી પર કેન્દ્રિત છે.
