Myanmar Earthquake: તાજેતરના વિનાશક ભૂકંપો બાદ મ્યાનમારમાં ફરી એકવાર ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા; નિષ્ણાતો સગાઈંગ ફોલ્ટને ગણાવે છે મુખ્ય જોખમનું કેન્દ્ર. મ્યાનમારમાં ફરી એકવાર ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા છે. નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી (NCS) અનુસાર મ્યાનમારમાં 3.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ આ ભૂકંપના કારણે કોઈ જાનહાનિ કે મોટા પાયે નુકસાનના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી. જોકે, છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન મ્યાનમાર વારંવાર ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિઓનો સામનો કરી રહ્યું હોવાથી આ ઘટના સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને ભૂકંપ નિષ્ણાતો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. ભૂકંપની તીવ્રતા મધ્યમથી ઓછી હોવા છતાં મ્યાનમારના અનેક વિસ્તારોમાં લોકોમાં ભયનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. ખાસ કરીને માર્ચ 2025માં આવેલા વિનાશક ભૂકંપ બાદ લોકો હજુ પણ માનસિક રીતે સંપૂર્ણપણે સામાન્ય સ્થિતિમાં પરત ફરી શક્યા નથી. આ કારણસર નાના આંચકાઓ પણ સ્થાનિક વસ્તીમાં ચિંતા વધારતા હોય છે.
મ્યાનમાર કેમ છે ભૂકંપ માટે અત્યંત સંવેદનશીલ?
મ્યાનમાર વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપપ્રવણ દેશોમાં સામેલ છે. દેશ ચાર મુખ્ય ટેક્ટોનિક પ્લેટો-ઇન્ડિયન, યુરેશિયન, સુન્ડા અને બર્મા પ્લેટની વચ્ચે સ્થિત છે. આ પ્લેટોની સતત ગતિ અને અથડામણને કારણે અહીં વારંવાર ભૂકંપ આવે છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે દેશમાંથી પસાર થતી આશરે 1,400 કિલોમીટર લાંબી સગાઈંગ ફોલ્ટ લાઇન મ્યાનમારમાં મોટા ભાગના વિનાશક ભૂકંપો માટે જવાબદાર માનવામાં આવે છે. આ ફોલ્ટ લાઇન દેશના મહત્વપૂર્ણ શહેરો જેમ કે સગાઈંગ, માંડલે, બાગો અને યાંગોન નજીકથી પસાર થાય છે. આ શહેરોમાં દેશની મોટી વસ્તી વસે છે, જેના કારણે કોઈ પણ મોટા ભૂકંપની અસર લાખો લોકો પર પડી શકે છે.
16 મહિના પછી ફરી સામસામે હશે PM મોદી અને ટ્રમ્પ: G-7 સમિટમાં થનારી મુલાકાત પર રહેશે દુનિયાની નજર
2025નો વિનાશક ભૂકંપ હજુ પણ તાજી યાદ
માર્ચ 2025માં મ્યાનમારના મધ્ય ભાગમાં 7.7ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેને છેલ્લા સદીના સૌથી વિનાશક ભૂકંપોમાંથી એક ગણવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનામાં હજારો લોકોનાં મોત થયા હતા અને હજારો લોકો ઘાયલ થયા હતા. માંડલે સહિતના અનેક શહેરોમાં ઈમારતો, રસ્તાઓ, ધાર્મિક સ્થળો અને જાહેર માળખાને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું. પડોશી દેશ થાઈલેન્ડ સુધી પણ આ ભૂકંપની અસર અનુભવાઈ હતી. ભૂકંપ બાદ અનેક વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી લાંબા સમય સુધી ચાલુ રાખવી પડી હતી. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) સહિતની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ પણ આરોગ્ય સંકટ અને પાણીજન્ય રોગોના જોખમ અંગે ચેતવણી આપી હતી.
'ઈરાન સાથે રવિવારે થશે ફાઈનલ ડીલ': ટ્રંપનો મોટો દાવો
નાના ભૂકંપો પણ શા માટે મહત્વના?
ભૂકંપવિજ્ઞાનીઓના જણાવ્યા અનુસાર 3.8 જેવી તીવ્રતાવાળા ભૂકંપો સામાન્ય રીતે મોટા પાયે નુકસાન કરતા નથી, પરંતુ તે વિસ્તારની સિસ્મિક પ્રવૃત્તિનું સૂચક બની શકે છે. કેટલીક વખત આવા નાના આંચકાઓ ટેક્ટોનિક દબાણમાં થઈ રહેલા ફેરફારો અંગે સંકેત આપે છે. જોકે, દરેક નાના ભૂકંપ પછી મોટો ભૂકંપ આવશે જ એવી કોઈ વૈજ્ઞાનિક ખાતરી નથી. તાજેતરના મહિનાઓમાં મ્યાનમારમાં 3.6, 3.9, 4.0 અને 4.2ની તીવ્રતાના અનેક ભૂકંપ નોંધાયા છે, જે દર્શાવે છે કે દેશનો ભૂકંપીય વિસ્તાર સતત સક્રિય છે.
અધિકારીઓ હાલમાં પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. અત્યાર સુધી કોઈ ગંભીર નુકસાન કે જાનહાનિના અહેવાલ ન હોવાને કારણે તાત્કાલિક ચિંતા ઓછી છે, પરંતુ ભૂકંપપ્રવણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સતર્ક રહેવા અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. મ્યાનમાર જેવા ઊંચા ભૂકંપ જોખમ ધરાવતા દેશોમાં ભૂકંપ પ્રતિરોધક માળખું, ઝડપી ચેતવણી પ્રણાલી અને જનજાગૃતિ અભિયાન ભવિષ્યના નુકસાનને ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
