Nirav Modi: ભાગેડુ હીરા વેપારી નીરવ મોદીને બ્રિટનની લંડન હાઈકોર્ટમાંથી મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. કોર્ટે બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની તરફેણમાં ચુકાદો આપતા નીરવ મોદીને 10.7 મિલિયન ડોલર એટલે કે આશરે ₹100 કરોડથી વધુની લોનની ચુકવણી માટે જવાબદાર ઠેરવ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નીરવ મોદીએ વ્યક્તિગત ગેરંટી આપી હોવાથી બેંકને તેની પાસેથી લોન વસૂલવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે.
બેંક ઓફ ઈન્ડિયાને મળી મોટી કાનૂની જીત
લંડન કોમર્શિયલ કોર્ટના ન્યાયાધીશ સિમોન ટિંકલરે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ જે લોન આપી હતી, તેના માટે નીરવ મોદીએ વ્યક્તિગત ગેરંટી આપી હતી. તેથી હવે તેઓ કાયદાકીય રીતે બાકી રકમ ચૂકવવા માટે જવાબદાર છે.
કોર્ટના જણાવ્યા અનુસાર નીરવ મોદી પર મુખ્ય રકમ તરીકે આશરે 4.1 મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ ₹38.9 કરોડ બાકી છે. આ ઉપરાંત બેંકના નિયમો અનુસાર તેના પર વ્યાજ પણ વસૂલવામાં આવશે. આમ કુલ દાવો 10.7 મિલિયન ડોલરથી વધુનો બને છે.
આ ચુકાદાને બેંક ઓફ ઈન્ડિયા માટે મોટી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે વર્ષોથી અટવાયેલી લોનની વસૂલાત માટે બેંક સતત કાનૂની લડાઈ લડી રહી હતી.
નીરવ મોદીની દલીલો કોર્ટે ફગાવી દીધી
કેસ દરમિયાન નીરવ મોદીના વકીલોએ દલીલ કરી હતી કે બેંક દ્વારા આપવામાં આવેલી વ્યક્તિગત ગેરંટી અમલમાં મૂકી શકાય તેવી નથી. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે બેંકે લોનની ચુકવણી માટે યોગ્ય રીતે નોટિસ મોકલી નહોતી અને લોન રદ કરવાના કારણો પૂરતા નહોતા.
આ ઉપરાંત નીરવ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે એપ્રિલ 2018 અને ઓક્ટોબર 2025માં મોકલાયેલી નોટિસો તેમને મળી નહોતી, કારણ કે તે સમયે તેઓ ભારતમાં હાજર નહોતા.
પરંતુ જસ્ટિસ સિમોન ટિંકલરે આ તમામ દલીલોને ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટે નોંધ્યું કે ઓક્ટોબર 2025માં મોકલાયેલી નોટિસ જેલના સરનામે પણ મોકલવામાં આવી હતી, જ્યાં નીરવ મોદી હાલ કેદ છે. વધુમાં, 2019માં નીરવ મોદીએ પોતાના વકીલોને એપ્રિલ 2018ની નોટિસની નકલ આપી હતી, જે સાબિત કરે છે કે તેમને આ અંગે જાણકારી હતી.
ફાયરસ્ટાર ગ્રુપની નાણાકીય સ્થિતિ ખરાબ થઈ ગઈ હતી
કોર્ટના ચુકાદામાં જણાવાયું હતું કે ફેબ્રુઆરી 2018 સુધીમાં સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે નીરવ મોદી અને તેમની ફાયરસ્ટાર ગ્રુપ કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ ગંભીર રીતે ખરાબ થઈ ગઈ હતી.
ન્યાયાધીશે પોતાના નિર્ણયમાં નીરવ મોદીના એક ઈ-મેલનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં તેમણે બેંકને જણાવ્યું હતું કે મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને ચાલી રહેલા વિવાદોને કારણે કંપનીના કારોબાર પર ગંભીર અસર પડી છે અને કંપની તેના બાકી દેવા ચૂકવવામાં અસમર્થ છે.
કોર્ટના મતે આવી સ્થિતિમાં બેંક પાસે લોન પાછી વસૂલવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર હતો અને વ્યક્તિગત ગેરંટીનું મહત્વ પણ યથાવત રહે છે.
2012માં આપવામાં આવી હતી લોન
આ સમગ્ર મામલો વર્ષ 2012નો છે. ત્યારે બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ નીરવ મોદીની દુબઈ સ્થિત કંપની ફાયરસ્ટાર ડાયમંડ FZEને લોન આપી હતી. બાદમાં 3 ઓગસ્ટ 2013ના રોજ નીરવ મોદીએ આ લોન માટે વ્યક્તિગત ગેરંટી પણ આપી હતી.
બેંક સાથે થયેલા કરાર મુજબ જો કંપની લોનની ચુકવણી કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો નીરવ મોદી વ્યક્તિગત રીતે જવાબદાર રહેશે.
2018માં પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) સાથે સંકળાયેલા હજારો કરોડ રૂપિયાના કથિત કૌભાંડનો ખુલાસો થયા બાદ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ પણ પોતાની લોન પાછી મેળવવા માટે કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. માર્ચ અને એપ્રિલ 2018માં બેંકે નીરવ મોદી અને તેની કંપનીને નોટિસ મોકલી હતી, પરંતુ તેનો કોઈ જવાબ મળ્યો નહોતો.
પ્રત્યાર્પણ સામે લડી રહ્યો છે નીરવ મોદી
હાલમાં નીરવ મોદી લંડનની જેલમાં બંધ છે અને ભારત દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રત્યાર્પણના પ્રયાસો સામે કાનૂની લડાઈ લડી રહ્યો છે. ભારતની તપાસ એજન્સીઓ તેના વિરુદ્ધ પંજાબ નેશનલ બેંક કૌભાંડ સહિતના અનેક કેસોમાં કાર્યવાહી કરી રહી છે.
લંડન હાઈકોર્ટનો આ તાજો ચુકાદો ભારતીય બેંકો માટે વિદેશમાં અટવાયેલી લોન વસૂલવાના પ્રયાસોમાં મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય ભવિષ્યમાં આવા આર્થિક ગુનાઓ સામે લડવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
