મુંબઈ–અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ તકનીકી સિદ્ધિ ઉમેરાઈ છે. પ્રોજેક્ટ હેઠળ પર્વતીય ટનલોના પ્રવેશદ્વારો પર ‘ટનલ હૂડ્સ’ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે, જે ભારતના રેલવે ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત અમલમાં મૂકાતી ટેકનોલોજી છે. આ ટેકનોલોજીનો હેતુ હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનો ટનલમાં પ્રવેશે અથવા બહાર નીકળે ત્યારે ઉત્પન્ન થતા દબાણ તરંગો અને ગર્જના જેવા અવાજને નિયંત્રિત કરવાનો છે.
નેશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) અનુસાર, મુંબઈ–અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરમાં મહારાષ્ટ્રમાં સાત અને ગુજરાતમાં એક પર્વતીય ટનલનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ ટનલોના બંને છેડાઓ પર ટનલ હૂડ્સની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે જેથી ટ્રેનોની અત્યંત ઊંચી ગતિ દરમિયાન એરોડાયનેમિક અસરને અસરકારક રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય.
'રોજ બળજબરીથી શરીર સંબંધ બાંધવા મજબૂર કરતો હતો પતિ': પત્ની AC ચાલુ કરીને સૂઇ રહી હતી ત્યારે પતિએ બેડરૂમમાં આવીને જે કર્યું...! ગાંધીનગરનો કિસ્સો
ટનલ હૂડ્સ કેવી રીતે કામ કરે છે?
જ્યારે 300 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકથી વધુ ઝડપે દોડતી ટ્રેન ટનલમાં પ્રવેશ કરે છે ત્યારે તે પોતાની આગળ મોટી માત્રામાં હવાને ધકેલે છે. આ પ્રક્રિયા સિલિન્ડરમાં આગળ વધતા પિસ્ટન જેવી અસર પેદા કરે છે. પરિણામે ટનલની અંદર અચાનક દબાણ વધે છે અને દબાણ તરંગો સમગ્ર ટનલમાં પ્રસરે છે. જો આ દબાણને યોગ્ય રીતે નિયંત્રિત ન કરવામાં આવે તો ટ્રેન ટનલમાંથી બહાર આવે ત્યારે ‘ટનલ બૂમ’ તરીકે ઓળખાતો જોરદાર અવાજ ઉત્પન્ન થઈ શકે છે.
ટનલ હૂડ્સ ખુલ્લા વાતાવરણ અને ટનલના સંકુચિત અવકાશ વચ્ચે એક પ્રકારના સંક્રમણ ક્ષેત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે. તે હવાને ધીમે ધીમે અંદર પ્રવેશવા અને બહાર નીકળવાની મંજૂરી આપે છે, જેના કારણે દબાણમાં અચાનક ફેરફાર થતો નથી. આથી ટ્રેનનું સંચાલન વધુ સ્થિર બને છે અને મુસાફરો માટે આરામદાયક અનુભવ સર્જાય છે.
નોકરીના પહેલાં જ દિવસે મહિલા સાથે જે થયું તે જોઇને કંપારી છૂટી જશે: યમરાજ આટલી ક્રૂરતાથી કોઇનો જીવ કેમ લેતા હશે? ઘટના જાણીને જરૂર એ સવાલ તમારા મનમાં પણ આવશે
પ્રેશર-રિલીફ વિન્ડોઝ ટેકનોલોજી ખાસ આકર્ષણ
આ ટનલ હૂડ્સની સૌથી વિશિષ્ટ બાબત તેમાં આપવામાં આવેલા ‘પ્રેશર-રિલીફ ઓપનિંગ્સ’ અથવા વિશેષ વેન્ટિલેશન વિન્ડોઝ છે. ટ્રેન ટનલમાં પ્રવેશે ત્યારે સંકુચિત થયેલી હવાનો એક ભાગ આ ખુલ્લા ભાગો મારફતે ધીમે ધીમે બહાર નીકળી શકે છે. તેના કારણે દબાણ તરંગોની તીવ્રતા ઓછી થાય છે અને ટનલ બૂમની અસર નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે, આ પ્રકારની વ્યવસ્થા માત્ર અવાજ ઘટાડવામાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર એરોડાયનેમિક કાર્યક્ષમતામાં પણ વધારો કરે છે. પરિણામે ટ્રેન વધુ સુરક્ષિત રીતે ઊંચી ઝડપે દોડી શકે છે અને આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો પર પડતી અસર પણ ઓછી થાય છે.
વૈશ્વિક ધોરણો તરફ ભારતનું એક વધુ પગલું
ટનલ હૂડ્સનો ઉપયોગ જાપાન, ફ્રાન્સ અને અન્ય એવા દેશોમાં સામાન્ય છે જ્યાં બુલેટ ટ્રેનો 300 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ ઝડપે દોડે છે. મુંબઈ–અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં આ ટેકનોલોજીનો સમાવેશ ભારતના હાઈ-સ્પીડ રેલ નેટવર્કને વૈશ્વિક ધોરણો સાથે સુસંગત બનાવવાના પ્રયાસનો ભાગ માનવામાં આવે છે.
508 કિલોમીટર લાંબો મુંબઈ–અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર દેશનો પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન માર્ગ છે. આ પ્રોજેક્ટ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને દાદરા અને નગર હવેલીમાંથી પસાર થાય છે. પ્રોજેક્ટમાં અનેક અદ્યતન ઇજનેરી ઉકેલોનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, જેમાં અંડરસી રેલ ટનલ, વિશાળ ટનલ બોરિંગ મશીનો અને હવે ટનલ હૂડ્સ જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો સમાવેશ થાય છે.
શેરબજારમાં મોટો નફો આપવાની અપાઈ લાલાચ: અમદાવાદના નિવૃત્ત ફાર્મા એડવાઈઝર સાથે થઈ ₹1.21 કરોડની સાયબર ઠગાઈ
સ્થાનિક સમુદાયો માટે પણ લાભદાયી
બુલેટ ટ્રેન જેવી હાઈ-સ્પીડ પરિવહન પ્રણાલીમાં માત્ર ઝડપ જ મહત્વની નથી, પરંતુ આસપાસના પર્યાવરણ અને સ્થાનિક વસાહતો પર થતી અસરને ઘટાડવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ટનલ હૂડ્સના કારણે અવાજનું સ્તર ઓછું રહેશે અને ટનલની આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ઓછો વિક્ષેપ અનુભવાશે. આ ઉપરાંત, ટ્રેન અને હવાના પ્રવાહ વચ્ચે વધુ સુમેળ સર્જાતા મુસાફરી વધુ શાંત અને સરળ બનશે.
મુંબઈ–અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં ટનલ હૂડ્સની સ્થાપના ભારતના હાઈ-સ્પીડ રેલ ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ તકનીકી માઈલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. તે દર્શાવે છે કે દેશ હવે માત્ર બુલેટ ટ્રેન ચલાવવા તરફ જ નહીં, પરંતુ તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક સ્તરના સલામતી, આરામ અને પર્યાવરણીય ધોરણોને પણ અપનાવી રહ્યો છે.
