નવી મોટરસાઈકલ ખરીદતી વખતે ફીચર્સની યાદીમાં 'ડિસ્ક' અને 'ડ્રમ' બ્રેકનો ઉલ્લેખ અચૂક જોવા મળે છે. સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ બ્રેક એ વાહનનો સૌથી મહત્વનો ભાગ છે, છતાં ઘણા લોકો આ બંને વચ્ચેના ટેકનિકલ તફાવતથી અજાણ હોય છે. તમારી જરૂરિયાત મુજબ કઈ બ્રેક સિસ્ટમ પસંદ કરવી જોઈએ, તે સમજવા માટે અહીં બંનેની સરળ ભાષામાં સરખામણી કરવામાં આવી છે.
ડ્રમ બ્રેક (Drum Brake)
ડ્રમ બ્રેક એ વર્ષોથી ચાલી આવતી પરંપરાગત ટેકનોલોજી છે. આમાં વ્હીલની અંદર એક ગોળ ડ્રમ જેવી રચના હોય છે જેમાં 'બ્રેક શૂ' લાગેલા હોય છે. જ્યારે તમે બ્રેક દબાવો છો, ત્યારે આ શૂ બહારની તરફ ફેલાઈને ડ્રમની દિવાલ સાથે ઘર્ષણ કરે છે અને ટાયરની ગતિ ધીમી કરે છે.
ફાયદા અને ગેરફાયદા:
ફાયદા: આ સિસ્ટમ સસ્તી છે, જેના કારણે બજેટ સેગમેન્ટની બાઈક્સમાં તે વધુ જોવા મળે છે. તેની બનાવટ બંધ હોવાથી તેમાં ધૂળ કે માટી જલ્દી પ્રવેશતી નથી અને મેન્ટેનન્સ સરળ રહે છે.
ગેરફાયદા: સતત ઉપયોગથી ડ્રમ જલ્દી ગરમ થઈ જાય છે, જેના કારણે બ્રેક પકડવાની ક્ષમતા ઘટી શકે છે. હાઈ સ્પીડ પર આ બ્રેક ડિસ્ક જેટલી અસરકારક સાબિત થતી નથી.
ડિસ્ક બ્રેક (Disc Brake)
ડિસ્ક બ્રેક એ આધુનિક અને શક્તિશાળી ટેકનોલોજી છે. આમાં વ્હીલની સાથે લોખંડની એક પ્લેટ (ડિસ્ક) જોડાયેલી હોય છે. જ્યારે બ્રેક મારવામાં આવે છે, ત્યારે કેલિપરમાં રહેલા 'બ્રેક પેડ્સ' આ પ્લેટને બંને બાજુથી મજબૂત રીતે પકડી લે છે, જેથી બાઈક ત્વરિત ઉભી રહી જાય છે.
ફાયદા અને ગેરફાયદા:
ફાયદા: તે ઝડપી ગતિમાં પણ સચોટ બ્રેકિંગ આપે છે. ખુલ્લી ડિઝાઈન હોવાથી તે હવાના સંપર્કમાં રહીને જલ્દી ઠંડી થઈ જાય છે. વરસાદમાં પણ તે પાણીને જલ્દી સાફ કરી દે છે, જેથી પકડ જળવાઈ રહે છે.
ગેરફાયદા: ડ્રમ બ્રેકની સરખામણીએ આ સિસ્ટમ મોંઘી હોય છે. જો બાઈકમાં ABS ન હોય અને અચાનક જોરથી ડિસ્ક બ્રેક મારવામાં આવે, તો વ્હીલ લોક થવાથી બાઈક સ્લિપ થવાનો ભય રહે છે.
તમારા માટે કઈ બ્રેક યોગ્ય છે?
સુરક્ષા અને પરફોર્મન્સની દ્રષ્ટિએ ડિસ્ક બ્રેક હંમેશા ચઢિયાતી ગણાય છે. ખાસ કરીને જો બાઈકમાં ABS (Anti-lock Braking System) હોય, તો ડિસ્ક બ્રેક સૌથી વધુ સુરક્ષિત છે કારણ કે તે ટાયરને લોક થતા અટકાવે છે.
ડ્રમ બ્રેક ક્યારે પસંદ કરવી: જો તમે 100cc થી 110cc ની કમ્યુટર બાઈક ચલાવો છો અને શહેરની ગીચતામાં 40-50 kmph ની સામાન્ય ઝડપે મુસાફરી કરો છો, તો ડ્રમ બ્રેક તમારા માટે કિફાયતી અને પૂરતી છે.
ડિસ્ક બ્રેક ક્યારે પસંદ કરવી: જો તમે હાઈવે પર મુસાફરી કરો છો, તમારી બાઈક પાવરફુલ (150cc કે તેથી વધુ) છે અથવા જો તમે ઝડપી ડ્રાઈવિંગના શોખીન છો, તો તમારે ડિસ્ક બ્રેકવાળી બાઈક જ પસંદ કરવી જોઈએ.
