Modi Government Tax Changes: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 10 જૂનના રોજ સતત કાર્યકાળના આધારે ભારતના સૌથી લાંબા સમય સુધી સેવા આપનારા ચૂંટાયેલા પ્રધાનમંત્રી તરીકેનો રેકોર્ડ પોતાના નામે કર્યો છે. છેલ્લા 12 વર્ષો દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે આવકવેરા (ઇન્કમ ટેક્સ) પ્રણાલીમાં ઘણા મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ ફેરફારોની અસર પગારદાર કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, રોકાણકારો અને વેપારીઓ પર પડી છે.
ન્યૂ ટેક્સ રિજીમ (નવી કર વ્યવસ્થા) ની શરૂઆતથી લઈને ફેસલેસ એસેસમેન્ટ, ટેક્સ મુક્તિમાં વધારો અને ડિજિટલ ટેક્સ વહીવટ સુધી... વર્ષ 2014 પછી ભારતના આવકવેરા માળખામાં વ્યાપક ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. આવો જાણીએ મોદી સરકારના 12 વર્ષમાં કયા-કયા ઇન્કમ ટેક્સ ફેરફારો થયા છે.
ન્યૂ ટેક્સ રિજીમની શરૂઆત
મોદી સરકારના સૌથી મોટા કર સુધારાઓમાંનો એક બજેટ 2020માં 'ન્યૂ ટેક્સ રિજીમ' ની શરૂઆત હતી, જે અંતર્ગત નીચા ટેક્સ દરોની ઓફર કરવામાં આવી હતી. જોકે, આમાં મોટાભાગની મુક્તિઓ અને કપાત (ડિડક્શન) નો લાભ જતો કરવો પડ્યો છે. ટેક્સપેયર્સને ઓલ્ડ (જૂની) અને ન્યૂ (નવી) ટેક્સ રિજીમમાંથી કોઈ પણ એક પસંદ કરવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો. ત્યારપછીના વર્ષોમાં સરકારે ટેક્સ રિબેટ અને સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન વધારીને નવી વ્યવસ્થાને વધુ આકર્ષક બનાવી છે.
6 દાયકા જૂના કાયદાની જગ્યાએ ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટ, 2025
પ્રધાનમંત્રી મોદીના કાર્યકાળમાં બીજો એક મોટો ફેરફાર આવકવેરા અધિનિયમ, 1961ની જગ્યાએ નવો આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 લાગુ કરવાનો રહ્યો છે. આ નવો કાયદો 1 એપ્રિલ 2026થી અમલમાં આવ્યો છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય કર કાયદાઓને સરળ બનાવવાનો, કાનૂની ગૂંચવણો ઘટાડવાનો અને કમ્પ્લાયન્સ (પાલન) ને સરળ બનાવવાનો છે. દાયકાઓના સુધારાઓ પછી જટિલ બની ગયેલી જોગવાઈઓને નવા કાયદામાં સુવ્યવસ્થિત કરવામાં આવી છે. તેને છેલ્લા છ દાયકામાં પ્રત્યક્ષ કર (ડાયરેક્ટ ટેક્સ) કાયદાનો સૌથી મોટો સુધારો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ટેક્સ રિબેટનો દાયરો વધ્યો
સરકારે સમયાંતરે ઇન્કમ-ટેક્સ એક્ટની કલમ 87A હેઠળ મળતી ટેક્સ રિબેટમાં વધારો કર્યો છે. બજેટ 2019માં 5 લાખ રૂપિયા સુધીની કરપાત્ર આવક ધરાવતી વ્યક્તિઓને સંપૂર્ણ ટેક્સ રિબેટનો લાભ મળ્યો. જ્યારે, બજેટ 2025માં ન્યૂ ટેક્સ રિજીમ હેઠળ 12 લાખ રૂપિયા સુધીની વાર્ષિક આવકને કરમુક્ત કરવામાં આવી છે. આનાથી મધ્યમ વર્ગના ટેક્સપેયર્સને મોટી રાહત મળી છે.
ફેસલેસ એસેસમેન્ટ
ટેક્સપેયર્સ અને આવકવેરા અધિકારીઓ વચ્ચેનો સીધો સંપર્ક ઘટાડવા માટે સરકારે ફેસલેસ એસેસમેન્ટ અને ફેસલેસ અપીલ પ્રણાલી લાગુ કરી. તેનો ઉદ્દેશ્ય પારદર્શિતા વધારવાનો, સતામણી અંગેની ફરિયાદો ઘટાડવાનો અને કર વહીવટને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવાનો હતો.
અનિલ અંબાણી કેસમાં હાઈકોર્ટનો મોટો નિર્ણય : બ્લેક મની એક્ટ કાર્યવાહી પર વચગાળાનો સ્ટે, શું થશે આગળ?
આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરવું સરળ બન્યું
આવકવેરા વિભાગે પ્રી-ફિલ્ડ રિટર્ન ફોર્મની સુવિધા શરૂ કરી. આનાથી આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ભરવું પહેલા કરતાં ઘણું સરળ બની ગયું છે. પગાર, વ્યાજની આવક, ડિવિડન્ડની આવક અને ટીડીએસ (TDS) જેવી માહિતી હવે ઘણા કિસ્સાઓમાં આપોઆપ ભરાઈને આવે છે. આનાથી ભૂલો થવાની શક્યતા ઘટી ગઈ છે.
ITR-U ની સુવિધા
સરકારે અપડેટેડ રિટર્ન (ITR-U) ની વ્યવસ્થા શરૂ કરી છે. આના દ્વારા ટેક્સપેયર્સ રિટર્ન ફાઇલ કર્યા પછી થયેલી ભૂલોને સુધારી શકે છે અથવા છૂટી ગયેલી આવકની માહિતી આપી શકે છે. આનાથી તપાસની નોટિસની રાહ જોયા વિના કર પાલન સુધારવાની તક મળે છે. ITR-U સંબંધિત આકારણી વર્ષ (Assessment Year) ના અંતથી ચાર વર્ષ સુધી ફાઇલ કરી શકાય છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે ITR-U ફાઇલ કરવાની અંતિમ મુદત 1 એપ્રિલ 2026થી 31 માર્ચ 2030 સુધી રહેશે.
સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનમાં વધારો
વર્ષ 2018માં પગારદાર કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન ફરીથી લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. સમયની સાથે તેમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ 75,000 રૂપિયા અને જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા હેઠળ 50,000 રૂપિયાનું સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન ઉપલબ્ધ છે. આ રકમ ટેક્સની ગણતરી કરતા પહેલા જ પગારની આવકમાંથી આપોઆપ બાદ થઈ જાય છે અને આ માટે કોઈ ખર્ચના પુરાવાની જરૂર પડતી નથી.
હાઈ-વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન પર કડક નજર
ટેક્સ ચોરી રોકવા અને કમ્પ્લાયન્સ વધારવા માટે સરકારે મોટા નાણાકીય વ્યવહારો (High-Value Transactions) ની રિપોર્ટિંગ વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવી છે. બેંકો, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓ અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ માટે નિર્ધારિત વ્યવહારોની માહિતી આવકવેરા વિભાગને આપવી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે.
ગુજરાતના જામનગરમાં બનશે ભારતનું પહેલું AI ડેટા સેન્ટર : Meta માટે Reliance બનાવશે 168 MWનું ડેટા હબ
TDS અને TCS ના નિયમોમાં ફેરફાર
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરકારે ઇ-કોમર્સ, વિદેશી નાણાં મોકલવા (Foreign Remittance) અને મોટા વ્યાપારી ચૂકવણીઓ જેવા વિવિધ વ્યવહારો પર નવા TDS અને TCS ના નિયમો લાગુ કર્યા છે. તેનો હેતુ કરવેરાનો દાયરો વધારવાનો અને રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમને મજબૂત કરવાનો હતો.
રિફંડ પ્રક્રિયા ઝડપી થઈ
આવકવેરા વિભાગે ટેકનોલોજી અને ઓટોમેશનનો વ્યાપક ઉપયોગ કરીને રિટર્ન પ્રોસેસિંગ અને ટેક્સ રિફંડની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે. હવે ઘણા કરદાતાઓને રિટર્ન ફાઇલ કર્યાના થોડા જ દિવસોમાં રિફંડ મળી જાય છે, જે પહેલા કરતાં ઘણું ઝડપી છે.
બજારમાં બુલ્સનો કબજો! : સેન્સેક્સ 430 અંક ઉછળ્યો, નિફ્ટી 23,350 પાર; જાણો કયા શેર દોડ્યા
ડિજિટલ ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશનને પ્રોત્સાહન
મોદી સરકાર દરમિયાન નોટિસ, એસેસમેન્ટ, રિફંડ અને કરદાતાઓની સેવાઓ માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો વ્યાપક વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો છે. એન્યુઅલ ઇન્ફોર્મેશન સ્ટેટમેન્ટ (AIS) અને ટેક્સપેયર ઇન્ફોર્મેશન સમરી (TIS) જેવા ડિજિટલ સાધનો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી ટેક્સપેયર્સને તેમના નાણાકીય વ્યવહારોની સંપૂર્ણ વિગતો એક જ જગ્યાએ ઉપલબ્ધ થવા લાગી છે.
