SIM : આજના ડિજિટલ યુગમાં મોબાઈલ નંબર એ માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી, પણ તમારી આર્થિક સુરક્ષાની ચાવી છે. જ્યારે પણ આપણે નવું સિમ કાર્ડ લઈએ છીએ અથવા ફિઝિકલ સિમમાંથી eSIM પર શિફ્ટ થઈએ છીએ, ત્યારે આપણને લાગે છે કે માત્ર નેટવર્ક આવી જાય એટલે કામ પૂરું. પરંતુ વાસ્તવમાં, સુરક્ષાના કારણોસર તમારી કેટલીક મહત્વની સેવાઓ પર અસ્થાયી રોક લગાવવામાં આવે છે. આ ફેરફાર વિશે જાણવું તમારા માટે ખૂબ જરૂરી છે જેથી તમે મુશ્કેલીમાં ન મુકાવ.
સેવાઓ પર કામચલાઉ પ્રતિબંધ
ભારતીય ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી (TRAI) ના નિયમો મુજબ, જ્યારે તમે સિમ કાર્ડ બદલો છો અથવા eSIM એક્ટિવેટ કરો છો, ત્યારે સુરક્ષાના ભાગરૂપે અમુક સેવાઓ થોડા સમય માટે બંધ કરી દેવામાં આવે છે. આ સસ્પેન્શનનો મુખ્ય હેતુ તમારા નંબરનો કોઈ ખોટો ઉપયોગ ન કરી શકે તે જોવાનો છે.
24 કલાક માટે SMS સેવા બ્લોક
નવા સિમ કાર્ડ કે eSIM ટ્રાન્સફર પછી સૌથી મોટી અસર SMS સેવા પર પડે છે. ટેલિકોમ કંપનીઓ આગામી 24 કલાક માટે SMS મોકલવા અને મેળવવાની સુવિધા બંધ કરી દે છે. આનો અર્થ એ છે કે, તમે કોઈને મેસેજ કરી શકશો નહીં અને તમને કોઈ મેસેજ મળશે પણ નહીં.
બેંકિંગ અને OTP પર સીધી અસર
SMS સેવા બંધ હોવાને કારણે સૌથી વધુ મુશ્કેલી બેંકિંગ વ્યવહારોમાં આવે છે. કોઈપણ ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન માટે આવતો OTP (One Time Password) તમને મળી શકશે નહીં. આ સિવાય બેંકમાંથી આવતા ડેબિટ કે ક્રેડિટના એલર્ટ્સ પણ 24 કલાક સુધી બંધ રહેશે. જોકે, કેટલીક બેંકો ઈમેલ દ્વારા OTP મોકલે છે, જેનો ઉપયોગ તમે કરી શકો છો.
UPI એપના લોગ-ઈનમાં સમસ્યા
Google Pay, PhonePe અને Paytm જેવી UPI એપ્સ કામ કરવા માટે SMS વેરિફિકેશનનો ઉપયોગ કરે છે. જો તમે નવું સિમ નાખ્યું હશે, તો આ એપ્સ તમારા ડિવાઈસને વેરિફાઈ નહીં કરી શકે. 24 કલાકનો સમય પૂરો થયા પછી જ તમે ફરીથી વેરિફિકેશન કરીને તમારી UPI સેવાઓ ચાલુ કરી શકશો.
મોબાઈલ નંબર બદલ્યો હોય તો શું કરવું?
જો તમે માત્ર સિમ કાર્ડ નથી બદલ્યું પણ નંબર પણ બદલી નાખ્યો છે, તો તમારે તમારી બેંકની મુલાકાત લેવી પડશે. બેંકમાં નવો નંબર અપડેટ કરાવ્યા પછી જ તમે નવી UPI ID બનાવી શકશો. જૂના નંબર સાથે જોડાયેલી UPI સેવાઓ નવા નંબર પર આપોઆપ ટ્રાન્સફર થતી નથી.
સુરક્ષા માટે શા માટે જરૂરી છે આ નિયમ?
આ નિયમ ખાસ કરીને 'SIM Swap Fraud' (સિમ સ્વેપ છેતરપિંડી) રોકવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. ઘણીવાર હેકર્સ તમારા નામે ડુપ્લિકેટ સિમ કઢાવી લે છે અને OTP ચોરીને બેંક ખાતું ખાલી કરી દે છે. 24 કલાકનો આ વિરામ અસલી ગ્રાહકને સાવધ થવાનો સમય આપે છે. જો તમારું સિમ તમારી જાણ બહાર બદલાયું હોય, તો તમે તરત જ કંપનીને જાણ કરી શકો છો.
