સુરત ફરી એકવાર ગુજરાતના ઔદ્યોગિક નકશામાં કેન્દ્રસ્થાને આવ્યું છે. 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ' (VGRC) ની દક્ષિણ ગુજરાત આવૃત્તિના સમાપન સત્રમાં ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અને કેન્દ્રીય મંત્રી જેપી નડ્ડાની હાજરીએ આ કાર્યક્રમને માત્ર એક ઉદ્યોગ મંચ નહીં, પરંતુ રાજ્યના પ્રાદેશિક વિકાસના મોટા સંકેત તરીકે ચર્ચામાં લાવી દીધો છે.
ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા જેપી નડ્ડા શનિવારે, 2 મે 2026ના રોજ ગુજરાતની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા. તેઓ સુરતમાં યોજાયેલી 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ, સાઉથ ગુજરાત'ના ત્રીજા સંસ્કરણના સમાપન સત્રમાં હાજરી આપવા આવ્યા હતા. સુરતમાં યોજાયેલું આ બે દિવસીય આયોજન દક્ષિણ ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસ, રોકાણ, MSME, ટેક્સટાઇલ, ડાયમંડ, ગ્રીન એનર્જી અને વૈશ્વિક ભાગીદારી જેવા ચાવીરૂપ મુદ્દાઓને કેન્દ્રમાં રાખીને યોજાયું હતું. કાર્યક્રમના સમાપન સત્રમાં નડ્ડા સાથે કેન્દ્રીય જલશક્તિ મંત્રી સી.આર. પાટીલ પણ સંબોધન માટે નિર્ધારિત હતા.
સુરત જતા પહેલાં નડ્ડાએ અમદાવાદમાં ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશ સંગઠન મહામંત્રી રતનાકરજી અને અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે સૌજન્ય મુલાકાત કરી હતી. આ મુલાકાત રાજકીય રીતે પણ મહત્વની માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે રાજ્યના ઉદ્યોગ કેન્દ્રિત મોટા કાર્યક્રમના અંતિમ દિવસે ભાજપના રાષ્ટ્રીય સ્તરના નેતૃત્વ અને રાજ્ય સંગઠન વચ્ચેના સંકલનનો સ્પષ્ટ સંદેશ ગયો. અહેવાલો મુજબ, આ મુલાકાત નડ્ડાના રાજ્યમાં આગમન બાદ તરત જ યોજાઈ હતી, જ્યારે વરિષ્ઠ નેતાઓ અને પ્રતિનિધિઓ સુરતમાં અંતિમ દિવસના કાર્યક્રમ માટે એકત્ર થઈ રહ્યા હતા.
આ પણ વાંચો : સુરતમાં વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સનો CMએ કરાવ્યો પ્રારંભ : વિકાસ મોડલને પ્રદર્શિત કરતું યોજાયું એક્ઝિબિશન
સુરત કેમ બન્યું VGRCનું કેન્દ્ર?
'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સ'નો હેતુ માત્ર એક વધુ ઉદ્યોગ સંમેલન યોજવાનો નથી. વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતની સત્તાવાર માહિતી મુજબ, આ પ્રાદેશિક કોન્ફરન્સનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યના અલગ-અલગ વિસ્તારોની વિશિષ્ટ ક્ષમતાઓને ઉજાગર કરવાનો, ક્ષેત્રવાર રોકાણ આકર્ષવાનો અને ઔદ્યોગિક વિકાસને માત્ર મોટા શહેરી કેન્દ્રો સુધી સીમિત ન રાખતા આગળ લઈ જવાનો છે. આ મોડેલ 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ'ની સફળ પરંપરાને પ્રાદેશિક સ્તરે વિસ્તૃત કરવાનો પ્રયાસ છે.
દક્ષિણ ગુજરાત માટે સુરત સ્વાભાવિક પસંદગી છે. સુરત ટેક્સટાઇલ અને ડાયમંડ ઉદ્યોગ માટે વિશ્વભરમાં આગવી ઓળખ ધરાવે છે. આ ઉપરાંત ભરુચ, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ અને તાપી જેવા જિલ્લાઓ સાથે મળીને દક્ષિણ ગુજરાત ઉદ્યોગ, બંદર આધારિત વેપાર, કેમિકલ્સ, એગ્રો પ્રોસેસિંગ, MSME અને સેવા ક્ષેત્રમાં વિશાળ સંભાવનાઓ ધરાવે છે. મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયના અહેવાલ મુજબ, સુરતની આ કોન્ફરન્સમાં દક્ષિણ ગુજરાતના છ જિલ્લાઓમાંથી ઉદ્યોગ, કૃષિ, MSME અને સેવા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા પ્રતિનિધિઓએ સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમ 1 અને 2 મે 2026 દરમિયાન ઓરો યુનિવર્સિટી (AURO University), સુરત ખાતે યોજાયો હતો. તેની સાથે પાંચ દિવસીય 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ એક્ઝિબિશન' પણ યોજાયું, જે 1 થી 5 મે સુધી ચાલશે. આ પ્રદર્શન આશરે 12,000 ચોરસ મીટર વિસ્તાર ધરાવતા એક જ સ્થળે યોજાયું છે અને તેમાં ઉદ્યોગો, MSME, સ્ટાર્ટઅપ્સ તથા સરકારી વિભાગોની વ્યાપક ભાગીદારી જોવા મળી.
સમાપન સત્રમાં કોણ હાજર રહ્યું?
સમાપન સત્રમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા ‘South Gujarat – The Industrial Catalyst’ નામનું પુસ્તક વિમોચિત થવું એ કાર્યક્રમનું મહત્વનું આકર્ષણ હતું. રાજ્યના નાણાં મંત્રી કનુ દેસાઈ સમાપન સત્રમાં પ્રારંભિક સંબોધન આપવા માટે નિર્ધારિત હતા. કાર્યક્રમમાં અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ ડૉ. ફારુક પટેલ, રવાન્ડાના હાઈ કમિશનર જેકલીન મુકાંગીરા (Jacqueline Mukangira) અને યુક્રેનના રાજદૂત ઓલેક્ઝાન્ડર પોલિશચુક (Oleksandr Polishchuk) ની હાજરી પણ નોંધપાત્ર રહી હતી.
કોન્ફરન્સનો પ્રારંભ શુક્રવારે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હર્ષ સંઘવીએ કરાવ્યો હતો. ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી અને કેન્દ્રીય મંત્રી સી.આર. પાટીલની હાજરી પણ નોંધાઈ હતી. હર્ષ સંઘવીએ ‘South Gujarat as a Growth Centre’ વિષય પર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું હતું, જેમાં પ્રાદેશિક ઔદ્યોગિક વિકાસ, ક્ષેત્રવાર રોકાણ અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને 'વિકસિત ભારત @2047' ની દિશા સાથે જોડીને રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ બે દિવસ દરમિયાન કૃષિ, બાગાયત, ટેક્સટાઇલ્સ, કેમિકલ્સ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ન્યુક્લિયર એનર્જી, ફર્ટિલાઇઝર, નેચરલ ગેસ અને મહિલા સશક્તિકરણ જેવા વિષયો પર સેક્ટરલ ચર્ચાઓ યોજાઈ. જાપાન અને યુક્રેન દ્વારા કન્ટ્રી-સ્પેસિફિક સેશન્સ (country-specific sessions) પણ યોજાયા હતા. બીજા દિવસે 'રિજનલ MSME કોન્ક્લેવ'માં જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી, સર્ક્યુલર ઇકોનોમી, સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ, એરોસ્પેસ અને ડિફેન્સ, ફિશરીઝ, કોઓપરેટિવ્સ, ગ્રીન એનર્જી, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ઇકોતૂરિઝમ અને અર્બન ઇકોનોમિક ઝોન જેવા વિષયો પર ફોકસ કરવામાં આવ્યું હતું.
ઉદ્યોગ, MSME અને નિકાસ માટે શું ખાસ?
સુરતની VGRC માત્ર મંચીય ભાષણો પૂરતી મર્યાદિત નહોતી. તેની સાથે વેન્ડર ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ (Vendor Development Programme), ઇન્ટરનેશનલ રિવર્સ બાયર-સેલર મીટ (International Reverse Buyer-Seller Meet) અને 'ઉદ્યમી મેળા' જેવી વ્યવહારુ પહેલો જોડાઈ હતી. આનાથી સ્થાનિક ઉદ્યોગકારો, MSME અને સ્ટાર્ટઅપ્સને સંભવિત ખરીદદારો, નીતિનિર્માતાઓ અને વૈશ્વિક પ્રતિનિધિઓ સાથે સીધો સંપર્ક કરવાની સુવર્ણ તક મળી.
આકાશવાણીના અહેવાલ મુજબ, આ સંમેલનમાં 17,000થી વધુ રજિસ્ટ્રેશન્સ અને 27 દેશોની ભાગીદારી નોંધાઈ હતી. જાપાન, સિંગાપુર અને રશિયા જેવા ભાગીદાર દેશોની હાજરીએ કાર્યક્રમની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોફાઇલ વધારી. અહેવાલમાં ટેક્સટાઇલ અને ડાયમંડ સેક્ટરમાં AI આધારિત આધુનિકીકરણ અંગેની ચર્ચાઓનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
'ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ મુજબ, 'ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એક્સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ' (FIEO) સાથે મળીને યોજાયેલા રિવર્સ બાયર-સેલર મીટમાં 15થી વધુ દેશોના 45થી વધુ વિદેશી ખરીદદારોની ભાગીદારી હતી. આ પ્રકારનું આયોજન ખાસ કરીને સુરતના ટેક્સટાઇલ, જ્વેલરી, એગ્રો પ્રોડક્ટ્સ અને MSME માટે નવા બજારો સુધી પહોંચવાનો માર્ગ મોકળો કરી શકે છે.
રાજ્ય સરકારના ઉદ્યોગ અને MSME વિભાગ દ્વારા કાર્યક્રમ દરમિયાન જ ‘સિંગલ ક્લિક પેમેન્ટ પ્રોગ્રામ’ હેઠળ 11,029 લાભાર્થીઓને કુલ રૂપિયા 1,349.50 કરોડની સહાય ઈ-પેમેન્ટ મારફતે ચૂકવવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ પણ સામે આવ્યો હતો. તેમાં MSME, ટેક્સટાઇલ અને મોટા ઉદ્યોગ ક્ષેત્રના લાભાર્થીઓનો સમાવેશ થયો હતો.
ODOP ઉત્પાદનો, MSME સપ્લાય ચેઇન અને ગ્રીન ઉદ્યોગોને વધારે મહત્વ
દક્ષિણ ગુજરાત પર આટલો મોટો ફોકસ એવા સમયે આવી રહ્યો છે, જ્યારે રાજ્ય સરકાર 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત'ને માત્ર ગાંધીનગર કે મોટા ગ્લોબલ સમિટ સુધી મર્યાદિત રાખવાના બદલે પ્રાદેશિક વિકાસના મોડેલ તરીકે આગળ વધારી રહી છે. ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ બાદ દક્ષિણ ગુજરાતની આવૃત્તિ એ સંકેત આપે છે કે આગામી રોકાણ નીતિમાં જિલ્લાવાર ક્ષમતાઓ, સ્થાનિક કારીગરો, ODOP ઉત્પાદનો, MSME સપ્લાય ચેઇન અને ગ્રીન ઉદ્યોગોને વધારે મહત્વ મળી શકે છે.
સુરતના સંદર્ભમાં આ વધુ મહત્વનું છે, કારણ કે શહેર પરંપરાગત રીતે ડાયમંડ અને ટેક્સટાઇલ માટે જાણીતું છે, પરંતુ હવે તેમાં ગ્રીન એનર્જી, ESDM, એગ્રો-ફૂડ પ્રોસેસિંગ, સ્કિલિંગ, ડિફેન્સ સપ્લાય અને નિકાસ આધારિત ઉત્પાદન જેવા નવા ક્ષેત્રો ઉમેરાઈ રહ્યા છે. જો VGRCમાં થયેલી ચર્ચાઓથી વાસ્તવિક રોકાણ, B2B સોદા, નિકાસ ભાગીદારી અને રોજગારી સર્જન તરફ પ્રગતિ થાય, તો દક્ષિણ ગુજરાત માટે આ મંચ લાંબા ગાળે અત્યંત મહત્વનો સાબિત થઈ શકે છે.
રાજકીય રીતે પણ જેપી નડ્ડાની હાજરી, સી.આર. પાટીલની ભાગીદારી અને રાજ્યના નેતાઓ સાથેની મુલાકાત એ બતાવે છે કે ગુજરાતના ઔદ્યોગિક એજન્ડાને રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વના સ્તરે પણ ગંભીરતાથી રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, આ પ્રકારના સંમેલનોનું સાચું મૂલ્યાંકન આગામી મહિનાઓમાં જાહેર થનારા MoU, રોકાણ અમલીકરણ, MSME ઓર્ડર, નિકાસ જોડાણ અને રોજગારીના આંકડાઓ પરથી જ થઈ શકશે.
