ભારતના ગુનાહિત ઇતિહાસમાં કેટલાક એવા કેસ છે, જે દાયકાઓ પછી પણ લોકોના મનમાં ભય અને કુતૂહલ જગાવે છે. મહારાષ્ટ્રના પુણે શહેરમાં વર્ષ 1976 અને 1977 દરમિયાન બનેલો જોશી-અભ્યંકર સિરિયલ મર્ડર કેસ એવો જ એક કિસ્સો છે. સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવેલી શ્રેણીબદ્ધ હત્યાઓએ સમગ્ર શહેરમાં ભયનો માહોલ ઊભો કરી દીધો હતો. લોકો સાંજ પડ્યા પછી ઘરની બહાર નીકળતા ડરતા હતા અને પોલીસ પર ઝડપથી આરોપીઓને પકડવા માટે ભારે દબાણ હતું.
આ કેસને વધુ ચોંકાવનારી બાબત એ હતી કે આરોપીઓ કોઈ કુખ્યાત ગેંગસ્ટર કે વ્યવસાયિક ગુનેગાર નહોતા. તેઓ પુણેની અભિનવ કલા મહાવિદ્યાલયમાં કોમર્શિયલ આર્ટ્સનો અભ્યાસ કરતા ચાર યુવાનો હતા. તેમના નામ રાજેન્દ્ર જક્કલ, દિલીપ સુતાર, શાંતારામ જગતાપ અને મુનવ્વર શાહ હતા. શિક્ષિત અને સામાન્ય દેખાતા આ યુવાનોની ક્રૂરતા સામે પોલીસ અને સમાજ બંને સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા.
આ પણ વાંચો: પ્રેમ જીત્યો પણ કાયદો નડ્યો : ફેસબુક પર પાંગરેલી પ્રેમકથાનો કરુણ અંત, 12 વર્ષના સંસાર પછી બે બાળકોની માતા ‘કાજલ’ બાંગ્લાદેશ ડિપોર્ટ
ખંડણીથી શરૂ થયેલી ગુનાખોરી હત્યાઓની શ્રેણી સુધી પહોંચી
તપાસ અને કોર્ટમાં રજૂ થયેલા પુરાવા મુજબ, આ ટોળકીએ શરૂઆતમાં પોતાના પરિચિત વિદ્યાર્થી પ્રકાશ હેગડેનું અપહરણ કરીને તેના પરિવાર પાસેથી ખંડણી વસૂલવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, ઓળખ જાહેર થઈ જવાની ભીતિથી તેની હત્યા કરી દેવામાં આવી. આ ઘટનાને બાદમાં સમગ્ર ગુનાખોરીની શરૂઆત માનવામાં આવી હતી.
ત્યારબાદ આરોપીઓએ પૈસા અને કિંમતી સામાન લૂંટવાના હેતુથી અનેક ઘરોને નિશાન બનાવ્યા. લૂંટ દરમિયાન તેઓ સાક્ષી ન રહે તે માટે પરિવારના સભ્યોની પણ નિર્દયતાથી હત્યા કરતા હતા. કેટલીક ઘટનાઓમાં બાળકો અને વૃદ્ધો પણ તેમની ક્રૂરતાનો ભોગ બન્યા હતા. આ શ્રેણીબદ્ધ હત્યાઓએ પુણેના નાગરિકોમાં અસુરક્ષાની ભાવના વધારી દીધી હતી.
જોશી અને અભ્યંકર પરિવારની હત્યાએ સમગ્ર શહેર હચમચાવી દીધું
આ કેસને "જોશી-અભ્યંકર મર્ડર કેસ" તરીકે ઓળખ મળવાનું કારણ બે જાણીતા પરિવારો પર થયેલા હુમલા હતા. જોશી અને અભ્યંકર પરિવારના સભ્યોની થયેલી હત્યાઓએ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં ભારે ચર્ચા જગાવી હતી. આ ઘટનાઓ બાદ લોકો પોતાના ઘરની સુરક્ષા અંગે ગંભીર ચિંતામાં મુકાઈ ગયા હતા.
તે સમયના અહેવાલો મુજબ, પુણેમાં સાંજ પડતાં જ રસ્તાઓ સૂમસામ થઈ જતા હતા. રહેણાંક વિસ્તારોમાં લોકો અજાણ્યા વ્યક્તિઓ માટે દરવાજા ખોલતા પહેલાં અનેક વખત ખાતરી કરતા હતા. શહેરમાં સતત પોલીસ પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું હતું અને હત્યારાઓને પકડવા માટે વિશેષ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.
આ પણ વાંચો: વડોદરામાં કુદરતનો કહેર; 100થી વધુ ખેડૂતો પર આર્થિક સંકટ : શિનોરમાં મીની વાવાઝોડા અને ધોધમાર વરસાદથી 400 વીંઘા કેળનો પાક બરબાદ
પોલીસે કેવી રીતે ઉકેલ્યો રહસ્ય?
શરૂઆતમાં પોલીસે અલગ-અલગ હત્યાઓને અલગ ઘટના તરીકે તપાસી હતી. પરંતુ બાદમાં તપાસ દરમિયાન કેટલીક સમાન બાબતો સામે આવી. અનેક સ્થળોએ એક જ પ્રકારની નાયલોનની દોરીનો ઉપયોગ, હત્યાની સમાન પદ્ધતિ અને લૂંટની રીતને આધારે પોલીસને સમજાયું કે તમામ ગુનાઓ પાછળ એક જ ટોળકી હોઈ શકે છે.
તપાસ આગળ વધતાં પોલીસને મહત્વપૂર્ણ પુરાવા મળ્યા અને આરોપીઓ સુધી પહોંચવામાં સફળતા મળી. કેસ દરમિયાન આરોપીઓના મિત્ર સુહાસ ચાંદક સરકારી સાક્ષી બન્યો હતો. તેની જુબાની અને અન્ય ભૌતિક પુરાવાઓના આધારે સમગ્ર ષડયંત્ર ખુલ્લું પડ્યું અને આરોપીઓ સામે મજબૂત કેસ તૈયાર થયો.
કોર્ટનો ચુકાદો અને ફાંસીની સજા
સેશન કોર્ટમાં લાંબી સુનાવણી બાદ ચારેય આરોપીઓને હત્યા, અપહરણ અને લૂંટ સહિતના ગંભીર ગુનાઓમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા. બાદમાં ઉચ્ચ અદાલત અને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પણ સજા યથાવત રાખવામાં આવી. અંતે તમામ કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ વર્ષ 1983માં પુણેની યેરવડા સેન્ટ્રલ જેલમાં ચારેય દોષિતોને ફાંસી આપવામાં આવી હતી.
આ કેસે ભારતીય ફોજદારી ન્યાયવ્યવસ્થા, પોલીસ તપાસ અને સિરિયલ કિલિંગ જેવા ગુનાઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા જગાવી હતી. આજે પણ કાયદા, ક્રિમિનોલોજી અને પોલીસ તાલીમ સાથે જોડાયેલા અભ્યાસમાં આ કેસનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: આવી રહ્યું છે ખતરનાક વાવાઝોડું! : ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાંથી વરસાદી વાદળો ગુમ, બંગાળની ખાડીમાં ઉભો થયો ખતરો, હવે ચોમાસાનું શું થશે?
આજે પણ કેમ ચર્ચામાં રહે છે આ કેસ?
જોશી-અભ્યંકર કેસ માત્ર શ્રેણીબદ્ધ હત્યાઓનો કેસ નહોતો, પરંતુ તે સમાજ માટે પણ ચેતવણીરૂપ બન્યો હતો કે શિક્ષણ કે સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિ માત્રથી કોઈ વ્યક્તિના વર્તનનો અંદાજ લગાવી શકાતો નથી. આ કેસે પોલીસ તપાસમાં વૈજ્ઞાનિક પુરાવા, અલગ-અલગ ગુનાઓ વચ્ચેના સંબંધ શોધવાની પદ્ધતિ અને સાક્ષીઓની ભૂમિકાના મહત્વને પણ ઉજાગર કર્યું.
ઘટનાને લગભગ પાંચ દાયકાનો સમય વીતી ગયો હોવા છતાં, ભારતના સૌથી કુખ્યાત ગુનાહિત કેસોની યાદીમાં જોશી-અભ્યંકર સિરિયલ મર્ડર કેસ આજે પણ અગ્રસ્થાને ગણાય છે. અનેક પુસ્તકો, ડોક્યુમેન્ટરી અને ક્રાઇમ આધારિત કાર્યક્રમોમાં આ કેસનો ઉલ્લેખ થતો રહ્યો છે, કારણ કે તેણે માત્ર પુણે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો હતો.






