Monsoon 2026: દેશના ઘણા ભાગોમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વરસાદ અચાનક ઓછો થઈ ગયો છે. 11 જુલાઈએ સામે આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ભારતના લગભગ 70-80% ભાગ પર ખૂબ જ ઓછા અથવા બિલકુલ વરસાદી વાદળો જોવા મળ્યા નથી. આવું ત્યારે થયું છે, જ્યારે 9 જુલાઈએ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું પૂરા દેશમાં પહોંચી ચૂક્યું હતું. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, આનું કારણ ભારતથી હજારો કિલોમીટર દૂર પશ્ચિમ પ્રશાંત મહાસાગરમાં બનેલું એક શક્તિશાળી વાવાઝોડું (ચક્રવાત) છે. આ જ કારણે ચોમાસું હાલ પૂરતું નબળું પડી ગયું છે અને ઘણા રાજ્યોમાં વરસાદ ઓછો થઈ ગયો છે.
નોંઘી લો આ તારીખો અંબાલાલ પટેલે કરી છે આગાહી : જાણો ક્યારે અને કયા જિલ્લામાં પડશે ભારે વરસાદ
અહીં નોંધનીય છે કે થોડા દિવસો પહેલા સુધી દેશના ઘણા ભાગોમાં સતત ભારે વરસાદ થઈ રહ્યો હતો. કેટલાય શહેરોમાં જળબંબોળ અને પૂર જેવી સ્થિતિ પણ સર્જાઈ ગઈ હતી. પરંતુ હવે હવામાન અચાનક બદલાઈ ગયું છે. સેટેલાઇટ તસવીરોમાં દેશનો મોટો ભાગ સાફ દેખાઈ રહ્યો છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદ લગભગ થંભી ગયો છે. આવા સમયમાં લોકોના મનમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું ચોમાસું નબળું પડી ગયું છે? જોકે, હવામાન વિભાગનું કહેવું છે કે હાલમાં ગભરાવાની જરૂર નથી. ચોમાસું પૂરું નથી થઈ ગયું, તે અત્યારે માત્ર નબળા તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. હવામાનની સિસ્ટમ ફરી મજબૂત થતાં જ વરસાદ ફરી વધી શકે છે.
શા માટે નબળું પડ્યું ચોમાસું?
દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું હિંદ મહાસાગરમાંથી આવતા ભેજવાળા પવનોના સહારે આખા દેશમાં વરસાદ લાવે છે. પરંતુ આ સમયે પશ્ચિમ પ્રશાંત મહાસાગરમાં એક શક્તિશાળી વાવાઝોડું સક્રિય છે. આ વાવાઝોડાએ ભેજ અને પવનના પ્રવાહને પોતાની તરફ ખેંચી લીધો છે, જેની સીધી અસર ભારતના ચોમાસા પર પડી છે. આ જ કારણોસર મોન્સૂન ટ્રફ (Monsoon Trough) નબળી પડી ગઈ છે અને દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદ ઓછો થઈ ગયો છે. હવામાન વિભાગે પણ આગામી થોડા દિવસો સુધી મધ્ય ભારત અને દક્ષિણ ભારતના ઘણા વિસ્તારોમાં ઓછો વરસાદ થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે.
આ વર્ષે અત્યાર સુધી કેવું રહ્યું ચોમાસું?
આ વર્ષે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાએ 9 જુલાઈએ આખા દેશને કવર કરી લીધો હતો. તે સામાન્ય સમય કરતાં માત્ર એક દિવસ મોડું પહોંચ્યું હતું. જોકે તેની શરૂઆત નબળી રહી હતી. જૂનના અંત સુધીમાં દેશમાં લગભગ 40% ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો, જે તાજેતરના વર્ષોમાં સૌથી નબળી શરૂઆતોમાંની એક હતી. ત્યારબાદ જૂનના છેલ્લા દિવસોમાં અને જુલાઈના પ્રથમ અઠવાડિયામાં ઘણા રાજ્યોમાં સારો વરસાદ થયો. આનાથી દેશભરમાં વરસાદની ઘટ ઘટીને આશરે 14% થઈ ગઈ. જોકે, દરેક રાજ્યમાં એકસરખો વરસાદ થયો નથી. પશ્ચિમ અને પૂર્વ ભારતના ઘણા ભાગોમાં સારો વરસાદ થયો, પરંતુ મધ્ય ભારતના ઘણા રાજ્યોમાં હજી પણ સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાઈ રહ્યો છે.
આગળ શું થશે?
હવામાન વિભાગનો અંદાજ છે કે જુલાઈના બાકીના દિવસોમાં પણ ઘણા ભાગોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડી શકે છે. વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આખા મહિનાનો સરેરાશ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહેવાની સંભાવના છે. વૈજ્ઞાનિકોની નજર પ્રશાંત મહાસાગરમાં બની રહેલી 'અલ-નીનો'ની સ્થિતિ પર પણ છે. જો અલ-નીનો મજબૂત થશે, તો તેની અસર ચોમાસા પર પડી શકે છે. સામાન્ય રીતે આવા સમયે વરસાદ નબળો પડી જતો હોય છે. ચોમાસાનો આગામી સક્રિય તબક્કો ન આવે ત્યાં સુધી દેશના ઘણા ભાગોમાં દિવસનું તાપમાન પણ સામાન્ય કરતાં વધુ રહી શકે છે.
હાલ પૂરતું ચોમાસું ભારતમાંથી ગાયબ નથી થયું. તે માત્ર થોડા સમય માટે નબળું પડ્યું છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે જેવું પશ્ચિમ પ્રશાંત મહાસાગરમાં બનેલી સિસ્ટમનું જોર ઘટશે અને મોન્સૂન ફરી મજબૂત થશે, કે તરત જ દેશના ઘણા ભાગોમાં વરસાદ ફરી શરૂ થઈ જશે.
