Gujarat Weather 2026: ISRO ના સેટેલાઇટે ગુજરાતમાં ભારે વરસાદી ઘનઘોર વાદળો દર્શાવ્યા છે. દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું સક્રિય થતાં ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા અને પૂરનું જોખમ વધી ગયું છે.
ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ISRO) ની સેટેલાઇટ તસવીરોએ ગુજરાતમાં એક મોટી સિસ્ટમ સક્રિય થઈ હોવાના સંકેત આપ્યા છે. ગુરુવારે અરબી સમુદ્ર અને પશ્ચિમ ભારત પર ફેલાયેલા ભારે વરસાદી વાદળોએ સમગ્ર રાજ્યને ઘેરી લીધું છે. એટલે કે અહીં ચોમાસું ફૂલ એક્ટિવ ફેઝમાં છે, જેના કારણે ગુજરાતના ઘણા જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે.
ગુજરાતમાં આખો દિવસ વરસાદ પડવાની સંભાવના છે. સૌરાષ્ટ્ર, દક્ષિણ ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના જિલ્લાઓ જેવા કે ગીર સોમનાથ, જૂનાગઢ, પોરબંદર અને જામનગરમાં સવારથી જ વરસાદ શરૂ થઈ ચૂક્યો છે. બપોર અને સાંજ સુધીમાં રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, અમરેલી અને બોટાદમાં વરસાદનું જોર વધવાની સંભાવના છે.
સુરત, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ અને તાપીમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની આશંકા છે, જેના કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ શકે છે અને વાહનવ્યવહાર ખોરવાઈ શકે છે. ઉત્તર ગુજરાતમાં બપોર પછી વરસાદ સક્રિય થશે અને રાત સુધી ચાલુ રહી શકે છે. મધ્ય ગુજરાતના મહીસાગર અને દાહોદ જેવા જિલ્લાઓમાં સતત વરસાદનું અનુમાન છે. કચ્છ વિસ્તાર સૌથી ઓછો પ્રભાવિત રહેશે, જ્યાં માત્ર હળવો વરસાદ પડી શકે છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે અરબી સમુદ્રમાંથી સતત ભેજ આવી રહ્યો છે, જેના કારણે વરસાદનો આ સિલસિલો યથાવત રહી શકે છે.
વડોદરાના ફતેપુરામાં વીજ થાંભલા પર શોર્ટ સર્કિટથી આગના તણખા ઝર્યા : વિસ્તારમાં અફરાતફરી
પડોશી રાજ્યોમાં ચોમાસાની સ્થિતિ
ગુજરાતની સાથે પડોશી રાજ્યોમાં પણ ચોમાસાએ જોર પકડ્યું છે. રાજસ્થાનના ઘણા ભાગોમાં ભારે વરસાદ થઈ રહ્યો છે, ખાસ કરીને પૂર્વીય અને દક્ષિણ રાજસ્થાનમાં. ઉદયપુર, ડુંગરપુર, બાંસવાડા અને પ્રતાપગઢ જેવા જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદને કારણે નદીઓ ગાંડીતૂર બની છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. મધ્યપ્રદેશમાં પણ ચોમાસું સક્રિય છે. પૂર્વીય અને મધ્ય ભાગોમાં સારો વરસાદ થઈ રહ્યો છે, જ્યારે પશ્ચિમ ભાગો ગુજરાતના વાદળોથી પ્રભાવિત છે. ઈન્દોર, ઉજ્જૈન, ભોપાલ અને ગ્વાલિયર ડિવિઝનમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. મહારાષ્ટ્રના પશ્ચિમ કિનારા (કોંકણ) અને વિદર્ભ ક્ષેત્રમાં પણ ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે. મુંબઈ, રત્નાગિરી, પુણે અને નાસિક જેવા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે ટ્રાફિકને માઠી અસર થઈ છે.
ચોમાસાને લઈને WMO ની ચેતવણી
આ વર્ષે ૨૦૨૬માં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની શરૂઆત સમયસર થઈ હતી, પરંતુ વચ્ચે થોડો વિરામ આવ્યો હતો. હવે જુલાઈની શરૂઆતમાં તે સમગ્ર દેશમાં એક્ટિવ થઈ રહ્યું છે. IMD (હવામાન વિભાગ) ના જણાવ્યા અનુસાર, ચોમાસું હવે ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ, ઓડિશા અને ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા ભાગોમાં ફેલાઈ ગયું છે.
WMO (વિશ્વ હવામાન સંસ્થા) ની તાજેતરની ચેતવણી અનુસાર, અલ નીનો ઝડપથી મજબૂત થઈ રહ્યો છે, જેની ચોમાસા પર મિશ્ર અસર પડી શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ તો કેટલાક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળ પડી શકે છે. પશ્ચિમ ભારતમાં હાલમાં ભારે વરસાદનો રાઉન્ડ ચાલી રહ્યો છે, જ્યારે પૂર્વીય અને ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યોમાં સામાન્ય ગતિવિધિ છે. દેશના ઘણા ભાગોમાં આ વરસાદથી ખેડૂતોને રાહત મળી રહી છે, પરંતુ શહેરોમાં પાણી ભરાવા, ટ્રાફિક જામ અને પાક ડૂબવાનું જોખમ પણ છે. હિમાલયના વિસ્તારો અને ઉત્તરાખંડ, હિમાચલમાં ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન (લેન્ડસ્લાઈડ) નું જોખમ વધી ગયું છે.
ભારે વરસાદનું કારણ, અસર અને સાવચેતી
આ હવામાન સિસ્ટમ પાછળનું મુખ્ય કારણ અરબી સમુદ્રમાંથી સતત આવી રહેલા ભેજવાળા પવનો છે. આ પવનોની સાથે ઉપલા સ્તરે લો પ્રેશર (હવાનું હળવું દબાણ) પણ સર્જાઈ રહ્યું છે, જે વાદળોને વધુ ઘનઘોર બનાવી રહ્યું છે. સેટેલાઇટ ઇમેજરીમાં દેખાતા ટાવરિંગ ક્લાઉડ્સ (ઊંચા વાદળો) દર્શાવે છે કે વાતાવરણમાં ભારે અસ્થિરતા છે, જે વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે ભારે વરસાદનું કારણ બની રહી છે.
ભારે વરસાદથી નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, રસ્તાઓ પર જામ અને વીજળી ગુલ થવાની ઘટનાઓ વધી શકે છે. ખેતી માટે આ વરસાદ સારો છે, પરંતુ જો સતત વરસાદ ચાલુ રહેશે તો પાકને નુકસાન પણ થઈ શકે છે. નદીઓમાં જળસ્તર વધવાને કારણે પૂરની આશંકા છે. સરકારો અને વહીવટીતંત્રને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સતર્ક કરે, માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા અપીલ કરે અને વાહન ચલાવતી વખતે લોકોને સાવચેતી રાખવા જણાવે.
ચોમાસાનું ભવિષ્ય અને આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) ની અસર
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે ચોમાસાની પેટર્ન અનિયમિત થઈ રહી છે; ક્યારેક ભારે વરસાદ તો ક્યારેક દુષ્કાળ. આ વર્ષે અલ-નીનોની સક્રિયતા ચોમાસાને વધુ પ્રભાવિત કરી શકે છે. ISRO ના સેટેલાઇટ જેવા આધુનિક સાધનો હવામાનની આગાહીને સચોટ બનાવી રહ્યા છે, જેનાથી સમયસર ચેતવણી જાહેર કરી શકાય છે.
સમગ્ર પશ્ચિમ ભારતમાં વરસાદનો આ સિલસિલો આગામી થોડા દિવસો સુધી ચાલુ રહી શકે છે. એકંદરે ચોમાસાની આ સક્રિયતા ખેતી માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ શહેરો અને નીચાણવાળા વિસ્તારો માટે એક પડકાર પણ છે. લોકોએ સતર્ક રહેવું પડશે અને વહીવટીતંત્રે સજ્જ રહેવું પડશે.
