Iran US War: પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચી રહ્યો છે. ઈરાન અને અમેરિકાની વચ્ચે ચાલી રહેલા નાજુક યુદ્ધવિરામ પર હવે ગંભીર જોખમ ઊભું થયું છે. તેહરાન દ્વારા આપવામાં આવેલ 48 કલાકનું અલ્ટીમેટમ માત્ર રાજકીય દબાણ નથી, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા બજાર માટે પણ મોટી ચેતવણી બની શકે છે.
ઈરાનની કડક માંગ: સંપત્તિ મુક્ત કરો, નહીં તો પરિણામ ભોગવો
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન સૈયદ અબ્બાસ અરાઘચીએ અમેરિકાને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે ઈરાનની જપ્ત કરાયેલ લગભગ 11 ટ્રિલિયન વોન જેટલી સ્થિર સંપત્તિ તાત્કાલિક મુક્ત કરવી પડશે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જો 48 કલાકની અંદર કોઈ સકારાત્મક પગલું લેવામાં નહીં આવે, તો ઈરાન યુદ્ધવિરામનો અંત જાહેર કરી શકે છે.
તેહરાનનું માનવું છે કે અમેરિકાએ ઈરાની બંદરો પર લગાવેલી નાકાબંધી અને આર્થિક પ્રતિબંધો શાંતિ પ્રક્રિયામાં સૌથી મોટું અવરોધ છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઈરાન હવે માત્ર વાટાઘાટો સુધી મર્યાદિત રહેવાનું તૈયાર નથી.
વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર ગંભીર અસર
ઈરાને સૌથી મોટી ચેતવણી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને આપી છે. અરાઘચીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાનની સંપત્તિ મુક્ત નહીં થાય, ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ રહેશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દુનિયાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગોમાંથી એક છે, જ્યાંથી દરરોજ લાખો બેરલ તેલ પસાર થાય છે. જો આ માર્ગ બંધ રહે છે, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર ગંભીર અસર પડી શકે છે, જેના કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
ટ્રમ્પનો જવાબ: “અમારા નિયંત્રણમાં છે હોર્મુઝ”
અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ ઈરાનના નિવેદનનો જવાબ આપતા કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ અમેરિકાનું છે. તેમણે દાવો કર્યો કે સ્ટ્રેટને ખોલવાનો નિર્ણય માત્ર અમેરિકાના હાથે છે.
ટ્રમ્પે વધુમાં કહ્યું કે જો સ્ટ્રેટ ખોલવામાં આવે, તો ઈરાનને દરરોજ લગભગ 500 મિલિયન ડોલરનો લાભ થશે, જે હાલની પરિસ્થિતિમાં અમેરિકા આપવા તૈયાર નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટ્રેટ ત્યારે જ ખોલવામાં આવશે જ્યારે ઈરાન સાથે કોઈ “સકારાત્મક સોદો” થશે.
યુદ્ધ કેટલું લાંબું ચાલશે? ટ્રમ્પનો દાવો
સંઘર્ષ કેટલો સમય ચાલશે તે અંગે ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકાએ પહેલાથી જ ઈરાનના 78% લક્ષ્યોને નિશાન બનાવ્યા છે. તેમણે દાવો કર્યો કે જો જરૂર પડશે તો બાકીના 25% લક્ષ્યોને પણ નષ્ટ કરવામાં આવશે.
ટ્રમ્પના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમેરિકા હજુ પણ સૈન્ય દબાણની નીતિ પર અડગ છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકાને કોઈ દબાણ નથી, પરંતુ ઈરાન માટે સમય સીમિત છે ખાસ કરીને તેના તેલ ઉદ્યોગને લઈને.
કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ પરિસ્થિતિ?
આ સમગ્ર સંકટ માત્ર ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો મુદ્દો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે તેની અસર થઈ શકે છે.
ઊર્જા બજાર પર અસર: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી તેલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર: ઊર્જા ખર્ચ વધવાથી મોંઘવારી વધી શકે છે
જીઓપોલિટિકલ તણાવ: મધ્ય પૂર્વમાં વધુ દેશો આ સંઘર્ષમાં ખેંચાઈ શકે છે
વિશ્વના મોટા દેશો હાલ આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે કોઈપણ ક્ષણે યુદ્ધવિરામ તૂટે તેવી શક્યતા છે.
આગળ શું થઈ શકે?
હાલમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે શું આગામી 48 કલાકમાં કોઈ રાજનૈતિક ઉકેલ આવશે? જો અમેરિકા ઈરાનની માંગ પર વિચાર કરશે, તો તણાવ ઘટી શકે છે. પરંતુ જો બંને પક્ષો પોતપોતાની સ્થિતિ પર અડગ રહેશે, તો આ સંઘર્ષ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
