India Oman Gas Pipeline: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરની અવલંબિતા ઘટાડવા અને લાંબા ગાળાની ગેસ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે મોદી સરકાર એક ઐતિહાસિક પગલું ભરવા જઈ રહી છે. ભારત ઓમાનથી ગુજરાત સુધી સીધી ઊંડા સમુદ્ર હેઠળ ગેસ પાઇપલાઇન બનાવવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ ₹40,000 કરોડ (લગભગ $4.7-4.8 બિલિયન) છે. જો પ્રોજેક્ટ સફળ થશે તો આવનારા દાયકાઓ સુધી ભારતને કુદરતી ગેસ અને LPGની અછતનો સામનો કરવો નહીં પડે.
પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિગતો
લંબાઈ: આશરે 2,000 કિલોમીટર
સમુદ્રની ઊંડાઈ: 3,450 મીટર (વિશ્વના સૌથી ઊંડા સમુદ્ર હેઠળના પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ્સમાંનો એક)
ક્ષમતા: દરરોજ 31 મિલિયન સ્ટાન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર (mmscmd) કુદરતી ગેસ
રૂટ: અરબી સમુદ્રની નીચેથી ઓમાનને સીધું ગુજરાતના દરિયાકાંઠે જોડશે
સમય: મંજૂરી મળ્યા પછી 5થી 7 વર્ષમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા
આ પાઇપલાઇન ભારતને ઓમાન, UAE, સાઉદી અરેબિયા, ઈરાન, કતાર અને તુર્કમેનિસ્તાનના વિશાળ ગેસ ભંડારો (કુલ 2,500 ટ્રિલિયન ઘન ફૂટ) સુધી સીધી પહોંચ આપશે. તે ભૂ-રાજકીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોને બાયપાસ કરીને ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યો છે.
LPG પર એકસાથે બે મોટી ખુશખબર!: યુદ્ધના જોખમ વચ્ચે પણ રાહત, જાણીને ચોંકી જશો!
કેમ જરૂરી છે આ પ્રોજેક્ટ?
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને ઈરાન-સંબંધિત તાજેતરના વિવાદોને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વિક્ષેપો વધ્યા છે. ભારતની લગભગ બે તૃતીયાંશ LNG આયાત આ જ માર્ગેથી થાય છે. આવી સ્થિતિમાં સ્પોટ માર્કેટ પર અતિશય નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થિર, સસ્તું ગેસ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પાઇપલાઇન ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.
સરકારી તૈયારી: પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય GAIL, Engineers India Ltd (EIL) અને Indian Oil Corporation (IOC)ને વિગતવાર અભ્યાસ અને અહેવાલ તૈયાર કરવા સૂચના આપવાની તૈયારીમાં છે. આ પહેલ સાઉથ એશિયા ગેસ એન્ટરપ્રાઇઝ (SAGE)ના પૂર્વ-શક્યતા અભ્યાસ પર આધારિત છે.જો આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થશે તો તે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષામાં મોટી છલાંગ સાબિત થશે અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા જોખમી માર્ગો પરની નિર્ભરતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડશે.
