ભારત હવે માત્ર સ્માર્ટફોન બજાર જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે પણ ઝડપથી ઉભરતું જાય છે. ખાસ કરીને Appleના iPhoneના ઉત્પાદન અને નિકાસે દેશમાં ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરી છે. તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતમાંથી iPhoneનો એક્સપોર્ટ 2 લાખ કરોડ રૂપિયાની ઐતિહાસિક સપાટી પાર કરી ગયો છે.
iPhone એક્સપોર્ટમાં રેકોર્ડ વધારો
વિત્ત વર્ષ 2026માં ભારતમાંથી iPhoneનો નિકાસ 2 લાખ કરોડ રૂપિયા એટલે કે લગભગ 2 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી ગયો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતના કુલ સ્માર્ટફોન એક્સપોર્ટમાં iPhoneની એકલી હિસ્સેદારી આશરે 75% છે. કુલ 2.6 લાખ કરોડ રૂપિયાના સ્માર્ટફોન નિકાસમાં લગભગ 2 લાખ કરોડ રૂપિયા માત્ર iPhoneના છે, જે દર્શાવે છે કે Apple માટે ભારત કેટલું મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે.
ભારતમાં iPhone મેન્યુફેક્ચરિંગની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
Appleએ ભારતમાં iPhoneની એસેમ્બલિંગ વર્ષ 2017માં શરૂ કરી હતી. આ પગલું મુખ્યત્વે વૈશ્વિક રાજકીય અને વેપારી તણાવને કારણે લેવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે કંપનીએ ચીનની બહાર વિકલ્પો શોધ્યા.
આમાં ભારત સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ તરીકે ઉભર્યું, જ્યાં મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને માનવ સંસાધન બંને ઉપલબ્ધ હતા.
એન્ટ્રી લેવલથી ફ્લેગશિપ મોડલ સુધીનો સફર
શરૂઆતમાં કંપનીએ માત્ર એન્ટ્રી લેવલ મોડલ્સ જેમ કે iPhone SEનું ઉત્પાદન શરૂ કર્યું હતું. પરંતુ સમય જતાં ઉત્પાદનનો વ્યાપ વધ્યો અને આજે ભારતમાં નવીનતમ ફ્લેગશિપ અને Pro મોડલ્સ પણ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. Foxconn અને Tata Electronics જેવા મોટા મેન્યુફેક્ચરર્સ આ પ્રક્રિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. બંને કંપનીઓએ નિકાસમાં લગભગ સમાન યોગદાન આપ્યું છે.
રોજગારમાં વધારો
iPhone મેન્યુફેક્ચરિંગના કારણે ભારતમાં રોજગારીના મોટા અવસરો ઉભા થયા છે. રિપોર્ટ મુજબ, Appleના સપ્લાયર્સે દેશમાં લગભગ 2.5 લાખ લોકોને રોજગાર આપ્યો છે. વિશેષ નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સમાં કામ કરતા કર્મચારીઓમાં 70%થી વધુ મહિલાઓ છે. Foxconn અને Tata Electronics જેવી કંપનીઓમાં જ 42,000થી વધુ કર્મચારીઓ કાર્યરત છે.
ભારતમાં પણ વધી રહ્યો છે Appleનો માર્કેટ
માત્ર એક્સપોર્ટ જ નહીં, પરંતુ ભારતના સ્થાનિક બજારમાં પણ Appleનો પ્રભાવ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. 2025ના આંકડા મુજબ કંપનીએ ભારતીય બજારમાં પોતાની હાજરી 9% સુધી વધારી છે. આ વધારાના મુખ્ય કારણોમાં નવી iPhone 17 સીરિઝ, iPhone 16 સીરિઝ અને iPhone 16e જેવા વિવિધ પ્રોડક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે. તે ઉપરાંત, ઑનલાઇન વેચાણ અને સરળ EMI વિકલ્પોના કારણે વધુ ગ્રાહકો Apple તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે.
