Income Tax Act 2025 : રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી બાદ નવુ આવકવેરા બિલ કાયદો બન્યો, 1 એપ્રિલ, 2026 થી દેશમાં લાગુ થશે

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ આવકવેરા બિલ, 2025 ને મંજૂરી આપી છે, તે જૂના આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ને બદલશે. આવકવેરા અધિનિયમ 2025 આગામી નાણાકીય વર્ષથી 1 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવશે. નવો કાયદો જૂના કર કાયદાઓને સરળ બનાવશે, જેનાથી તેને સમજવામાં સરળતા રહેશે.

આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 ને 21 ઓગસ્ટ, 2025 ના રોજ માનનીય રાષ્ટ્રપતિની સંમતિ મળી ગઈ છે. આ એક ઐતિહાસિક સુધારો છે જે 1961 ના કાયદાને બદલે છે, જેમાં એક સરળ, પારદર્શક અને અનુકૂળ પ્રત્યક્ષ કર પ્રણાલી રજૂ કરવામાં આવી છે, આવકવેરા વિભાગે X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું. નવો કાયદો કોઈ નવા કર દરો રજૂ કરતો નથી અને ફક્ત ભાષાને સરળ બનાવે છે, જે જટિલ આવકવેરા કાયદાઓને સમજવા માટે જરૂરી હતી.

નવા કાયદામાં બિનજરૂરી જોગવાઈઓ અને જૂની ભાષા દૂર કરવામાં આવી છે અને 1961ના આવકવેરા કાયદામાં કલમોની સંખ્યા 819 થી 536 અને પ્રકરણો 47 થી 23 કરવામાં આવ્યા છે. નવા આવકવેરા કાયદામાં શબ્દોની સંખ્યા 5.12 લાખથી ઘટાડીને 2.6 લાખ કરવામાં આવી છે, અને સ્પષ્ટતા વધારવા માટે 1961ના કાયદાના ગૂઢ લખાણની જગ્યાએ પહેલી વાર 39 નવા કોષ્ટકો અને 40 નવા સૂત્રોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

નવું આવકવેરા બિલ જૂના કાયદાને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો દાવો કરે છે

નવો આવકવેરા કાયદો TDS, છૂટ અને અન્ય જટિલ પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરશે. કાયદો આવકવેરા રિટર્ન મોડા ભરવાના કિસ્સામાં કોઈપણ દંડ વિના રિફંડનો દાવો કરવાની પણ મંજૂરી આપે છે. નવું સુધારેલો આવકવેરા બિલ એવા સમયે લોકસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું જ્યારે વિરોધ પક્ષો બિહારમાં મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) માં અનિયમિતતાના આરોપો સામે હંગામો કરી રહ્યા હતા.

સિલેક્ટ કમિટીની ભલામણો સાથે નવું આવકવેરા બિલ લાવવામાં આવ્યું

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ફેબ્રુઆરી 2025માં લોકસભામાં નવું આવકવેરા બિલ રજૂ કર્યું હતું. ત્યારબાદ આ બિલ સિલેક્ટ કમિટીને મોકલવામાં આવ્યું હતું. સિલેક્ટ કમિટીની ભલામણો પછી, 8 ઓગસ્ટના રોજ, સરકારે આવકવેરા બિલ પાછું ખેંચી લીધું અને સોમવારે ગૃહમાં સુધારેલું બિલ રજૂ કર્યું. સંસદીય સમિતિની ભલામણોને આ બિલમાં સમાવવામાં આવી હતી. વિપક્ષના હોબાળા વચ્ચે આ બિલ પર મતદાન થયું અને તેને ધ્વનિ મતથી પસાર કરવામાં આવ્યું. શુક્રવારે, આ કાયદાને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી પણ મળી ગઈ.

આ બિલ રાજ્યસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે અને લોકસભામાં પસાર થશે

હવે આ બિલ રાજ્યસભામાં મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવશે અને ત્યારબાદ તે રાષ્ટ્રપતિ પાસે મંજૂરી માટે જશે. રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મંજૂરી મળતાં જ નવો આવકવેરા બિલ કાયદો બની જશે. સરકારના મતે, નવું આવકવેરા બિલ વર્તમાન આવકવેરા કાયદાનું કદ ઘટાડીને તેની જટિલતાને ઘટાડે છે. આ બિલમાં અસરકારક કલમો અને પ્રકરણોની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી તેના શબ્દોની સંખ્યા લગભગ અડધી થઈ ગઈ છે. આવકવેરા (નં. 2) બિલના ઉદ્દેશ્યો અને તેને લાવવાના કારણો સમજાવતા, નાણામંત્રીએ કહ્યું, "સરકાર દ્વારા સિલેક્ટ કમિટીની લગભગ બધી ભલામણો સ્વીકારવામાં આવી છે. વધુમાં, સૂચિત કાયદાને વધુ સ્પષ્ટ રીતે વ્યક્ત કરવા માટે આવા ફેરફારો અંગે હિસ્સેદારો તરફથી સૂચનો પ્રાપ્ત થયા છે."

આ રાહત એવા લોકોને આપવામાં આવશે જેઓ આવકવેરા રિટર્ન મોડા ફાઇલ કરે છે. નવા આવકવેરા કાયદામાં કર આકારણી વર્ષ અને પાછલા વર્ષની મૂંઝવણભરી ધારણાઓ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ શબ્દોને સમજવામાં સરળ 'કર વર્ષ' સાથે બદલવામાં આવ્યા છે. સુધારેલા બિલ અનુસાર, જે લોકોએ આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પછી રિટર્ન ફાઇલ કર્યા છે તેઓને પણ TDS રિફંડનો દાવો કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.

નાણા મંત્રાલયે નવા આવકવેરા બિલમાં હાલના આવકવેરા કાયદા, 1961 ની જોગવાઈનો પણ સમાવેશ કર્યો છે. આવકવેરા (નં. 2) બિલ કોઈપણ નાણાકીય સંસ્થા દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવતા શૈક્ષણિક હેતુઓ (LRS) માટે આપવામાં આવતા ભંડોળ પર 'શૂન્ય' TCS ની જોગવાઈ કરે છે.