West Asia war: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો તણાવ હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. ઈરાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા)ને કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, તે પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કરીને ઈઝરાયેલને લેબનોન પર કરવામાં આવી રહેલા હુમલાઓ રોકવા માટે મજબૂર કરે. તેહરાનનું કહેવું છે કે જો પ્રાદેશિક યુદ્ધને અટકાવવું હોય, તો વોશિંગ્ટને આ બાબતમાં તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ કરવો પડશે.
શા માટે તણાવ વધ્યો?
છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઈઝરાયેલ અને લેબનોન સરહદે ભારે સૈન્ય હલચલ જોવા મળી રહી છે. ઈઝરાયેલ દ્વારા લેબનોનમાં કરવામાં આવેલા હવાઈ હુમલાઓને કારણે સ્થિતિ વણસી છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાના સાથી દેશો અને પ્રાદેશિક હિતોના રક્ષણ માટે કોઈ પણ હદ સુધી જઈ શકે છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર સંકટના વાદળો
આ યુદ્ધની સીધી અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને તેલના વેપાર પર પડી રહી છે. વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગોમાંથી એક એવા 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' (Strait of Hormuz) માં પણ તણાવ વધી ગયો છે. ઈરાનની સૈન્ય ગતિવિધિઓ અને અમેરિકી નૌસેનાની હાજરીને કારણે આ વિસ્તારમાં દરિયાઈ સુરક્ષા જોખમમાં મુકાઈ છે, જેનાથી વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો વધવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે.
શાંતિ કરારના પ્રયાસો
એક તરફ યુદ્ધની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે, તો બીજી તરફ પડદા પાછળ શાંતિ સ્થાપવા માટેના રાજદ્વારી પ્રયાસો પણ તેજ થઈ ગયા છે. તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે સંભવિત 'પીસ ડીલ' (શાંતિ કરાર) માટેના રસ્તાઓ શોધવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી કરીને આ સંઘર્ષને વૈશ્વિક મહાયુદ્ધમાં ફેરવાતો અટકાવી શકાય. જો કે, બંને પક્ષો વચ્ચે પરસ્પર અવિશ્વાસ એટલો વધારે છે કે હજુ સુધી કોઈ ચોક્કસ સકારાત્મક પરિણામ સામે આવ્યું નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતા
યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN) સહિત વિશ્વના અનેક દેશોએ આ પરિસ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ભારત સહિતના દેશો પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે, કારણ કે આ વિસ્તારમાં લાખો ભારતીય નાગરિકો વસે છે અને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા (Energy Security) માટે આ વિસ્તાર ખૂબ મહત્વનો છે. હાલમાં પરિસ્થિતિ પલટો લઈ રહી છે અને આગામી કેટલાક દિવસો પશ્ચિમ એશિયાના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
