Iran US War Effect On India : અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં તણાવ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. અમેરિકાએ ઈરાન પર નવા હવાઈ હુમલાઓ કર્યા હોવાની અને તે પહેલાં હોર્મુઝ નજીક અમેરિકી હેલિકોપ્ટર પર હુમલો થયાની માહિતી વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં સામે આવી છે. તેના જવાબમાં ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર કડક નિયંત્રણની જાહેરાત કરી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે અહીં એક મહત્વની બાબત નોંધનીય છે. ઈરાને જહાજોને પસાર થવા ન દેવાની ચેતવણી આપી છે, પરંતુ અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડનું કહેવું છે કે વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર હજુ પણ ચાલુ છે અને હોર્મુઝમાંથી કેટલાક જહાજો પસાર થઈ રહ્યા છે. એટલે "સંપૂર્ણ બંધ" હોવાનો દાવો અને વાસ્તવિક સ્થિતિ વચ્ચે હજુ સ્પષ્ટતા બાકી છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનું વૈશ્વિક મહત્વ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ Strait of Hormuz છે, જે પર્શિયન ખાડીને ઓમાનની ખાડી સાથે જોડે છે. વિશ્વના કુલ સમુદ્રી માર્ગે થતા ક્રૂડ ઓઈલ વેપારનો મોટો હિસ્સો અને LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ)નો નોંધપાત્ર ભાગ આ જ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. તેથી અહીં કોઈપણ પ્રકારની અસ્થિરતા વૈશ્વિક ઊર્જા બજારને સીધી અસર કરે છે. ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટા પ્રમાણમાં ખાડી દેશો પર નિર્ભર છે. તેથી જો હોર્મુઝમાં લાંબા ગાળાનો વિક્ષેપ સર્જાય, તો તેની અસર ભારતની આયાત કિંમત, પરિવહન ખર્ચ અને મોંઘવારી પર પડી શકે છે.
1. LPG સિલિન્ડર મોંઘા થઈ શકે
ભારત ઘરેલુ વપરાશ માટે જરૂરી LPGનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ આયાત કરે છે. જો ગેસ સપ્લાયમાં વિલંબ કે પરિવહન ખર્ચ વધે, તો સરકાર અને તેલ કંપનીઓ પર વધારાનો બોજો આવી શકે છે. પરિણામે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત પર દબાણ સર્જાઈ શકે છે.
ટ્રમ્પના જમાઈ સામે આલ્બેનિયામાં જનઆક્રોશ: હજારો લોકોએ રસ્તા પર ઉતરી કર્યું વિરોધ પ્રદર્શન, જાણો શું છે સમગ્ર વિવાદ
2. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને CNGના ભાવમાં વધારો
હોર્મુઝ સંબંધિત અનિશ્ચિતતા વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. જો પુરવઠા અંગેની ચિંતા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે, તો ભારત માટે કાચું તેલ મોંઘું પડી શકે છે. તેની સીધી અસર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને CNGના ભાવ પર પડી શકે છે. પરિવહનથી લઈને ઉદ્યોગો સુધી અનેક ક્ષેત્રો માટે આ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
3. દૂધ, શાકભાજી અને કરિયાણું
ભારતમાં મોટાભાગની ખાદ્ય વસ્તુઓ રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ દ્વારા પહોંચાડવામાં આવે છે. ડીઝલના ભાવ વધે તો ટ્રક ઓપરેટરોનો ખર્ચ વધે છે. પરિણામે દૂધ, શાકભાજી, ફળો અને અન્ય રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુઓના ભાવમાં ધીમે ધીમે વધારો થઈ શકે છે.
4. પેકેજ્ડ ફૂડ પર અસર
બિસ્કિટ, નૂડલ્સ, ચિપ્સ, ખાદ્ય તેલ અને અન્ય પેકેજ્ડ ફૂડ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનમાં પરિવહન ખર્ચ ઉપરાંત પેટ્રોકેમિકલ આધારિત પેકેજિંગનો પણ ઉપયોગ થાય છે. કાચા તેલના ભાવ વધે તો ઉત્પાદન ખર્ચ વધી શકે છે. ઘણી વખત કંપનીઓ સીધો ભાવ વધારવા કરતાં પેકેટનું વજન ઘટાડવાની વ્યૂહરચના પણ અપનાવે છે.
$100 મિલિયનના બેન્ક ફ્રોડ મામલે અમેરિકામાં ભારતીય મૂળના આરોપીની ધરપકડ: દોષિત સાબિત થશે તો 30 વર્ષની જેલ, જાણો કેવો કાંડ કર્યો
5. સાબુ, ડિટર્જન્ટ અને પર્સનલ કેર પ્રોડક્ટ્સ
સાબુ, ડિટર્જન્ટ, લિક્વિડ ક્લિનર અને અન્ય ઘણી ઘરવપરાશની વસ્તુઓમાં પેટ્રોકેમિકલ આધારિત ઘટકોનો ઉપયોગ થાય છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધે તો ઉત્પાદન ખર્ચ વધે છે અને તેની અસર અંતે ગ્રાહકો પર આવી શકે છે.
6. પ્લાસ્ટિકની વસ્તુઓ
બકેટ, સ્ટોરેજ બોક્સ, ટિફિન, પાણીની બોટલ અને અન્ય અનેક પ્લાસ્ટિક ઉત્પાદનો પેટ્રોલિયમ આધારિત કાચા માલમાંથી બને છે. પેટ્રોકેમિકલ્સ મોંઘા બનતા ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે, જેનાથી બજારમાં આ વસ્તુઓના ભાવ પણ વધી શકે છે.
7. મોબાઈલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ
મોબાઈલ ફોન, ટીવી, ફ્રિજ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનો પર અસર તરત જોવા ન મળે. જોકે વૈશ્વિક શિપિંગ ખર્ચ વધે અથવા સપ્લાય ચેનમાં વિક્ષેપ આવે તો આયાત આધારિત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ મોંઘી બની શકે છે. ઘણા ઇલેક્ટ્રોનિક ઉત્પાદનોમાં પ્લાસ્ટિક અને પેટ્રોકેમિકલ આધારિત ઘટકોનો ઉપયોગ થતો હોવાથી પરોક્ષ અસર પણ થઈ શકે છે.
ઓમાન નજીક અમેરિકી હુમલામાં 3 ભારતીયોના મોત: 24માંથી 21 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો બચાવાયા, ત્રણના મોતની પુષ્ટિ; ભારતે દર્શાવ્યું કડક વલણ
હાલની સ્થિતિ શું કહે છે?
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ ઈરાને હોર્મુઝ પર પ્રતિબંધાત્મક વલણ અપનાવ્યું છે, પરંતુ વ્યાપારી જહાજોની હિલચાલ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગઈ હોવાનું હજુ સુધી સર્વસંમતિથી પુષ્ટિ થયેલું નથી. કેટલાક જહાજો હજુ પણ અવરજવર કરી રહ્યા હોવાનું અમેરિકી સૈન્યનું કહેવું છે. તે છતાં ઊર્જા બજારોમાં અનિશ્ચિતતા યથાવત છે અને ભારત સહિતના ઘણા દેશો વૈકલ્પિક પુરવઠા વ્યવસ્થાઓ પર વિચાર કરી રહ્યા છે. જો આ તણાવ લાંબો સમય ચાલુ રહે અને પુરવઠા માર્ગો ખરેખર ખોરવાય, તો ભારત માટે ઈંધણ ખર્ચ, પરિવહન ખર્ચ અને મોંઘવારીનું દબાણ વધવાની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
