Gujarat : ગુજરાતના શિક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લાખો પરિવારો માટે ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. નવા નાણાંકીય વર્ષ (2026-27) ની શરૂઆત છતાં રાજ્યના અંદાજે 1 લાખ જેટલા પ્રાથમિક શિક્ષકોને હજુ સુધી પગાર મળ્યો નથી. રાજ્ય સરકાર તરફથી સમયસર 'ગ્રાન્ટ' રિલીઝ ન થવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે, જેનેહવે વહીવટી કાર્યક્ષમતા સામે અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.
પગાર વિના શિક્ષકો : શું છે આખી સમસ્યા?
સામાન્ય રીતે એપ્રિલ મહિનાથી નવા નાણાંકીય વર્ષની શરૂઆત સાથે જ સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ શાળાઓ માટે બજેટની ફાળવણી થતી હોય છે. જોકે, આ વર્ષે આ પ્રક્રિયામાં વહીવટી વિલંબ થતાં રાજ્યના હજારો પ્રાથમિક શિક્ષકોને માર્ચ મહિના પછીનો પગાર હજુ સુધી ચૂકવવામાં આવ્યો નથી. ખાસ કરીને ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ (Grant-in-aid) શાળાઓમાં સ્થિતિ વધુ કફોડી બની છે. શાળા સંચાલકોનું કહેવું છે કે, સરકાર તરફથી નાણાં ઉપલબ્ધ ન થતાં તેઓ શિક્ષકોને ચુકવણું કરી શકતા નથી.
આર્થિક ભીંસમાં શિક્ષકો : EMI અને ઘરખર્ચનો બોજ
પગારમાં વિલંબને કારણે શિક્ષકોના મધ્યમવર્ગીય પરિવારો પર સીધી અસર પડી રહી છે.
લોનના હપ્તા (EMI) : હોમ લોન કે પર્સનલ લોનના હપ્તા બાઉન્સ થવાનો ડર શિક્ષકોને સતાવી રહ્યો છે.
દૈનિક જરૂરિયાતો : દૂધ, કરિયાણું અને બાળકોની ફી ભરવા માટે પણ કેટલાક શિક્ષકોને લોન લેવી પડી રહી છે.
શિક્ષક સંગઠનોએ આ મામલે ઉગ્ર રજૂઆત કરતા જણાવ્યું છે કે, "શિક્ષકોને આર્થિક માનસિકતામાંથી મુક્ત રાખવા જરૂરી છે જેથી તેઓ શિક્ષણની ગુણવત્તા જાળવી શકે."
વિલંબ પાછળના સંભવિત કારણો
જોકે સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર કારણ જાહેર કરાયું નથી, પરંતુ સૂત્રોના મતે:
બજેટરી પ્રક્રિયા : નવા વર્ષના આરંભે નાણાકીય ફાઇલોની લાંબી વહીવટી પ્રક્રિયા.
સંકલનનો અભાવ : શિક્ષણ વિભાગ અને નાણાં વિભાગ વચ્ચેના સંકલનમાં ત્રુટી.
ટેકનિકલ ખામી : ઓનલાઈન પેમેન્ટ પોર્ટલ કે બજેટ એલોકેશન સોફ્ટવેરમાં ફેરફાર.
શિક્ષણની ગુણવત્તા પર અસરની ભીતિ
જ્યારે શિક્ષણ પ્રણાલીનો મુખ્ય આધાર એવા શિક્ષકો જ આર્થિક તણાવમાં હોય, ત્યારે તેની અસર વર્ગખંડમાં શિક્ષણના સ્તર પર પડવી સ્વાભાવિક છે. શિક્ષક સંગઠનોની માંગ છે કે, દર વર્ષે એપ્રિલમાં થતાં આ વિલંબને અટકાવવા માટે સરકાર દ્વારા કોઈ કાયમી 'ઓટોમેટિક ગ્રાન્ટ રિલીઝ' સિસ્ટમ બનાવવામાં આવે.
