ગુજરાતમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ (મહાનગરપાલિકા, નગરપાલિકા, જિલ્લા અને તાલુકા પંચાયત) માટેની પ્રક્રિયા રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ (State Election Commission) દ્વારા સંચાલિત થાય છે. વર્ષ 2026ની ચૂંટણીઓ માટેની પ્રક્રિયા અને સમયપત્રક જાહેર થઈ ચૂક્યા છે.
તબક્કાવાર સમજણ નીચે મુજબ છે:
1. વહીવટી પ્રક્રિયા અને જાહેરનામું
સૌ પ્રથમ, રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ દ્વારા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવે છે. જેવી જાહેરાત થાય, તરત જ સંબંધિત વિસ્તારોમાં આચારસંહિતા (Model Code of Conduct) લાગુ થઈ જાય છે.
જાહેરનામું પ્રસિદ્ધ થવું: સત્તાવાર રીતે ચૂંટણી પ્રક્રિયાની શરૂઆતનું ગેઝેટ બહાર પાડવામાં આવે છે. (2026 માટે આ તારીખ 6 એપ્રિલ છે).
2. ઉમેદવારી ફોર્મ ભરવાની પ્રક્રિયા
ચૂંટણી લડવા ઈચ્છતા ઉમેદવારોએ આ તબક્કે પોતાનું નામાંકન કરવાનું હોય છે.
ઉમેદવારી પત્રો ભરવા: નક્કી કરેલા ફોર્મમાં વિગતો ભરીને ચૂંટણી અધિકારી (RO) સમક્ષ જમા કરાવવાના હોય છે.
ફોર્મની ચકાસણી (Scrutiny): અધિકારીઓ ફોર્મમાં ભરેલી વિગતો અને લાયકાતની તપાસ કરે છે. જો કોઈ ખામી હોય તો ફોર્મ રદ થઈ શકે છે.
ઉમેદવારી ખેંચવી: જો કોઈ ઉમેદવાર નામ પાછું ખેંચવા માંગતા હોય, તો તેના માટે પણ ચોક્કસ સમય આપવામાં આવે છે.
3. પ્રચાર અને આચારસંહિતા
ફોર્મ ખેંચવાની છેલ્લી તારીખ બાદ અંતિમ ઉમેદવારોની યાદી જાહેર થાય છે. ત્યારબાદ ઉમેદવારોને પ્રચાર માટે સમય મળે છે. આ દરમિયાન સભાઓ, રેલીઓ અને ડોર-ટુ-ડોર પ્રચાર કરવામાં આવે છે, પરંતુ આચારસંહિતાના નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચો: જાણો શું છે આચારસંહિતા, જાહેરાતોથી લઈને રેલી સુધી શું કરી શકાય અને શું નહીં?
4. મતદાન (Polling)
આ સૌથી મહત્વનો તબક્કો છે. ગુજરાતમાં સામાન્ય રીતે EVM (Electronic Voting Machines) દ્વારા મતદાન થાય છે.
સમય: સવારે 7 થી સાંજે 6 વાગ્યા સુધી.
ઓળખ: મતદારે મત આપવા માટે મતદાર ઓળખપત્ર (Voter ID) અથવા માન્ય દસ્તાવેજ સાથે રાખવો પડે છે.
5. મતગણતરી અને પરિણામ
મતદાન પૂર્ણ થયાના એક કે બે દિવસ પછી મતગણતરી હાથ ધરવામાં આવે છે.
દરેક વોર્ડ કે બેઠક દીઠ મતોની ગણતરી થાય છે અને સૌથી વધુ મત મેળવનાર ઉમેદવારને વિજેતા જાહેર કરવામાં આવે છે.
વર્ષ 2026 માટેનું મહત્વનું સમયપત્રક (Schedule):
તબક્કો | તારીખ |
ચૂંટણી જાહેરનામું | 6 એપ્રિલ, 2026 |
ઉમેદવારી ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ | 11 એપ્રિલ, 2026 |
ફોર્મની ચકાસણી (Scrutiny) | 13 એપ્રિલ, 2026 |
ફોર્મ ખેંચવાની છેલ્લી તારીખ | 15 એપ્રિલ, 2026 |
મતદાનની તારીખ | 26 એપ્રિલ, 2026 |
મતગણતરી અને પરિણામ | 28 એપ્રિલ, 2026 |
તમને જણાવી દઈએ કે, આ વખતે 15 મહાનગરપાલિકાઓ (જેમાં નવી બનેલી 9 નગરપાલિકાઓનો સમાવેશ થાય છે), 84 નગરપાલિકાઓ, 34 જિલ્લા પંચાયતો અને 260 તાલુકા પંચાયતો માટે ચૂંટણી યોજાવાની છે. અનામતની નવી જોગવાઈ મુજબ OBC માટે 27% અનામત અમલી રહેશે.
