Ban on these OTT apps : ભારત સરકારના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે (MIB) ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર સ્વચ્છતા જાળવવાના હેતુથી આજે એક અત્યંત મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. ઓનલાઇન અશ્લીલતા અને પોર્નોગ્રાફિક સામગ્રી ફેલાવતી 5 લોકપ્રિય OTT એપ્લિકેશનો પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો છે. દેશના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અને ખાસ કરીને મહિલાઓ તથા બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત રાખવા માટે સરકારે આ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
પ્રતિબંધિત એપ્સની લિસ્ટ
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબી તપાસ બાદ જે 5 એપ્લિકેશનોને બ્લોક કરવાનો આદેશ અપાયો છે તેમાં MoodXVIP, Koyal Playpro, Digi Movieplex, Feel અને Jugnu સામેલ છે. આ તમામ એપ્સ હવે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર અને એપલ એપ સ્ટોર પરથી હટાવી દેવામાં આવી છે. એટલું જ નહીં, ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને પણ આ એપ્સના યુઆરએલ (URL) બ્લોક કરવા સૂચના અપાઈ છે.
કેમ લેવાયો આ નિર્ણય?
સરકારના મતે, આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર પ્રસારિત થતી ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝના દ્રશ્યો અત્યંત વાંધાજનક અને અશ્લીલ હતા. આ એપ્સ માત્ર સબ્સ્ક્રિપ્શન દ્વારા કમાણી કરવા માટે સમાજમાં નકારાત્મકતા અને વિકૃત કન્ટેન્ટ આપી રહી હતી. વારંવાર મળતી ફરિયાદો અને ચેતવણીઓ છતાં સુધારો ન જણાતા આખરે સરકારે તેમને બ્લોક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ક્યાં કાયદા હેઠળ થઈ કાર્યવાહી?
સરકારે આ કાર્યવાહી IT એક્ટ 2000 ની કલમ 67 અને 67A હેઠળ કરી છે. આ કાયદો ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી અશ્લીલ કન્ટેન્ટ ફેલાવવા પર મનાઈ ફરમાવે છે. આ ઉપરાંત, 'IT નિયમો 2021' (ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નું પાલન કરવામાં પણ આ એપ્સ નિષ્ફળ રહી હતી, જેના કારણે મંત્રાલયે આકરાં પગલાં ભર્યા છે.
અત્યાર સુધીમાં કુલ 30 એપ્સ બ્લોક
આ કોઈ પહેલી ઘટના નથી. વર્ષ 2025 માં પણ સરકારે અશ્લીલ કન્ટેન્ટ પીરસતી 25 જેટલી OTT એપ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, જેમાં ALTT, Ullu અને Desiflix જેવા જાણીતા નામો સામેલ હતા. હવે આ નવી 5 એપ્સ ઉમેરાતા કુલ આંકડો 30 પર પહોંચ્યો છે. સરકારનું આ વલણ સ્પષ્ટ કરે છે કે ડિજિટલ સ્પેસમાં સ્વતંત્રતાનો અર્થ અશ્લીલતા ફેલાવવાનો નથી.
ડિજિટલ સુરક્ષા માટેનો સંદેશ
નિષ્ણાતોના મતે, આવી એપ્સ યુવાનોની માનસિકતા પર ખરાબ અસર પાડે છે. સરકારના આ નિર્ણયથી એવા પ્લેટફોર્મ્સને ચેતવણી મળી છે જેઓ 'ક્રિએટિવિટી'ના બહાને મર્યાદા ઓળંગે છે. ભવિષ્યમાં પણ જો કોઈ પ્લેટફોર્મ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરશે, તો સરકાર તેના પર પણ ત્રાટકશે તે નક્કી છે.
