Gir Somnath News: ગીર સોમનાથ જિલ્લાના તાલાલા તાલુકાના જેપુર ગીર ગામમાં સિંહોના વસવાટની નજીક ઘન કચરાના નિકાલ માટે ડમ્પિંગ સાઇટ બનાવવાના નિર્ણયને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. ગ્રામ પંચાયત અને સ્થાનિક લોકોએ આ નિર્ણયનો કડક વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ગ્રામજનોનો આક્ષેપ છે કે જે સ્થળને ડમ્પિંગ સાઇટ તરીકે ફાળવવામાં આવ્યું છે તે વિસ્તાર એશિયાટિક સિંહો, દીપડા અને અન્ય વન્યજીવોની અવરજવર તેમજ વસવાટ માટે જાણીતો છે. આવી સ્થિતિમાં ત્યાં ઘન કચરાનો નિકાલ કરવાથી વન્યજીવોના અસ્તિત્વ અને સમગ્ર પર્યાવરણ પર ગંભીર અસર થઈ શકે છે. આ મુદ્દો ત્યારે વધુ ચર્ચામાં આવ્યો જ્યારે ડમ્પિંગ સાઇટ માટે ફાળવાયેલી જમીનની નજીક સિંહોની અવરજવર દર્શાવતા વીડિયો સામે આવ્યા. આ વીડિયોએ સ્થાનિક લોકોની ચિંતા વધુ વધારી છે. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે આ વિસ્તાર ગીરના સંવેદનશીલ ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ હોવાથી કોઈપણ વિકાસલક્ષી નિર્ણય લેતા પહેલાં વન્યજીવોની સુરક્ષા અને પર્યાવરણના હિતોને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
ગ્રામ પંચાયતનો તંત્ર સામે આક્ષેપ
જેપુર ગીર ગ્રામ પંચાયતના સરપંચ હીનાબેન બમરોટીયાએ આ સમગ્ર મામલે જિલ્લા કલેક્ટરને લેખિત રજૂઆત કરી છે. રજૂઆતમાં તેમણે જણાવ્યું છે કે ગ્રામ પંચાયતે અગાઉ પણ લેખિત અને મૌખિક રીતે આ સ્થળે ડમ્પિંગ સાઇટ ન બનાવવાની રજૂઆત કરી હતી, છતાં પંચાયતના વાંધાને અવગણીને જમીન ફાળવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. સરપંચના જણાવ્યા મુજબ, સ્થાનિક લોકોની લાગણી અને વન્યજીવોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં લીધા વિના લેવાયેલા આવા નિર્ણયથી ભવિષ્યમાં ગંભીર પર્યાવરણીય સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી આ નિર્ણય તાત્કાલિક રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
ગાઢ જંગલ અને વાગડીયો નદી નજીકનો વિસ્તાર
ગ્રામ પંચાયતના જણાવ્યા અનુસાર, ડમ્પિંગ સાઇટ માટે પસંદ કરાયેલ સ્થળ ગાઢ જંગલ વિસ્તારમાં આવેલું છે અને તેની નજીક વાગડીયો નદી પણ આવેલી છે. આ વિસ્તાર માત્ર સિંહો માટે જ નહીં પરંતુ દીપડા, શિયાળ, નીલગાય, હરણ અને અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે જો અહીં નિયમિત રીતે ઘન કચરો ઠાલવવામાં આવશે તો દુર્ગંધ, પ્રદૂષણ અને માનવ અવરજવર વધશે, જેના કારણે વન્યજીવોના કુદરતી રહેણાંક પર સીધી અસર પડશે. ઉપરાંત, કચરાના કારણે રખડતા પ્રાણીઓની સંખ્યા પણ વધી શકે છે, જે માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષનું કારણ બની શકે છે.
વન વિભાગની એનઓસી અંગે પણ સવાલ
આ સમગ્ર મામલે એક મહત્વનો મુદ્દો વન વિભાગની 'નો ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' (NOC)નો પણ સામે આવ્યો છે. ગ્રામ પંચાયતનો આક્ષેપ છે કે વન વિભાગની જરૂરી મંજૂરી મેળવ્યા વિના જ ડમ્પિંગ સાઇટ માટેની કાર્યવાહી આગળ વધારવામાં આવી રહી છે. જો આ આક્ષેપ સાચો સાબિત થાય તો સમગ્ર પ્રક્રિયા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થઈ શકે છે. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે ગીર જેવા સંવેદનશીલ વન વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારની કામગીરી શરૂ કરતાં પહેલાં પર્યાવરણીય નિયમો અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.
બેબીસિયા સંક્રમણ બાદ ફરી સુરક્ષાનો મુદ્દો ચર્ચામાં
તાજેતરમાં ગીરના સિંહોમાં બેબીસિયા સંક્રમણનો મુદ્દો ચર્ચામાં રહ્યો હતો. વન વિભાગે તે સમયે સિંહોના આરોગ્ય અને સંરક્ષણ માટે વિશેષ પગલાં લીધા હતા. હવે ફરી એક વખત સિંહોના રહેણાંક વિસ્તારની નજીક ડમ્પિંગ સાઇટ બનાવવાના મુદ્દે વન્યજીવોની સુરક્ષા અંગે ચર્ચા તેજ બની છે. સ્થાનિકોનું માનવું છે કે આવા વિસ્તારમાં ડમ્પિંગ સાઇટ ઉભી કરવાથી ભવિષ્યમાં અનેક પર્યાવરણીય પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.
નિર્ણય પર પુનર્વિચારની માંગ
ગ્રામ પંચાયત અને સ્થાનિક લોકોએ જિલ્લા તંત્રને ડમ્પિંગ સાઇટ માટેના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની માંગ કરી છે. સરપંચ હીનાબેન બમરોટીયાએ જણાવ્યું છે કે ગ્રામ પંચાયત ફરી એક વખત જિલ્લા કલેક્ટરને રજૂઆત કરીને આ સ્થળની પસંદગી રદ કરવાની માંગ કરશે. સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે વિકાસના કામો જરૂરી છે, પરંતુ તે વન્યજીવો અને પર્યાવરણની સુરક્ષાની કિંમત પર ન થવા જોઈએ. ગીર વિશ્વભરમાં એશિયાટિક સિંહોના એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન તરીકે ઓળખાય છે, તેથી અહીં લેવાતા દરેક નિર્ણયમાં પર્યાવરણીય સંતુલન જળવાઈ રહે તે અત્યંત જરૂરી છે.
હાલ સમગ્ર મામલે જિલ્લા તંત્ર તરફથી કોઈ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી. હવે ગ્રામ પંચાયતની રજૂઆત બાદ તંત્ર શું નિર્ણય લે છે અને ડમ્પિંગ સાઇટ અંગે શું કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે તેના પર સ્થાનિકો તેમજ વન્યજીવપ્રેમીઓની નજર મંડાયેલી છે.
