ભારતીય સેના હવે ટેકનોલોજી સાથે ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. દરેક ઇન્ફેન્ટ્રી બટાલિયનમાં હવે એક અશ્ની પ્લાટૂન તૈનાત કરવામાં આવી છે. ‘અશ્ની’નો અર્થ વીજળી છે, જેને દેવ ઇન્દ્રનું શસ્ત્ર માનવામાં આવે છે. આ પ્લાટૂનને ખાસ કરીને ડ્રોન ઓપરેશન માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.
ડ્રોન તાલીમનો વ્યાપ
સૂત્રો અનુસાર, હાલ દરેક ઓપરેશનલ યુનિટમાં આશરે 50% સૈનિકોને ડ્રોન તાલીમ આપવામાં આવી છે. 2027 સુધીમાં દરેક સૈનિકને ડ્રોન ઓપરેશનમાં નિષ્ણાત બનાવવાનો લક્ષ્ય છે.
દેખરેખ માટેના સૈનિકોને સર્વેલન્સ ડ્રોન ચલાવવાનું શીખવવામાં આવી રહ્યું છે.
હુમલાની જવાબદારી ધરાવતા જવાનોને હુમલાખોર ડ્રોન ચલાવવાની તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
સેનાના દરેક કમાન્ડ અને ફોર્મેશન પોતપોતાના તાલીમ મોડ્યુલ પર કામ કરી રહ્યા છે. મૂળભૂત તાલીમ યુનિટ સ્તરે અપાય છે, જ્યારે અદ્યતન તાલીમ માટે ખાસ નોડ્સ બનાવવામાં આવ્યા છે.
‘યુદ્ધ કૌશલ 3.0’માં પ્રથમ હાજરી
અશ્ની પ્લાટૂન પહેલીવાર તાજેતરમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં યોજાયેલી “યુદ્ધ કૌશલ 3.0” કવાયતમાં સામેલ થયું. કવાયત દરમિયાન બતાવવામાં આવ્યું કે પરંપરાગત યુદ્ધ અનુભવ સાથે આધુનિક ટેકનોલોજી જોડવાથી વર્તમાન અને ભવિષ્યના યુદ્ધોમાં મોટી સફળતા મળી શકે છે.
ભારતીય સેનાના ડ્રોનના પ્રકારો
ગયા ચાર વર્ષમાં ભારતીય સેનાએ અનેક પ્રકારના ડ્રોનનો સમાવેશ કર્યો છે:
FPV (First-Person View) ડ્રોન – સીધા હેડસેટ પર લાઈવ ઈમેજ મોકલતા હાઇ-સ્પીડ ડ્રોન.
સર્વેલન્સ કોપ્ટર અને નેનો ડ્રોન – નજીકની જાસૂસી માટે.
મિની UAV અને રિમોટલી પાયલોટેડ એરિયલ વ્હીકલ – વિશાળ વિસ્તારની દેખરેખ માટે.
ટેથર્ડ ડ્રોન – લાંબા સમય સુધી હવામાં રહી શકે છે.
લોજિસ્ટિક્સ ડ્રોન – પુરવઠો પહોંચાડવા માટે.
સ્વોર્મ ડ્રોન – બહુવિધ ડ્રોનનો એક ગ્રુપ, જેમાં મુખ્ય ડ્રોન બીજા ડ્રોનને કામ ફાળવે છે.
સેનાનો ઉદ્દેશ્ય
સેનાના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે નવા સાધનો આવતાં જ તાલીમ OEM (Original Equipment Manufacturer) દ્વારા આપવામાં આવે છે. સાથે જ સંબંધિત તાલીમ શાળાઓમાં પણ કોર્સ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય સેનાનો સ્પષ્ટ ધ્યેય છે – દરેક સૈનિકને હથિયાર સાથે ડ્રોન ચલાવવાની કુશળતા આપવી. જેમ ગનનો ઉપયોગ સામાન્ય છે, તેમ જ ભવિષ્યમાં ડ્રોન ચલાવવું પણ દરેક જવાન માટે ફરજીયાત કૌશલ્ય બનશે.
