કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ તેના 70 મિલિયનથી વધુ સભ્યોને મોટી રાહત આપી છે. હવે સભ્યો પોતાના ભવિષ્ય નિધિ બેલેન્સના 100% સુધી ઉપાડી શકશે.
આ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ (CBT)ની બેઠકમાં લેવામાં આવ્યો, જેની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રિય શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ કરી હતી. આ પગલાથી સભ્યોને તેમની નિવૃત્તિ બચત સાથે સમાધાન કર્યા વિના તાત્કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવી વધુ સરળ બનશે.
PF ઉપાડના નિયમો સરળ બનાવાયા
શ્રમ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે હવે સભ્યો તેમના PF બેલેન્સની સંપૂર્ણ પાત્ર રકમ ઉપાડી શકશે, જેમાં કર્મચારી અને નોકરીદાતાના બંને યોગદાનનો સમાવેશ થાય છે.
અગાઉ આંશિક ઉપાડ માટે 13 અલગ જટિલ જોગવાઈઓ હતી, જેને હવે માત્ર ત્રણ મુખ્ય શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે —
આવશ્યક જરૂરિયાતો (જેમ કે માંદગી, શિક્ષણ, લગ્ન)
રહેઠાણ સંબંધિત જરૂરિયાતો
ખાસ પરિસ્થિતિઓ
શિક્ષણ અને લગ્ન માટેની ઉપાડ મર્યાદા અનુક્રમે 10 અને 5 વખત રાખવામાં આવી છે.
ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં હવે ઉપાડ માટે કોઈ ખાસ કારણ આપવાની જરૂર રહેશે નહીં, જેના કારણે દાવા નકારવાની શક્યતા ઓછી થશે.
સેવા અવધિ ઘટાડી – હવે ફક્ત 12 મહિના પૂરતા
EPFO એ આંશિક ઉપાડ માટેની લઘુત્તમ સેવા અવધિ ઘટાડી 12 મહિના કરી છે.
આથી ઓછા સમય માટે નોકરીમાં રહેલા સભ્યોને પણ તેમની થાપણો ઍક્સેસ કરવાની સુવિધા મળશે.
સાથે જ EPFO એ સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે સભ્યો હંમેશા તેમના યોગદાનના ઓછામાં ઓછા 25% બેલેન્સ જાળવી રાખે, જેથી લાંબા ગાળે વ્યાજ અને ચક્રવૃદ્ધિ લાભોથી નિવૃત્તિ ભંડોળ મજબૂત બને.
ઉપાડ અને પેન્શન સમયગાળામાં પણ રાહત
પ્રોવિડન્ટ ફંડ (EPF) માટેના ફાઈનલ સેટલમેન્ટ પિરિયડને બે મહિના પરથી વધારી 12 મહિના કરવામાં આવ્યો છે.
તેવી જ રીતે અંતિમ પેન્શન ઉપાડનો સમયગાળો પણ બે મહિના પરથી વધારી 36 મહિના કરવામાં આવ્યો છે.
આ ઉદાર નિયમો સભ્યોને તેમની નિવૃત્તિ બચત જાળવી રાખીને તાત્કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની તક આપે છે.
વિશ્વાસ યોજના (Vishwas Scheme)ને લીલીઝંડી
CBTએ ‘વિશ્વાસ યોજના’ને મંજૂરી આપી છે, જેનો હેતુ વિલંબિત PF યોગદાન માટેના દંડમાં રાહત આપવાનો છે.
આ યોજનામાં દંડ દર મહિને માત્ર 1% સુધી મર્યાદિત રહેશે અને છ મહિના માટે અમલમાં રહેશે, જેને જરૂર પડે તો વધુ છ મહિના માટે લંબાવી શકાય છે.
આ યોજનાથી વિલંબિત યોગદાન કરનારા નોકરીદાતાઓને મોટી રાહત મળશે અને બાકી મુકદ્દમાનો ઉકેલ લાવવામાં મદદરૂપ થશે.
પેન્શનરો માટે ડિજિટલ સુવિધા
CBT બેઠકમાં ઇન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક સાથેના MoUને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ હેઠળ EPS-95 પેન્શનરો હવે પોતાના ઘરમાંથી જ ‘ડિજિટલ લાઇફ સર્ટિફિકેટ’ (DLC) જારી કરી શકશે.
આ પ્રમાણપત્રની ફી માત્ર ₹50 છે, જે EPFO દ્વારા ચૂકવવામાં આવશે.
આ પગલાથી પેન્શનરોને દર વર્ષે લાઇફ સર્ટિફિકેટ માટે બેંક અથવા ઓફિસ જવાની જરૂર રહેશે નહીં.
EPFO 3.0 ડિજિટલ પહેલ
EPFOએ પોતાના ડિજિટલ પરિવર્તન માટે EPFO 3.0 પહેલ શરૂ કરી છે.
આ હેઠળ PF સેવાઓને ક્લાઉડ અને API આધારિત કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે એકીકૃત કરવામાં આવશે.
આ પહેલનો હેતુ છે –
ઝડપી અને સ્વચાલિત દાવા片તાવટ
તાત્કાલિક ઉપાડ સુવિધા
બહુભાષી સ્વ-સેવા વિકલ્પો
પગાર આધારિત યોગદાનની સરળ વ્યવસ્થા
આ પહેલથી EPFOની સેવાઓ વધુ વપરાશકર્તા-મૈત્રીપૂર્ણ અને પારદર્શક બનશે.
EPF રિટર્ન ફાઇલ કરવાની તારીખ લંબાવવામાં આવી
નોકરીદાતાઓને રાહત આપતા EPFOએ સપ્ટેમ્બર 2025 માટે EPF રિટર્ન (ECR) ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ એક અઠવાડિયા લંબાવી 22 ઓક્ટોબર, 2025 કરી છે.
નવી ECR સિસ્ટમ અપનાવતી વખતે નોકરીદાતાઓને પડતી મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો છે.
હવે નોકરીદાતાઓને નવી સિસ્ટમ સમજીને યોગ્ય રીતે અમલમાં મૂકવા પૂરતો સમય મળશે.
EPFO રોકાણ અને પારદર્શિતામાં સુધારો
CBTએ આગામી પાંચ વર્ષ માટે ચાર ફંડ મેનેજરોની પસંદગીને પણ મંજૂરી આપી છે.
આ પગલાથી રોકાણોમાં વૈવિધ્ય આવશે અને સભ્યોના PF બચત પર વળતર વધશે.
શ્રમ મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ બેઠક દરમિયાન EPFOની નવી ડિજિટલ પહેલનું ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું અને જણાવ્યું કે,
“આ સુધારાઓ EPFO સભ્યોને વધુ નાણાકીય સુરક્ષા અને આધુનિક ડિજિટલ સેવાઓ પ્રદાન કરશે.”
