ધોલેરા ખાતે આવેલી ITI ધોલેરા એ દેશના સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન હાંસલ કર્યો છે. અહીં શરૂ કરાયેલા દેશના પ્રથમ UHP (Ultra High Purity) સેમિકન્ડક્ટર કોર્સની પ્રથમ બેચ સફળતાપૂર્વક પાસઆઉટ થઈ છે. ખાસ વાત એ છે કે સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે ક્લીનરૂમ આધારિત તાલીમ સુવિધા સાથે કાર્યરત થનાર આ દેશની પ્રથમ ITI ગણાઈ રહી છે.
ભારતમાં સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ અને હાઈ-ટેક ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રે વધતા રોકાણ વચ્ચે આ પહેલને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને ગુજરાતમાં વિકસતા ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિજન અને સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ માટે કુશળ માનવબળ તૈયાર કરવાના દૃષ્ટિકોણથી આ કોર્સને ગેમચેન્જર માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ટાટા અને ગુજરાત સરકારના સહયોગથી તાલીમ
આ વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમ ટાટા ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સ્કિલ્સ (TATA IIS) દ્વારા ગુજરાત સરકાર અને ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ના સહયોગથી ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગમાં જરૂરી અત્યંત ચોકસાઈ આધારિત ટેકનિકલ કુશળતા વિદ્યાર્થીઓમાં વિકસે તે માટે કોર્સ ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે.
ધોલેરાની ITI માં ઉભી કરવામાં આવેલી ક્લીનરૂમ તાલીમ સુવિધા વિદ્યાર્થીઓને વાસ્તવિક ઉદ્યોગ જેવી પરિસ્થિતિમાં તાલીમ આપે છે. સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ક્લીનરૂમ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે, કારણ કે માઇક્રોચિપ અને હાઈ-પ્રિસિઝન ઉપકરણો માટે ધૂળ અને અન્ય સૂક્ષ્મ કણો વિનાનું નિયંત્રિત વાતાવરણ જરૂરી હોય છે.
વિદ્યાર્થીઓને અપાઈ અદ્યતન ટેકનિકલ તાલીમ
તાલીમાર્થીઓને સેમિકન્ડક્ટર અને UHP સિસ્ટમ્સ સાથે જોડાયેલી વિવિધ આધુનિક પ્રક્રિયાઓમાં પ્રેક્ટિકલ તાલીમ આપવામાં આવી છે. તેમાં ક્લીનરૂમ પ્રોટોકોલ, પ્રિસિઝન ટ્યુબ તૈયારી, ઓર્બિટલ અને IR ફ્યુઝન વેલ્ડિંગ, લીક ટેસ્ટિંગ, ગુણવત્તા નિરીક્ષણ અને ડોક્યુમેન્ટેશન પ્રેક્ટિસ જેવી મહત્વપૂર્ણ ટેકનિકલ સ્કિલ્સનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવી વિશેષ તાલીમથી વિદ્યાર્થીઓ માત્ર ટેકનિકલ રીતે સક્ષમ નહીં બને, પરંતુ તેમને વૈશ્વિક ધોરણો મુજબની કાર્યપદ્ધતિઓનું પણ જ્ઞાન મળશે. જેના કારણે તેઓ ભારત તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે તૈયાર માનવબળ તરીકે ઉભરી શકે છે.
ધોલેરામાં જ રોજગારની તક
આ પહેલની સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે અહીં તાલીમ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓને ધોલેરામાં વિકસતા સેમિકન્ડક્ટર અને હાઈ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ ઉદ્યોગોમાં જ રોજગાર મળે તેવી વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. ગુજરાત સરકાર અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ વચ્ચેના સંકલનથી “ટ્રેનિંગ ટુ એમ્પ્લોયમેન્ટ” મોડલ વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
ધોલેરા હવે ભારતના મહત્વપૂર્ણ સેમિકન્ડક્ટર હબ તરીકે વિકસાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકાર બંને સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, ત્યારે કુશળ માનવબળની ઉપલબ્ધતા સૌથી મોટો આધારસ્તંભ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: બાવળા-ચાંગોદર રોડ પર કેમિકલ કંપનીમાં અચાનક લાગી આગ : ભીષણ આગને કારણે આખા વિસ્તારમાં મચી ગઇ દોડધામ
ભારતના સેમિકન્ડક્ટર વિઝન માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવા માટે મોટા પગલાં લઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગ વધારવા માટે સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રને વ્યૂહાત્મક મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં ધોલેરાની ITI દ્વારા શરૂ કરાયેલ UHP કોર્સ માત્ર ગુજરાત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ ક્ષેત્રે એક મોડેલ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. આગામી સમયમાં આવી તાલીમ વ્યવસ્થાઓ અન્ય રાજ્યોમાં પણ વિકસાવવામાં આવે તેવી શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
