શું વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો પર નિર્ણય લેવા માટે રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલ માટે કોઈ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવશે? એટલે કે, રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલે આ બિલો પર એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં નિર્ણય લેવો પડશે. હવે CJI BR ગવઈની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ 22 જુલાઈએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ મામલાની સુનાવણી કરશે. બેન્ચમાં જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ, જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ પીએસ નરસિંહા અને જસ્ટિસ અતુલ એસ ચાંદુરકરનો સમાવેશ થાય છે.
વાસ્તવમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે (SC) 8 એપ્રિલે કલમ 142 નો ઉપયોગ કરીને નિર્ણય આપ્યો હતો, જેમાં રાષ્ટ્રપતિ માટે સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલ દ્વારા રાષ્ટ્રપતિના વિચારણા માટે મૂકવામાં આવેલા બિલોને ત્રણ મહિનાની અંદર રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા મંજૂર કરવા પડશે. આ નિર્ણય જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલાની આગેવાની હેઠળની બે ન્યાયાધીશોની બેન્ચ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
આ બેન્ચે તમિલનાડુના રાજ્યપાલ આરએન રવિના 10 બિલોને રોકવાના નિર્ણયને રદ કર્યો હતો. કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલ બિલોને રોકવામાં ખોટો હતો. કોર્ટના આ નિર્ણયના પાંચ અઠવાડિયા પછી આ વાત પ્રકાશમાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટ ઈચ્છે છે કે રાષ્ટ્રપતિ બિલો પર ઝડપથી નિર્ણય લે.
આ પછી, રાષ્ટ્રપતિએ સુપ્રીમ કોર્ટને 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા
આ પછી, 15 મેના રોજ, રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ બંધારણની કલમ 143 નો ઉપયોગ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ 14 પ્રશ્નો મૂક્યા હતા. મુર્મુએ રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલની સત્તાઓ, ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ અને સમય મર્યાદા નક્કી કરવા જેવા મુદ્દાઓ પર સ્પષ્ટતા માંગી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે કલમ 143 માં, રાષ્ટ્રપતિને કોઈપણ ગંભીર મુદ્દા પર સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી અભિપ્રાય લેવાની સત્તા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રાષ્ટ્રપતિના 14 પ્રશ્નો
શું રાજ્યપાલ નિર્ણય લેતી વખતે મંત્રી પરિષદની સલાહથી બંધાયેલા છે?
જ્યારે કોઈ બિલ રાજ્યપાલ પાસે આવે છે, ત્યારે તેમની પાસે કયા બંધારણીય વિકલ્પો છે?
જ્યારે બંધારણમાં આવી કોઈ સમય મર્યાદા નથી, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ સમય મર્યાદા કેવી રીતે નક્કી કરી શકે છે?
શું રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયને પણ કોર્ટમાં પડકારી શકાય છે?
શું રાષ્ટ્રપતિ માટે સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી અભિપ્રાય લેવો ફરજિયાત છે?
શું રાજ્યપાલના નિર્ણયને કોર્ટમાં પડકારી શકાય છે?
શું સુપ્રીમ કોર્ટ કલમ ૧૪૨નો ઉપયોગ કરીને રાષ્ટ્રપતિ અથવા રાજ્યપાલના નિર્ણયને રદ કરી શકે છે?
શું કોર્ટ કાયદો અમલમાં આવે તે પહેલાં રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલ પર કોઈ આદેશ આપી શકે છે?
શું સુપ્રીમ કોર્ટ એવો કોઈ આદેશ કે નિર્દેશ આપી શકે છે જે વર્તમાન કાયદામાં હાજર નથી?
શું સુપ્રીમ કોર્ટ એકલા કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના વિવાદનો ઉકેલ લાવી શકે છે?
જો બંધારણમાં રાજ્યપાલ માટે કોઈ સમય મર્યાદા નથી, તો શું સર્વોચ્ચ અદાલત સમય મર્યાદા નક્કી કરી શકે છે?
શું કલમ ૩૬૧ રાજ્યપાલના નિર્ણયોની ન્યાયિક સમીક્ષાને સંપૂર્ણપણે રોકી શકે છે?
શું બંધારણ સાથે સંબંધિત કોઈ બાબતને સુપ્રીમ કોર્ટની બેંચને મોકલવી ફરજિયાત છે?
શું વિધાનસભા દ્વારા પસાર કરાયેલ કાયદો રાજ્યપાલની મંજૂરી વિના લાગુ કરી શકાય છે?
શું સુપ્રીમ કોર્ટ રાષ્ટ્રપતિના સંદર્ભનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કરી શકે છે?
કલમ ૧૪૩(૧) મુજબ, કોર્ટ માટે રાષ્ટ્રપતિના પ્રશ્નોના જવાબ આપવા ફરજિયાત નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે પહેલા ઓછામાં ઓછા બે વાર રાષ્ટ્રપતિના સંદર્ભોનો જવાબ આપ્યો નથી. ૧૯૯૩માં, તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ શંકર દયાળ શર્માએ સુપ્રીમ કોર્ટને પૂછ્યું હતું કે શું રામ જન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ જે વિસ્તારમાં બનેલી હતી તે વિસ્તારમાં કોઈ હિન્દુ મંદિર કે કોઈ હિન્દુ ધાર્મિક માળખું અસ્તિત્વમાં હતું? સુપ્રીમ કોર્ટે સર્વાનુમતે આનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કારણ કે આ વિવાદ પરનો સિવિલ દાવો પહેલાથી જ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ હતો.
