દેશની જાણીતી ઑનલાઈન સેવા આપતી કંપનીઓએ ગયા મહિને Consumer Affairs વિભાગને પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે તેઓ પોતાના પ્લેટફોર્મ પરથી ‘ડાર્ક પેટર્ન’ દૂર કરી ચૂક્યા છે. પરંતુ LocalCircles દ્વારા કરાયેલા તાજેતરના અભ્યાસે બતાવ્યું છે કે આ દાવા હકીકત સાથે મેળ ખાતા નથી. Flipkart, Myntra, MakeMyTrip, Cleartrip, BigBasket, Axelia, Netmeds, Tata 1mg, Zomato, Blinkit અને ixigo જેવી કંપનીઓ હજુ પણ ડ્રિપ પ્રાઈસિંગ જેવી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતી જોવા મળી છે, જેમાં શરૂઆતમાં ઓછી કિંમત બતાવાય છે અને ચૂકવણી પહેલાં વધારાના ચાર્જ ઉમેરવામાં આવે છે.
LocalCircles એ જણાવ્યું છે કે 26 પ્લેટફોર્મમાંથી 21 આજે પણ ગ્રાહકોના નિર્ણયને પ્રભાવિત કરવા માટે આ રીતો અપનાવી રહ્યા છે. સર્વેમાં 392 જિલ્લાઓમાં more than 2.5 lakh લોકોના પ્રતિસાદ અને AI આધારિત વિશ્લેષણનો સમાવેશ થાય છે. અભ્યાસમાં કુલ 300 થી વધુ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
અહેવાલ મુજબ કયા ક્ષેત્રોમાં સૌથી વધુ ડાર્ક પેટર્ન જોવા મળે છે તે પણ જાણવા મળ્યું છે.
જ્યાં 7 કે તેથી વધુ પ્રકારના ડાર્ક પેટર્ન મળે છે
ડિજિટલ લેન્ડિંગ
એડટેક
ઓનલાઈન બેંકિંગ
ઈ કોમર્સ
ઓટીટી
એપ ટેક્સી
ફૂડ ડિલિવરી
ક્વિક કોમર્સ
સોફ્ટવેર એપ્લિકેશન સેવાઓ
મેડિસિન અને હેલ્થકેર પ્લેટફોર્મ
ટ્રાવેલ ફ્લાઈટ અને ટ્રેન ટિકિટ બુકિંગ
મૂવી અથવા ઇવેન્ટ બુકિંગ
ઓનલાઈન પેમેન્ટ સેવા
ઓનલાઈન ગેમિંગ
રિયલ એસ્ટેટ સંબંધિત પ્લેટફોર્મ
વીમા
ફોરેક્સ
બ્રોડબેન્ડ સેવા
જોબ સર્ચ સાઇટ્સ
આ વિભાગોમાં ગ્રાહકોને કિંમતી વિગતો, રદ કરવાની નીતિ, અનાવશ્યક એડ-ઓન, સ્વચાલિત સબ્સ્ક્રિપ્શન અને અન્ય રીતે પ્રભાવિત કરવામાં આવે છે.
જ્યાં 4 થી 6 પ્રકારના ડાર્ક પેટર્ન જોવા મળે છે
ટ્રેન ટિકિટ બુકિંગ સેવા
મોબાઈલ ટેલિકોમ
વોઇસ આસિસ્ટન્ટ
ડાઇનિંગ સેવાઓ
સરકારી ડિજિટલ સેવાનો ઉપયોગ
હોમ હેલ્થકેર
ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર સેવા
ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ
વપરાયેલી કાર ખરીદી વેચાણ પ્લેટફોર્મ
પેથોલોજી લેબ્સ
ક્રિપ્ટોકરન્સી સેવા
ડેટિંગ અને મેટ્રિમોનિયલ એપ્સ
ઓનલાઈન જ્વેલરી પ્લેટફોર્મ
LocalCircles મુજબ ઘણા પ્લેટફોર્મ હજુ પણ ગ્રાહકોને નિર્ણય લેતી વખતે ગેરમાર્ગે દોરે છે, કિંમતો છુપાવે છે અથવા છેલ્લી પળે વધારાના ચાર્જ ઉમેરે છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ‘ડાર્ક પેટર્ન’ સામે પગલાં લેવાની જાહેરાત પછી પણ મોટાભાગની કંપનીઓએ પૂરતું પાલન કર્યું નથી તેવી સ્પષ્ટતા આ સર્વે દ્વારા સામે આવી છે.
