કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો માટે મોંઘવારી ભથ્થું (Dearness Allowance-DA) હંમેશા મહત્વનો વિષય રહ્યો છે. હવે એપ્રિલ 2026ના AICPI-IW (All India Consumer Price Index for Industrial Workers)ના તાજા આંકડાઓ જાહેર થયા બાદ જુલાઈ 2026 થી અમલમાં આવનારા આગામી ડીએ સુધારાને લઈને નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. હાલ ઉપલબ્ધ આંકડાઓના આધારે કર્મચારી સંગઠનો અને નિષ્ણાતો અંદાજ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે કેન્દ્ર સરકાર આગામી ડીએ સમીક્ષામાં 3 ટકા સુધીનો વધારો જાહેર કરી શકે છે.
જોકે અંતિમ નિર્ણય હજુ લેવામાં આવ્યો નથી અને મે તથા જૂન 2026 ના મોંઘવારીના આંકડાઓ જાહેર થવાના બાકી છે, તેમ છતાં અત્યાર સુધીના ટ્રેન્ડ કર્મચારીઓ માટે સકારાત્મક સંકેત આપી રહ્યા છે. જો આગામી બે મહિનામાં મોંઘવારીમાં કોઈ મોટો ઘટાડો નોંધાશે નહીં, તો ડીએમાં 3 ટકાના વધારાની સંભાવના વધુ મજબૂત બની શકે છે.
આ પણ વાંચો: શું સસ્તી થશે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ ટિકિટ? : જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં 27%નો મોટો ઘટાડો, જાણો શું અસર પડશે ભાડા પર?
એપ્રિલમાં AICPI-IW ઇન્ડેક્સમાં નોંધપાત્ર વધારો
શ્રમ બ્યુરો દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડાઓ અનુસાર એપ્રિલ 2026 દરમિયાન AICPI-IW ઇન્ડેક્સ વધીને 149.9 પર પહોંચી ગયો છે. માર્ચ 2026માં આ ઇન્ડેક્સ 149.1 હતો. એટલે કે એક જ મહિનામાં 0.8 પોઇન્ટનો વધારો નોંધાયો છે.
આ સાથે ઔદ્યોગિક શ્રમિકો માટેનો મોંઘવારી દર પણ 4.27 ટકાથી વધીને 4.46 ટકા થયો છે. આ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે કે બજારમાં ભાવવધારો હજુ યથાવત છે અને તેની સીધી અસર ડીએની ગણતરી પર પડે છે. કેન્દ્ર સરકાર કર્મચારીઓને મોંઘવારીના બોજમાંથી આંશિક રાહત આપવા માટે જ દર છ મહિને ડીએમાં સુધારો કરે છે.
જુલાઈ 2025થી એપ્રિલ 2026 સુધીના AICPI-IW આંકડાઓ સતત વધતી મોંઘવારી તરફ સંકેત આપે છે. મે 2025માં ઇન્ડેક્સ 144.0 હતો, જે એપ્રિલ 2026 સુધી વધીને 149.9 પર પહોંચ્યો છે. આ સમગ્ર સમયગાળાનો સરેરાશ ઇન્ડેક્સ 147.51 રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો: બેન્કિંગ નિયમોમાં આજથી ફેરફાર : HDFC બેન્કના ગ્રાહકો ખાસ ધ્યાન આપે, રોકડ જમા કરાવવાના ચાર્જિસ અને લિમિટ બદલાઈ
ડીએની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે ડીએ નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા ચોક્કસ સૂત્ર પર આધારિત છે. જુલાઈ 2026 ના ડીએ સુધારા માટે જુલાઈ 2025થી જૂન 2026 સુધીના 12 મહિનાના AICPI-IW ઇન્ડેક્સનો સરેરાશ લેવામાં આવશે. હાલમાં મે 2025 થી એપ્રિલ 2026 સુધી ઉપલબ્ધ 12 મહિનાના આંકડાઓના આધારે સરેરાશ 147.51 નોંધાયો છે.
આ સરેરાશના આધારે નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે ડીએનો દર 62.51 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. સામાન્ય રીતે સરકાર ડીએને નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરીને જાહેર કરે છે. એટલે આ દરને 63 ટકા તરીકે મંજૂરી મળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: UPI યુઝર્સ માટે આજથી મોટો નિયમ : 1 જૂનથી Google Pay અને PhonePe પર મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ફિંગરપ્રિન્ટ કે ફેસઆઈડી ફરજિયાત
હાલમાં 60% છે ડીએ
કેન્દ્ર સરકારે એપ્રિલ 2026માં જાન્યુઆરી 2026થી અસરકારક 2 ટકાના ડીએ વધારાની જાહેરાત કરી હતી. આ વધારા પછી કેન્દ્ર કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે મોંઘવારી ભથ્થું 60 ટકા પર પહોંચી ગયું હતું.
જો જુલાઈ 2026ની સમીક્ષામાં વધુ 3 ટકાનો વધારો મંજૂર થાય તો ડીએ 60 ટકાથી વધીને 63 ટકા થઈ જશે. આ વધારો કર્મચારીઓના માસિક પગાર અને પેન્શન બંનેમાં સીધી અસર કરશે.
ખાસ કરીને નીચલા અને મધ્યમ પગારધોરણના કર્મચારીઓ માટે આ વધારો મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે કારણ કે વધતી મોંઘવારી વચ્ચે ઘરખર્ચ, શિક્ષણ, આરોગ્ય અને દૈનિક જરૂરિયાતોના ખર્ચમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
આ પણ વાંચો:
કર્મચારીઓને કેટલો મળશે ફાયદો?
ઉદાહરણ તરીકે જો કોઈ લેવલ-5 નો કેન્દ્ર કર્મચારી 29,200 રૂપિયાના મૂળ પગાર પર કાર્યરત હોય, તો હાલમાં 60 ટકા ડીએના આધારે તેને દર મહિને 17,520 રૂપિયાનું મોંઘવારી ભથ્થું મળે છે.
જો ડીએ વધીને 63 ટકા થાય, તો તે જ કર્મચારીને દર મહિને 18,396 રૂપિયાનું ડીએ મળશે. એટલે કે દર મહિને આશરે 876 રૂપિયાનો વધારાનો લાભ મળશે. વાર્ષિક ધોરણે જોવામાં આવે તો આ વધારો 10,512 રૂપિયા જેટલો થાય છે.
ઉચ્ચ પગારધોરણ ધરાવતા અધિકારીઓ માટે આ લાભ વધુ મોટો બની શકે છે કારણ કે ડીએની ગણતરી મૂળ પગારના ટકાવારી આધારે કરવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: શું સસ્તી થશે આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ ટિકિટ? : જેટ ફ્યુઅલના ભાવમાં 27%નો મોટો ઘટાડો, જાણો શું અસર પડશે ભાડા પર?
હવે નજર મે અને જૂનના આંકડાઓ પર
જોકે હાલના આંકડાઓ કર્મચારીઓ માટે આશાજનક છે, પરંતુ અંતિમ ચિત્ર હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી. મે 2026 અને જૂન 2026ના AICPI-IW આંકડાઓ જાહેર થયા બાદ જ ડીએ વધારાનો અંદાજ વધુ ચોક્કસ રીતે લગાવી શકાશે.
જો આગામી બે મહિનામાં ઇન્ડેક્સમાં સતત વૃદ્ધિ રહે અથવા હાલનું સ્તર જળવાઈ રહે, તો 63 ટકા ડીએની શક્યતા મજબૂત બની શકે છે. બીજી તરફ જો મોંઘવારીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય તો વધારાની ટકાવારી પર અસર પડી શકે છે.
ફિલ્હાલ તાજેતરના મોંઘવારી આંકડાઓએ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સમાં નવી આશા જગાવી છે. હવે આગામી બે મહિનાના આંકડાઓ અને ત્યારબાદ કેન્દ્ર સરકારની સત્તાવાર જાહેરાત પર સૌની નજર ટકેલી છે.
