Gas Rules Update 2026: આજથી એટલે કે 1 જૂનથી એક જ સરનામાં પર LPG અને PNG બંને રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. સિલિન્ડર રિફિલિંગ માટેનો લોક-ઇન પીરિયડ વધી ગયો છે અને ડિલિવરી માટે OTP અનિવાર્ય કરી દેવામાં આવ્યો છે. LPG સંબંધિત કયા નિયમો બદલાયા છે, ચાલો જાણીએ.
દેશના રસોઈ ગેસ અને પાઇપલાઇન ગેસ (PNG) ગ્રાહકો માટે આજથી એક નવી ડિજિટલ અને કાનૂની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. કેન્દ્ર સરકારે 1 જૂન 2026થી 'વન ફેમિલી, વન કનેક્શન' (એક પરિવાર, એક કનેક્શન) ના નિયમને ખૂબ જ કડક બનાવી દીધો છે. હવે એક જ સરનામાં પર બે અલગ-અલગ ગેસ કનેક્શન (LPG અને PNG બંને) રાખવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
વાસ્તવમાં, દેશમાં PNG કનેક્શનનો વ્યાપ ઝડપથી વધવા છતાં લોકો જૂના LPG સિલિન્ડર પ્રત્યેનો મોહ છોડી રહ્યા નથી. આંકડાઓનું માનીએ તો, માર્ચ સુધીમાં રેકોર્ડ 6.5 લાખ નવા PNG કનેક્શન આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તેમ છતાં પાઇપલાઇન ગેસના વપરાશમાં 18% નો મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. સ્પષ્ટ છે કે લોકોએ કનેક્શન તો લઈ લીધું, પરંતુ તેઓ હજી પણ સિલિન્ડર જ રિફિલ કરાવી રહ્યા છે. આ જ વિસંગતતાને દૂર કરવા અને ઘરેલું સિલિન્ડરોની કાળાબજારી રોકવા માટે આજથી 4 મોટા ફેરફારો લાગુ થઈ ગયા છે.
1. નો ડ્યુઅલ કનેક્શન: એક સરનામું, માત્ર એક જ ગેસ વ્યવસ્થા
નવા નિયમો હેઠળ હવે એક જ ઘરમાં અથવા એક જ એડ્રેસ પ્રૂફ (સરનામાંના પુરાવા) પર માત્ર એક જ એક્ટિવ ગેસ કનેક્શન રાખવાની મંજૂરી મળશે. જે રહેણાંક વિસ્તારોમાં PNG ની પાઇપલાઇન પહોંચી ચૂકી છે અને ત્યાં કનેક્શન ચાલુ છે, તે પરિવારો હવે સાથે LPG સિલિન્ડર રાખી શકશે નહીં. તેલ કંપનીઓએ (OMCs) આવા 'ડબલ કનેક્શન' ધરાવતા ઘરોનું ડિજિટલ મેપિંગ અને ઓળખ શરૂ કરી દીધી છે. જો તમે સમયસર LPG કનેક્શન સરન્ડર નહીં કરો, તો તમારું સિલિન્ડર કનેક્શન ઓટોમેટિક કેન્સલ અથવા બ્લોક કરી દેવામાં આવશે.
2. LPG છોડનારાઓ માટે સેફ્ટી નેટ: મળશે ટ્રાન્સફર વાઉચર
જે ગ્રાહકો PNG અપનાવ્યા પછી પ્રામાણિકતાથી પોતાનું LPG કનેક્શન સરન્ડર કરશે, સરકાર તેમને એક વિશેષ ‘ટ્રાન્સફર વાઉચર’ (Transfer Voucher) આપશે. આ વાઉચરનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે જો ભવિષ્યમાં તમારી બદલી (ટ્રાન્સફર) કોઈ એવા શહેરમાં કે વિસ્તારમાં થાય છે જ્યાં PNG ની પાઇપલાઇન નથી, તો તમે આ જ વાઉચર બતાવીને કોઈ પણ વધારાની સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ કે દોડધામ વગર તમારું LPG કનેક્શન ફરીથી ચાલુ (Reactivate) કરાવી શકશો.
3. રિફિલિંગના નિયમોમાં કડકાઈ: વધી ગયો લોક-ઇન પીરિયડ
ગેસ સિલિન્ડરોની સંભવિત અછત અને સંગ્રહખોરી પર લગામ લગાવવા માટે બે સિલિન્ડરોના બુકિંગ વચ્ચેનો સમય (Lock-in Period) વધારી દેવામાં આવ્યો છે:
શહેરી ગ્રાહકો (Urban Users): હવે તમે એક સિલિન્ડર લીધા પછી આગામી 25 દિવસ પહેલાં બીજું સિલિન્ડર બુક કે રિફિલ કરાવી શકશો નહીં (પહેલાં આ સમય 21 દિવસનો હતો).
ગ્રામીણ ગ્રાહકો (Rural Users): ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે આ ફરજિયાત ગેપ વધારીને 45 દિવસનો કરી દેવામાં આવ્યો છે.
ગેસ ચોરી પર લગામ: ડિલિવરી માટે હવે 'OTP' થયો અનિવાર્ય
હવે તમારા ઘરે સિલિન્ડરની ડિલિવરી માત્ર કાગળની રસીદ જોઈને નહીં થાય. નકલી બુકિંગ અને વિતરકો (ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ) દ્વારા થતી ગેસ ચોરીને જડમૂળથી ખતમ કરવા માટે નવું 'ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ' (DAC) સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવી છે. ગેસ બુક કરાવતાની સાથે જ તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર એક OTP આવશે, જે સિલિન્ડર લેતી વખતે ડિલિવરી બોયને આપવો અનિવાર્ય રહેશે. OTP વેરિફિકેશન વિના ડિલિવરી કરવામાં આવશે નહીં.
