ભારતના સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ પોલિટિક્સના ઈતિહાસમાં ક્યારેય ન જોઈ હોય તેવી અભૂતપૂર્વ ઘટના સામે આવી છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર વિશ્વની સૌથી મોટી રાજકીય પાર્ટી ગણાતી ભાજપ (BJP) ને ફોલોવર્સની રેસમાં પછાડ્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ, અત્યંત લોકપ્રિય બનેલી વ્યંગાત્મક ઝુંબેશ 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' (CJP) નું સત્તાવાર એક્સ (જૂનું ટ્વિટર) એકાઉન્ટ ભારતમાં 'વિથહેલ્ડ' એટલે કે બ્લોક કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ કડક કાર્યવાહી બાદ દેશના કરોડો યુઝર્સ અને નેટીઝન્સમાં ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ (અભિવ્યક્તિની આઝાદી) ને લઈને ભારે આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે.
આ ઓનલાઇન કેમ્પેઈનની શરૂઆત 16મે ના રોજ થઈ હતી અને જોતજોતામાં તે ઈન્ટરનેટ પર એટલી વાયરલ થઈ ગઈ કે માત્ર થોડા જ દિવસોમાં ૬ લાખથી વધુ લોકોએ તેની વેબસાઈટ પર રજીસ્ટ્રેશન કરાવી લીધું હતું. આ એકાઉન્ટ બ્લોક થયું તે પહેલાં એક્સ પર તેના 1.65 લાખથી વધુ ફોલોવર્સ થઈ ચૂક્યા હતા. જો કે, રાહતની વાત એ છે કે આ ડિજિટલ પાર્ટીનું ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ હજુ પણ સક્રિય છે, જ્યાં તેના ફોલોવર્સની સંખ્યા જોઈને મોટી-મોટી રાજકીય પાર્ટીઓના હોશ ઉડી ગયા છે. આ સેટાયર પાર્ટીના ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ૧.૨૬ કરોડ (12.6 Million) ફોલોવર્સ છે, જે વિશ્વની સૌથી મોટી રાજકીય પાર્ટી ગણાતી ભાજપ (BJP) ના સત્તાવાર ઇન્સ્ટાગ્રામ ફોલોવર્સ (૮૭ લાખ) કરતાં પણ ઘણા વધારે છે.
આ સનસનાટીપૂર્ણ ડિજિટલ મૂવમેન્ટની શરૂઆત કરનાર 30 વર્ષીય સ્થાપક અભિજીત દીપકે આ એક્શનની પુષ્ટિ કરી છે. તેમણે બ્લોક થયેલા એકાઉન્ટનો સ્ક્રીનશોટ શેર કરતા કટાક્ષમાં લખ્યું કે, "જેમ અપેક્ષા હતી તેમ જ, કોકરોચ જનતા પાર્ટીના એકાઉન્ટને ભારતમાં પ્રતિબંધિત કરી દેવાયું છે." માત્ર ગણતરીના દિવસો પહેલાં એક સામાન્ય મીમ (Meme) અને મજાક તરીકે શરૂ થયેલી આ ઝુંબેશ આજે દેશના કરોડો ગ્લેમર અને Gen-Z યુવાનો માટે બેરોજગારી, પેપર લીક અને રાજકીય અવાજ ઉઠાવવાનું એક સત્તાવાર ડિજિટલ આંદોલન બની ચૂક્યું છે, જેણે દેશના મુખ્ય રાજકીય પક્ષોના હોશ ઉડાવી દીધા છે.
ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ભાજપને પછાડી વટાવી 1કરોડ (10 Million) નો આંકડો!
CJP નું એક્સ એકાઉન્ટ એવા સમયે બ્લોક કરાયું જ્યારે આ પેજે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર 1 કરોડ (10 Million) ફોલોવર્સથી વધુનો ઐતિહાસિક આંકડો પાર કરીને ભાજપના ઓફિશિયલ પેજ (જેના ૮૭ લાખ ફોલોવર્સ છે) ને પાછળ છોડી દીધું હતું. જો કે, કોંગ્રેસ હજુ પણ 1.3 કરોડ ફોલોવર્સ સાથે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આગળ છે, જ્યારે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) રેસમાં ઘણી પાછળ છે. કોકરોચ જનતા પાર્ટી પોતાની જાતને "યુવાનોની, યુવાનો દ્વારા અને યુવાનો માટેની રાજકીય ફ્રન્ટ" ગણાવે છે અને તેનો ઓફિશિયલ સ્લોગન છે: "સેક્યુલર, સોશિયલિસ્ટ, ડેમોક્રેટિક, લેઝી (આળસુ)".
ચીફ જસ્ટિસના એ એક નિવેદનથી સળગી ઉઠ્યો યુવાનોનો ગુસ્સો
આ અનોખી પાર્ટીનું નામ 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' રાખવા પાછળ દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત કનેક્શન છે. ગયા અઠવાડિયે એક કોર્ટ સુનાવણી દરમિયાન ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંતે કથિત રીતે દેશના કેટલાક બેરોજગાર યુવાનો અને ઓનલાઇન એક્ટિવિસ્ટોની સરખામણી 'વંદા' (કોકરોચ) અને 'પરજીવી' (Parasites) સાથે કરી હતી. આ ટિપ્પણીથી દેશભરના યુવાનોમાં ભારે ગુસ્સો ફેલાયો હતો. બોસ્ટન યુનિવર્સિટીના ગ્રેજ્યુએટ અને આમ આદમી પાર્ટીના પૂર્વ સોશિયલ મીડિયા કેમ્પેઈનર અભિજીત દીપકે આ નિવેદનને જ આંદોલનનું મુખ્ય હથિયાર બનાવ્યું. દીપકે જણાવ્યું કે, "આ નિવેદન વધુ આઘાતજનક એટલા માટે હતું કારણ કે તે બંધારણના રક્ષક એવા દેશના ચીફ જસ્ટિસ તરફથી આવ્યું હતું, જે આપણને અભિવ્યક્તિની આઝાદી આપે છે." જો કે, વિવાદ વણસતા ચીફ જસ્ટિસે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેમના નિવેદનને ખોટી રીતે રજૂ કરાયું છે અને તેઓ માત્ર નકલી ડિગ્રી ધારકો વિશે બોલ્યા હતા, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં તો સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનોની આ ક્રાંતિ ફેલાઈ ચૂકી હતી.
આ પણ વાંચો: શું 2029માં ચૂંટણી લડશે 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી'?: પાર્ટીના સ્થાપક અભિજીત દીપકેના સનસનાટીપૂર્ણ ખુલાસા
પ્રશાંત ભૂષણ અને મહુઆ મોઇત્રા જેવા દિગ્ગજો પણ આ રેસમાં જોડાયા!
આ માત્ર ડિજિટલ મજાક નથી રહી, પરંતુ દેશની મોટી હસ્તીઓ પણ આ કેમ્પેઈનમાં રસ દાખવી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના પ્રખ્યાત વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ, સામાજિક કાર્યકર્તા અંજલિ ભારદ્વાજ અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના ફાયરબ્રાન્ડ સાંસદ મહુઆ મોઇત્રા તેમજ કીર્તિ આઝાદ જેવા નેતાઓએ પણ આ કેમ્પેઈન સાથે જોડાઈને રમૂજમાં આ 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી'માં સામેલ થવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
માત્ર મીમ નથી પણ ગંભીર છે CJP નો મેનિફેસ્ટો (જાહેરનામું)
CJP એ પોતાના વ્યંગાત્મક અંદાજ વચ્ચે દેશના યુવાનો અને વિદ્યાર્થીઓની નસ પકડી લીધી છે. તાજેતરમાં થયેલા NEET પેપર લીક કાંડ અને દેશમાં પ્રવર્તતી ભયંકર બેરોજગારીને તેમણે કેન્દ્રબિંદુ બનાવ્યા છે. તેમના મેનિફેસ્ટોની મુખ્ય માંગણીઓ આ મુજબ છે:
ચીફ જસ્ટિસ નિવૃત્ત થયા બાદ તેમના રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા પર આજીવન પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે.
દેશના ચૂંટણી પંચ (Election Commission) ની જવાબદારી અને પારદર્શિતા વધારવામાં આવે.
સંસદ અને કેબિનેટની બેઠકોમાં મહિલાઓ માટે પચાસ ટકા (50%) અનામતની જોગવાઈ લાગુ કરવામાં આવે.
મીડિયા ઓનરશિપ અને યુવાનોના રોજગારના અધિકારોમાં કાયદાકીય સુધારા કરવામાં આવે.
અભિજીત દીપકે વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, આ કોઈ ટૂંકા ગાળાનો ટ્રેન્ડ નથી, પરંતુ ભારતના યુવાનોની અંદર ભરેલા આક્રોશનું જીવતું જાગતું પ્રતિબિંબ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ કોકરોચ જનતા પાર્ટી ભવિષ્યમાં એક સત્તાવાર રાજકીય પક્ષ બને છે કે માત્ર ઇન્ટરનેટ આધારિત ડિજિટલ પ્રોટેસ્ટ બનીને રહી જાય છે, પરંતુ તેના એક્સ એકાઉન્ટ બ્લોક થવાની ઘટનાએ રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે તે હકીકત છે.
