China Gold Buying : વિશ્વભરમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે, પરંતુ આ દરમિયાન ચીન એક અલગ જ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. ચીનની કેન્દ્રીય બેંક પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇના (PBOC) સતત સોનાની ખરીદી વધારી રહી છે અને મે 2026 દરમિયાન પણ તેણે પોતાના સોનાના ભંડારમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, આ સતત 19મો મહિનો છે જ્યારે ચીને સોનાની ખરીદી કરી છે. રવિવારે જાહેર કરાયેલા ડેટા અનુસાર, મે મહિનામાં પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇનાએ આશરે 3.20 લાખ ટ્રોય ઔંસ સોનું ખરીદ્યું હતું. તેના પરિણામે ચીનના સત્તાવાર સોનાના ભંડારમાં વધારો થઈને 74.96 મિલિયન ટ્રોય ઔંસ થયો છે, જે એપ્રિલના 74.64 મિલિયન ઔંસની સરખામણીએ વધુ છે. બજાર નિરીક્ષકોના જણાવ્યા મુજબ ડિસેમ્બર 2024 પછીનો આ સૌથી મોટો માસિક વધારો છે.
2015 પછીનો સૌથી લાંબો ખરીદીનો સિલસિલો
ચીને નવેમ્બર 2024 પછીથી લગભગ સતત દર મહિને સોનાની ખરીદી જાળવી રાખી છે. મે 2026ની ખરીદી સાથે આ સિલસિલો 19મા મહિને પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા એક દાયકાથી વધુ સમયગાળામાં સૌથી લાંબા સતત ખરીદી અભિયાનમાંનું એક ગણાય છે. વિશ્વ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના ડેટા અનુસાર, એપ્રિલ 2026માં પણ ચીને 8 ટન જેટલું સોનું ઉમેર્યું હતું, જે ડિસેમ્બર 2024 પછીની સૌથી મોટી ખરીદી હતી. આ દર્શાવે છે કે ચીન માત્ર ટૂંકા ગાળાના ભાવને ધ્યાનમાં રાખીને નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાની રિઝર્વ મેનેજમેન્ટ વ્યૂહરચના હેઠળ આગળ વધી રહ્યું છે.
2026માં દુનિયાભરમાં કુદરતી આફતોનો તાંડવ!: શું બાબા વેંગાની ભવિષ્યવાણી સાચી પડી રહી છે?
ચીન શા માટે સોનું ભેગું કરી રહ્યું છે?
વિશ્લેષકોના મતે ચીનની સોનાની ખરીદી પાછળનું સૌથી મોટું કારણ તેની વિદેશી મુદ્રા અનામતમાં વૈવિધ્યતા લાવવાનું છે. વૈશ્વિક વેપાર અને નાણાકીય વ્યવસ્થામાં અમેરિકન ડોલરનું પ્રભુત્વ હોવા છતાં, ચીન છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ડોલર આધારિત સંપત્તિઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. સોનું પરંપરાગત રીતે સુરક્ષિત સંપત્તિ (Safe Haven Asset) માનવામાં આવે છે. ભૂરાજકીય તણાવ, વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, પ્રતિબંધોનો જોખમ અથવા ચલણના મૂલ્યમાં ઘટાડા જેવી પરિસ્થિતિઓમાં સોનાને વધુ વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે. તેથી ચીન સહિત અનેક કેન્દ્રીય બેંકો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોનાના ભંડારમાં વધારો કરી રહી છે. ચીનના કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે દેશના કુલ આંતરરાષ્ટ્રીય અનામતમાં સોનાનો હિસ્સો હજુ પણ ઘણા વિકસિત દેશોની સરખામણીએ ઓછો છે. તેથી આગામી મહિનાઓમાં પણ સોનાની ખરીદી ચાલુ રહેવાની સંભાવના નકારી શકાય નહીં.
સોનાના ભાવ પર દબાણ છતાં ખરીદી ચાલુ
રસપ્રદ બાબત એ છે કે ચીન આ ખરીદી એવા સમયે કરી રહ્યું છે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં દબાણ જોવા મળ્યું છે. વૈશ્વિક વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા, ડોલરની મજબૂતી અને ભૂરાજકીય ઘટનાઓના પ્રભાવને કારણે સોનાના ભાવમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહ્યો છે. તેમ છતાં ચીને ભાવના ટૂંકાગાળાના ફેરફારોને અવગણીને લાંબા ગાળાની દૃષ્ટિ અપનાવી છે. બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે કેન્દ્રીય બેંકોની સતત ખરીદી સોનાના વૈશ્વિક ભાવને આધાર આપતા મહત્વના પરિબળોમાંથી એક બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ચીન જેવી મોટી અર્થવ્યવસ્થાની ખરીદી બજારમાં વિશ્વાસ વધારતી હોય છે.
બાઇક, ઊંટ, સિંહ અને ચાંદ પર ટ્રમ્પના આંટાફેરા: પોતાને ભગવાન ગણાવી ટ્રમ્પે બનાવ્યો AI વીડિયો
વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં પણ વધારો
સોનાના ભંડાર ઉપરાંત ચીનના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. સત્તાવાર આંકડા મુજબ, મે મહિનાના અંત સુધીમાં ચીનનું ફોરેક્સ રિઝર્વ 31.7 અબજ ડોલર વધીને 3.4422 ટ્રિલિયન ડોલર થયું છે, જે 2015 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. આ વધારો મજબૂત અમેરિકન ડોલર અને વૈશ્વિક સંપત્તિના ભાવમાં વૃદ્ધિના કારણે નોંધાયો હોવાનું ચીની સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું છે. વધતું ફોરેક્સ રિઝર્વ અને સતત વધતો સોનાનો ભંડાર ચીનની નાણાકીય સ્થિરતા અને ભવિષ્યની આર્થિક સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો તરીકે જોવામાં આવે છે.
આગળ શું?
ચીનની સતત સોનાની ખરીદી માત્ર એક રોકાણનો નિર્ણય નથી, પરંતુ વૈશ્વિક નાણાકીય વ્યવસ્થામાં પોતાનું સ્થાન વધુ મજબૂત બનાવવાની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ડોલર કેન્દ્રિત અનામત માળખામાં વૈવિધ્યતા લાવવી, ભૂરાજકીય જોખમ સામે રક્ષણ મેળવવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત કરવી - આ ત્રણેય હેતુઓ ચીનના ‘ગોલ્ડ ગેમ’ પાછળના મુખ્ય કારણો તરીકે સામે આવી રહ્યા છે.
