વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ચેનાબ બ્રિજ સહિત અનેક પ્રોજેક્ટ્સ દેશને સમર્પિત કર્યો છે. લગભગ 46 હજાર કરોડ રૂપિયાના આ પ્રોજેક્ટ્સમાં વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ્વે બ્રિજ ચેનાબ બ્રિજ, ભારતનો પહેલો કેબલ-સ્ટે રેલ બ્રિજ અંજી બ્રિજ અને ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંક (USBRL) પ્રોજેક્ટનો સમાવેશ થાય છે. પીએમ જમ્મુ-શ્રીનગર રેલ્વે લાઇનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે, જે દેશ માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે. તેઓ શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવી કટરાથી શ્રીનગર સુધીની બે વંદે ભારત ટ્રેનોને પણ લીલી ઝંડી આપી, જે આ ક્ષેત્રમાં રેલ કનેક્ટિવિટીને વધુ મજબૂત બનાવશે. પરંતુ ચાલો આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટના વ્યૂહાત્મક પાસાની વાત કરીએ, જે ચોક્કસપણે પાકિસ્તાન અને ચીન માટે તણાવનું કારણ બનશે. વાસ્તવમાં, આખી વાત હિમાલય ક્ષેત્ર પીર પંજાલ રેન્જની આસપાસ છે, જેને મોદીનો ચેનાબ ચક્રવ્યૂહ કહેવામાં આવી રહ્યો છે. આ પુલ 250 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવનનો સામનો કરશે
💠The architectural marvel Chenab Rail Bridge, situated at a height of 359 meters above the river, is the world's highest railway arch bridge. It is a 1,315-metre-long steel arch bridge engineered to withstand seismic and wind conditions
— PIB India (@PIB_India) June 5, 2025
💠A key impact of the bridge will be in… pic.twitter.com/V88ztShF8g
જમ્મુ સ્ટેશન પર ચાલી રહેલા કામને કારણે, વંદે ભારત ટ્રેનો હાલમાં કટરાથી શ્રીનગર સુધી દોડશે, પરંતુ સપ્ટેમ્બર 2025થી, આ ટ્રેનો જમ્મુથી શ્રીનગર સુધીના સમગ્ર રૂટ પર દોડશે. આ રેલ પ્રોજેક્ટમાં ચેનાબ બ્રિજ અને અંજી બ્રિજનો સમાવેશ થાય છે, જે આધુનિક એન્જિનિયરિંગ અને ડિઝાઇનના પ્રતીકો છે. ચેનાબ બ્રિજ વિશ્વનો સૌથી ઊંચો રેલ કમાન પુલ છે, જે સિસ્મિક ઝોન પાંચમાં સ્થિત છે. આ પુલ બે પર્વતો વચ્ચે બનાવવામાં આવ્યો છે, જ્યાં ભારે પવનને કારણે પવન ટનલની ઘટના જોવા મળે છે. આ પડકારને ધ્યાનમાં રાખીને, પુલને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે કે તે 260 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવનનો સામનો કરી શકે.
આ પુલોના નિર્માણથી શું થશે, અહીં જાણો
ચેનાબ બ્રિજની ઊંચાઈ 359 મીટર છે, જે એફિલ ટાવર અને કુતુબ મિનાર કરતા વધુ છે. આ પુલ 1,315 મીટર લાંબો સ્ટીલ કમાન પુલ છે. તે એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે કે તે ભૂકંપ અને ભારે પવનનો સામનો કરી શકે. કાશ્મીર ખીણ હવે રેલ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલ હશે. તે 272 કિમી લાંબા ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંકનો ભાગ હશે. આ પુલ જમ્મુ અને કાશ્મીરના રિયાસી જિલ્લામાં બનેલો છે. આ વિસ્તાર ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. અહીં ઘણી ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય, ભૂકંપ અને હવામાન સંબંધિત સમસ્યાઓ હતી. પરંતુ, પુલ બનાવવાનું કામ બંધ ન થયું.
भारत के वर्ल्ड क्लास इंजीनियरिंग मार्वेल्स! #ChenabBridge #AnjiBridge pic.twitter.com/NraNws4d13
— Ministry of Railways (@RailMinIndia) June 5, 2025
પીર પંજાલ પાસ શું છે, જે પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓનો દરવાજો છે
પીર પંજાલ પાસ (જેને પીર કી ગલી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) હિમાલયનો વિસ્તરણ છે. તે કાશ્મીર ખીણને મુઘલ રોડ દ્વારા રાજૌરી અને પૂંચ સાથે જોડે છે. તે 3,490 મીટર (11,450 ફૂટ) પર મુઘલ રોડનું સૌથી ઊંચું બિંદુ છે અને કાશ્મીર ખીણના દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં સ્થિત છે. કાશ્મીર ખીણમાં પાસની સૌથી નજીકનું શહેર શોપિયાન છે. પહેલગામ હુમલો થયો તેની બાજુમાં આવેલા બૈસરન ખીણના જંગલો પણ પીર પંજાલ સાથે જોડાયેલા છે.
ISI દ્વારા તાલીમ પામેલા આતંકવાદીઓ પીર પંજાલ પાસથી આવે છે
આ પુલના નિર્માણથી પીર પંજાલ ક્ષેત્રમાં પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર એજન્સી ISI અને લશ્કર અને જૈશ-એ-મોહમ્મદના આતંકવાદીઓનું નેટવર્ક તૂટી જશે. આ આતંકવાદીઓ આ પાસથી કાશ્મીર ખીણમાં પ્રવેશતા હતા. પહેલગામ હુમલા પછી, આતંકવાદીઓ આ શ્રેણીના જંગલોમાં ભાગી ગયા હતા. આવી સ્થિતિમાં, હવે આ શક્ય બનશે નહીં. આ પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ જનરલ અસીમ મુનીર માટે પણ તણાવનું કારણ બનશે, જેઓ કહે છે કે હિન્દુઓ અને મુસ્લિમો અલગ છે.
सपने नहीं, हकीकत बुनते हैं… pic.twitter.com/5WtFQrpAYC
— Ashwini Vaishnaw (@AshwiniVaishnaw) June 6, 2025
ચેનાબ પુલ બનાવવામાં IIT અને DRDOનો હાથ
ચેનાબ પુલ ભારતની તકનીકી ક્ષમતા દર્શાવે છે. IIT અને DRDO જેવી મોટી સંસ્થાઓએ તેને બનાવવામાં મદદ કરી છે. તેમાં નવી અને અસરકારક બાંધકામ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુલ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં રેલ કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો કરશે. આ આર્થિક વિકાસ, પર્યટન અને સામાજિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે. આ પુલમાં 467 મીટરની મુખ્ય સ્ટીલ કમાન છે. તે તેના પ્રકારની સૌથી લાંબી કમાન છે. પુલ ઉચ્ચ-શક્તિવાળા સ્ટીલ અને નવી કેબલ-ક્રેન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. આ પુલ 120 વર્ષ સુધી ચાલવા માટે રચાયેલ છે.
