બલૂચ નેતા મીર યાર બલૂચે પાકિસ્તાનમાં પ્રાકૃતિક સંસાધનો અંગેના દાવાઓ પર કડક વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે આ વિસ્તારમાં આવેલા વિશાળ તેલ અને ખનિજ ભંડારો ખરેખર 'રિપબ્લિક ઓફ બલૂચિસ્તાન'ના છે, નહીં કે પાકિસ્તાનના. આ નિવેદનમાં તેમણે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના વહીવટને પાકિસ્તાનની સેના, ખાસ કરીને સેના પ્રમુખ જનરલ આસિમ મુનીર દ્વારા 'સંપૂર્ણ રીતે ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા' હોવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. આ લેખમાં આ મુદ્દાની વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
ટ્રમ્પનો દાવો અને બલૂચ નેતાનો વિરોધ
ગુરુવારે ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને પાકિસ્તાને એક કરાર કર્યો છે, જે અંતર્ગત તેઓ પાકિસ્તાનમાં 'વિશાળ તેલ ભંડારો'નો સંયુક્ત રીતે વિકાસ કરશે. ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું હતું કે 'એક દિવસ પાકિસ્તાન ભારતને તેલ વેચી શકે છે.' જોકે, આ ઘોષણાના થોડા કલાકો પહેલાં જ ટ્રમ્પે ભારત પર 25% ટેરિફ લગાવવાની અને અન્ય દંડાત્મક કરવેરાની વાત પણ કરી હતી.
આ દાવાને બલૂચ નેતા મીર યાર બલૂચે 'મોટી ગેરમાર્ગે દોરનારી ભૂલ' ગણાવી. તેમણે એક્સ પર પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું કે આ તેલ અને ખનિજ ભંડારો પંજાબમાં નહીં, પરંતુ બલૂચિસ્તાનમાં આવેલા છે અને તેનો પાકિસ્તાન સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તેમણે લખ્યું, "તમારું એવું માનવું સાચું છે કે આ વિસ્તારમાં વિશાળ તેલ અને ખનિજ ભંડારો છે, પરંતુ તમને એ જણાવવું જરૂરી છે કે પાકિસ્તાનની સેના, ખાસ કરીને જનરલ આસિમ મુનીર અને તેમની રાજદ્વારી મશીનરીએ તમને ગંભીર રીતે ગેરમાર્ગે દોર્યા છે. તેલ, પ્રાકૃતિક ગેસ, તાંબુ, લિથિયમ, યુરેનિયમ અને રેર અર્થ મિનરલ્સ જેવા ખનિજ ભંડારો પંજાબમાં નહીં, બલૂચિસ્તાનમાં છે, અને આ વિસ્તાર પાકિસ્તાનનો નથી, પરંતુ રિપબ્લિક ઓફ બલૂચિસ્તાન છે, જેના પર પાકિસ્તાને 1948માં ગેરકાયદેસર કબજો કર્યો હતો."
પાકિસ્તાન પર આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ
મીર યાર બલૂચે પાકિસ્તાનને આતંકવાદને આશ્રય આપનાર દેશ ગણાવ્યો અને તેના સૈન્ય નેતૃત્વની નિયત પર સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે ટ્રમ્પને ચેતવણી આપી કે પાકિસ્તાનની સેના અને તેની ગુપ્તચર એજન્સી ISI, જેને તેમણે 'આતંકવાદી સંગઠનોનું રક્ષક' ગણાવી, બલૂચિસ્તાનની ખનિજ સંપત્તિનો ઉપયોગ આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરશે. આવું થવું વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો બની શકે છે.
તેમણે જણાવ્યું, "પાકિસ્તાનની સેના અને તેની એજન્સી ISIને બલૂચિસ્તાનના ટ્રિલિયન ડોલરની કિંમતના સંસાધનોની પહોંચ આપવી એ એક વ્યૂહાત્મક ભૂલ હશે. આનાથી ISIની નાણાકીય અને ઓપરેશનલ ક્ષમતા વધશે, અને તે વિશ્વભરમાં આતંકવાદી નેટવર્ક ફેલાવી શકે છે, જેનાથી 9/11 જેવા હુમલાઓનું પુનરાવર્તન થવાની શક્યતા પણ વધી જશે."
બલૂચ જનતાને લાભ નહીં, ફક્ત અસ્થિરતા
બલૂચ નેતાએ એમ પણ કહ્યું કે આ સંસાધનોનો લાભ બલૂચ જનતાને નહીં મળે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ ભારત અને ઇઝરાયેલ વિરુદ્ધ જેહાદી પ્રવૃત્તિઓને વેગ આપવા માટે થશે. આનાથી દક્ષિણ એશિયા અને સમગ્ર વિશ્વમાં અસ્થિરતા વધશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે આ સંસાધનોનો દુરુપયોગ પાકિસ્તાન દ્વારા આતંકવાદી ગતિવિધિઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવા માટે થઈ શકે છે, જે વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષા માટે જોખમરૂપ બની શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પહોંચ્યો બલૂચિસ્તાનનો સંર્ઘષ
મીર યાર બલૂચે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય, ખાસ કરીને અમેરિકાને અપીલ કરી કે તેઓ બલૂચ જનતાની સ્વતંત્રતા અને તેમના સંસાધનો પરના અધિકારની વાજબી માંગને સ્વીકારે. તેમણે કહ્યું, "અમે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય, ખાસ કરીને અમેરિકાને અપીલ કરીએ છીએ કે તેઓ આ સત્યોને સમજે અને બલૂચ લોકોની આઝાદી અને તેમની જમીન તથા સંપત્તિ પર નિયંત્રણ માટે ચાલી રહેલી લડાઈને ટેકો આપે."
બલૂચિસ્તાનનો ઈતિહાસ અને વિવાદ
બલૂચિસ્તાન એક એવો વિસ્તાર છે જેના પર પાકિસ્તાને 1948માં કથિત રીતે ગેરકાયદેસર કબજો કર્યો હોવાનો દાવો બલૂચ નેતાઓ કરે છે. આ વિસ્તાર પ્રાકૃતિક સંસાધનોની દૃષ્ટિએ અત્યંત સમૃદ્ધ છે, જેમાં તેલ, ગેસ, તાંબુ, લિથિયમ અને યુરેનિયમ જેવા મૂલ્યવાન ખનિજોનો સમાવેશ થાય છે. બલૂચ નેતાઓનું માનવું છે કે આ સંસાધનો પર તેમનો વ્યાજબી અધિકાર છે અને પાકિસ્તાન તેનો દુરુપયોગ કરી રહ્યું છે.
મીર યાર બલૂચનું આ નિવેદન બલૂચિસ્તાનના સંસાધનો અને તેની આઝાદીની લડાઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉજાગર કરે છે. તેમણે ટ્રમ્પના દાવાને પડકારીને બલૂચિસ્તાનના લોકોના હક્કોની વાત મજબૂતીથી રજૂ કરી છે. આ ઘટના દક્ષિણ એશિયામાં રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક ગતિશીલતાને પ્રકાશિત કરે છે, જ્યાં સંસાધનો અને સત્તાની લડાઈ મોટો મુદ્દો બની રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ મુદ્દે શું વલણ અપનાવે છે, તે આગામી સમયમાં જોવું રસપ્રદ રહેશે.
