વૈશ્વિક સ્તરે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે ભારતની શક્તિ સતત વધી રહી છે અને તેનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ Apple કંપનીના આંકડાઓ પરથી જોવા મળે છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં ભારતમાં iPhoneના મેન્યુફેક્ચરિંગમાં 53 ટકા જેટલો જંગી વધારો નોંધાયો છે. આ પ્રગતિના કારણે હવે સ્થિતિ એવી સર્જાઈ છે કે દુનિયામાં વેચાતા દર 4 iPhoneમાંથી 1 ફોન ભારતમાં જ અસેમ્બલ કરવામાં આવી રહ્યો છે. કંપનીએ જે રીતે ભારતમાં રોકાણ વધાર્યું છે તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આગામી સમયમાં ભારત સ્માર્ટફોન ઉત્પાદનનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બની જશે.
ચીનથી અંતર રાખવાની વ્યૂહરચના
Apple દ્વારા આ મોટો ફેરફાર મુખ્યત્વે ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વ્યાપારી વિવાદો તેમજ ટેરિફ સંબંધી સમસ્યાઓના કારણે કંપનીએ પોતાના સપ્લાય ચેઈન નેટવર્કને સુરક્ષિત કરવા માટે ભારતને પસંદ કર્યું છે. વર્ષ 2024માં ભારતમાં આશરે 3.6 કરોડ iPhone બનાવવામાં આવ્યા હતા જે વર્ષ 2025માં વધીને 5.5 કરોડ સુધી પહોંચી ગયા છે. આટલા ટૂંકા ગાળામાં ઉત્પાદન ક્ષમતામાં આવેલો આ ઉછાળો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે પણ હકારાત્મક સંકેત છે.
ઉત્પાદન ખર્ચ છતાં ભારત પર ભરોસો
જોકે ચીન કે વિયેતનામની સરખામણીએ ભારતમાં ફોન અસેમ્બલ કરવાનો ખર્ચ થોડો વધારે છે છતાં Apple અહીં પોતાનો વિસ્તાર કરી રહી છે. આ પાછળ ભારત સરકારની Production Linked Incentive એટલે કે PLI સ્કીમ જવાબદાર છે. સરકારના આ પ્રોત્સાહનોને કારણે કંપનીઓને લોજિસ્ટિક્સ અને અન્ય પડકારો સામે આર્થિક રાહત મળી રહી છે. Apple દર વર્ષે આખી દુનિયામાં અંદાજે 22 થી 23 કરોડ iPhone તૈયાર કરે છે જેમાં ભારતનો હિસ્સો હવે ઝડપથી વધી રહ્યો છે.
iPhone 17 સીરીઝમાં પણ ભારતની ભૂમિકા
હાલમાં બજારમાં રહેલી iPhone 17 સીરીઝના તમામ મોડલ જેમાં Pro અને Pro Maxનો પણ સમાવેશ થાય છે તેનું અસેમ્બલિંગ ભારતમાં જ થઈ રહ્યું છે. આ કામગીરીમાં Foxconn અને Pegatron જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ સિવાય ભારતની Tata Electronics પણ મહત્વની ભાગીદારી નોંધાવી રહી છે. આ કંપનીઓ દ્વારા માત્ર નવા જ નહીં પરંતુ iPhone 15 અને iPhone 16 જેવા જૂના મોડલ પણ તૈયાર કરીને વિદેશી બજારોમાં મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.
ભવિષ્યનું આયોજન અને નવા ડિવાઈસ
આગામી સમયમાં Apple ભારતમાંથી બેટરી સેલ અને ફોન બોડી જેવા મહત્વના સ્પેરપાર્ટ્સ પણ મેળવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ સિવાય AirPods અને Apple Watch જેવી પ્રોડક્ટ્સનું મેન્યુફેક્ચરિંગ પણ ભારતમાં શરૂ થઈ શકે તેવી શક્યતા છે. તાજેતરમાં કંપનીએ M5 ચિપ ધરાવતું MacBook Pro અને બજેટ ફ્રેન્ડલી MacBook Neo પણ રજૂ કર્યા છે જે યુઝર્સ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યા છે. ભારત માટે વધુ એક મહત્વના સમાચાર એ છે કે કંપની ચાલુ વર્ષે જ પોતાની Apple Pay સર્વિસ લોન્ચ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે.
