ગુજરાતમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીનો શંખનાદ ફૂંકાઈ ચૂક્યો છે, ત્યારે અમદાવાદ મહાનગરપાલિકા (AMC)ની જંગમાં આ વખતે રાજકીય સમીકરણો પરંપરાગત રીતભાત છોડીને જમીની હકીકત તરફ વળતા દેખાય છે. અમદાવાદના ઐતિહાસિક શાહપુર વોર્ડમાં કોંગ્રેસે એક એવો પ્રયોગ કર્યો છે જેણે પ્રબુદ્ધ નાગરિકો અને વિરોધ પક્ષો બંનેનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. કોંગ્રેસે અહીં કોઈ ધનાઢ્ય કે વર્ગદાર ચહેરાને બદલે, છેલ્લા 25 વર્ષથી રવિવારી ગુજરી બજારમાં રમકડાં વેચીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતા સાધારણ મહિલા આશાબેન દંતાણીને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.
ફૂટપાથથી ફોર્મ ભરવા સુધીની સફર
આશાબેન દંતાણી અમદાવાદના પૂર્વ વિસ્તારની શાન ગણાતી અને સાબરમતીના પટમાં ભરાતી વર્ષો જૂની 'ગુજરી બજાર'માં બેસીને પ્લાસ્ટિકના રમકડાં વેચે છે. એક સામાન્ય સ્ટ્રીટ વેન્ડર (લારી-ગલ્લા ધારક) તરીકે તેમનું જીવન સંઘર્ષમય રહ્યું છે. જોકે, તેમની ઉમેદવારી એ સાબિત કરે છે કે લોકશાહીમાં રસ્તા પર પરસેવો પાડનાર વ્યક્તિ પણ સત્તાના સર્વોચ્ચ શિખર સુધી પહોંચવાનું સપનું જોઈ શકે છે.
આશાબેનનું કહેવું છે કે, "મેં ગરીબીને ખૂબ નજીકથી જોઈ છે. રસ્તા પર બેસીને વેપાર કરતા લોકોની તકલીફો શું હોય છે, તે હું જાણું છું. જો જનતા મને આશીર્વાદ આપશે અને હું કોર્પોરેટર બનીશ, તો પણ હું મારું રમકડાં વેચવાનું કામ છોડીશ નહીં. મારે જનતાના પ્રતિનિધિ બનીને પણ સામાન્ય માણસની જેમ જ જીવવું છે."
કોંગ્રેસની રણનીતિ: ભાવનાત્મક જોડાણ અને કેડર બેઝ
શાહપુર વોર્ડમાં આશાબેનને ટિકિટ આપવા પાછળ કોંગ્રેસનો હેતુ માત્ર એક બેઠક જીતવાનો જ નથી, પણ એક મોટો સામાજિક સંદેશ આપવાનો પણ છે. સામાન્ય રીતે ચૂંટણીઓમાં ટિકિટ માટે પડાપડી થતી હોય છે અને પૈસાનું જોર ચાલતું હોય છે, ત્યારે એક શ્રમિક મહિલાને મેદાનમાં ઉતારી કોંગ્રેસે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના મતદારોમાં 'પોતાપણું' ઊભું કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
આ બાબતે દરિયાપુરના પૂર્વ ધારાસભ્ય અને કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા ગ્યાસુદ્દીન શેખે જણાવ્યું હતું કે, "આશાબેનના પતિ ગોપાલભાઈ દંતાણી છેલ્લા અઢી દાયકાથી કોંગ્રેસના નિષ્ઠાવાન કાર્યકર રહ્યા છે. 2022 ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીની હાર થઈ હોવા છતાં, જે પરિવારોએ કઠિન સમયમાં પણ પક્ષનો સાથ છોડ્યો નથી, તેમને સન્માન આપવાની આ અમારી નીતિ છે. આ ખરા અર્થમાં 'વફાદારીનું ઈનામ' છે."
શાહપુર અને દરિયાપુર બેઠક પર જીતનો વિશ્વાસ
ગ્યાસુદ્દીન શેખે દાવો કર્યો છે કે હાલમાં કોંગ્રેસ તરફી મજબૂત લહેર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને લઘુમતી અને પછાત વર્ગના વિસ્તારોમાં ભાજપ પ્રત્યે રોષ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, "આ વખતે મતદાર યાદીમાં થયેલી સુધારણા પ્રક્રિયા (SIR)માં લગભગ 60 હજાર જેટલા બોગસ કે ડુપ્લીકેટ મતદારોના નામ કમી થયા છે. આ ફેરફારથી પારદર્શિતા વધશે અને કોંગ્રેસને સીધો ફાયદો થશે. અમને વિશ્વાસ છે કે શાહપુર, કાલુપુર-ખાડિયા અને દરિયાપુર જેવા વિસ્તારોમાં અમે ક્લીન સ્વીપ કરીશું."
ચૂંટણી જંગમાં નવી પડકાર: સ્ટ્રીટ વેન્ડર વિરુદ્ધ પ્રોફેશનલ્સ
આશાબેન દંતાણીની એન્ટ્રીથી ભાજપ અને આમ આદમી પાર્ટી (AAP) માટે રણનીતિ બદલવાની ફરજ પડી શકે છે. જ્યારે અન્ય પક્ષો બિલ્ડરો કે વ્યાપારીઓને પ્રાધાન્ય આપતા હોય છે, ત્યારે 'ગ્રાઉન્ડ ઝીરો' પર કામ કરતી મહિલાની લોકપ્રિયતા સહાનુભૂતિમાં બદલાય તો તે વિરોધીઓના મતોમાં ગાબડું પાડી શકે છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આશાબેનની સાદગી અને તેમના સંઘર્ષની વાતો વાયરલ થઈ રહી છે, જે યુવા મતદારોને આકર્ષી રહી છે.
લોકશાહીનો અસલી રંગ
અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાની આ ચૂંટણી માત્ર રસ્તા, ગટર કે પાણીના મુદ્દા પૂરતી સીમિત નથી રહી, પરંતુ તે 'પ્રતિનિધિત્વ'ની લડાઈ બની ગઈ છે. આશાબેન દંતાણીનું મેદાનમાં હોવું એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે રાજકારણ હવે માત્ર બંગલાવાળા લોકોની જાગીર નથી રહ્યું. જો આશાબેન જીતશે, તો તે ગુજરાતના રાજકારણમાં એક નવો ઈતિહાસ રચશે અને હજારો સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત બનશે.
